ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΡΩΜΑΙΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΚΟΣΑΕΤΙΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ

Rumvader

Στην προσφάτως ανακαινισμένη αίθουσα τελετών της Αστικής Σχολής Γαλατά και σε πολύ εγκάρδιο κλίμα με την παρουσία του Υπουργού Ευρωπαϊκών Υποθέσεων κ. Egemen Bağış, του Πατριάρχη Σερβίας Ειρηναίου, του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας Αναστάσιου και του νέου Γενικού Προξένου της Ελλάδας κ. Ματθιουδάκη, πραγματοποιήθηκε απόψε η εκδήλωση εορτασμού των 20 ετών από της αναρρήσεως στον Οικουμενικό Θρόνο της Α.Θ.Π. του Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου.

Την εκδήλωση άνοιξε ο Διευθυντής του Ζωγραφείου Λυκείου κ. Γιάννης Δερμιτζόγλου ενώ χαιρετισμό απηύθυναν ο πρόεδρος της Οικουμενικής Ομοσπονδίας Κων/λιτών κ. Νικόλαος Ουζούνογλου, ο πρόεδρος του Συλλόγου Ιμβρίων κ. Ασανάκης και ο Υπουργός κ. Egemen Bağış.

Στην ομιλία του ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος υπογράμμισε πως αν και λέγεται ότι επιδιώκει το ακατόρθωτο ο ίδιος πάντοτε προσπαθούσε για το δύσκολο. Ενώ τελειώνοντας ανακοίνωσε πως το Πατριαρχείο θα προσφύγει για την επιστροφή των κατασχεμένων ναών του Γαλατά, εκφράζοντας την ελπίδα πως θα εισακουστεί το αίτημα και από τις αρχές χωρίς να χρειαστεί να προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Ακολουθεί η ομιλία του Πατριάρχου

 ΟΜΙΛΙΑ

ΤΗΣ Α.Θ.ΠΑΝΑΓΙΟΤΗΤΟΣ

ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ

κ.κ. ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΥ

ΜΕΤΑ ΤΟ ΠΕΡΑΣ ΤΗΣΔΕΞΙΩΣΕΩΣ

ΕΠΙ ΤΗι 20ῇ ΕΠΕΤΕΙΩι ΤΗΣ ΕΚΛΟΓΗΣ ΑΥΤΟΥ

(ΚΠολις, 22 Ὀκτωβρίου 2011)

Μακαριώτατοι Πατριάρχα Σερβίας κύριε Εἰρηναῖε καὶ Ἀρχιεπίσκοπε Τιράνων καὶ πάσης Ἀλβανίας κύριε Ἀναστάσιε,

Ἱερώτατοι Ἅγιοι Ἀδελφοί,

Ἐξοχώτατε κύριε Πρέσβυ τῆς Ἑλλάδος,

Εὐλαβέστατοι ἱερεῖς, διάκονοι καὶ μοναχοί,

Ἐντιμολογιώτατοι Ἄρχοντες,

Τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά,

Ἰδού, «κυκλόθεν ἡμῶν στέφανος ἀδελφῶν, ὡς βλάστημα κέδρου ἐν τῷ Λιβάνῳ καὶ κυκλοῦσιν ἡμᾶς ὡς στελέχη φοινίκων» (πρβλ. Σοφ. Σειρ. ν΄ 12), χαίροντες μεθ’ ἡμῶν καὶ ἐκδηλοῦντες τὰ φιλάδελφα καί φιλοπάτορα αἰσθήματα αὐτῶν.

Μετὰ πάσης περιχαρείας διαπιστοῦμεν τὴν συμμετοχήν, ἅπαξ ἔτι, τοῦ πληρώματος τῆς Ἐκκλησίας εἰς τὴν χαρμόσυνον ταύτην ἀμφιετηρίδα τῆς ἡμῶν Μετριότητος, καθότι ὁ ἀπὸ κοινοῦ πανηγυρισμὸς ἐπαυξάνει τὴν εὐφροσύνην, ἐπιβεβαιῶν τὴν στενότητα καὶ τὴν γνησιότητα τοῦ συνδέσμου τῆς ἀγάπης μεταξὺ ἡμῶν, ἐπειδή, κατὰ τὸν ἱερὸν Χρυσόστομον, «τὸ χαίρειν μετὰ χαιρόντων οὐ σφόδρα ρᾴδιον» (Ἐγκώμιον εἰς τὸν Ἅγιον Μάρτυρα Ρωμανόν, P.G. 50, 607). Καὶ εἶναι ἀφορμὴ χαρᾶς καὶ ἀγαλλιάσεως ἡ συμπλήρωσις εἰκοσαετίας ἀπὸ τῆς ἐκλογῆς ἡμῶν εἰς τὸν πανίερον Οἰκουμενικὸν Θρόνον, οὐχὶ διότι τοιουτοτρόπως ἀπεκτήσαμεν ἐξουσίαν ἢ προβολήν, ἀλλὰ διότι οὕτως ἐκδηλοῦται τὸ ἄπειρον ἔλεος τοῦ Κυρίου, τοῦ Ὁποίου ἡ ἄμαχος δύναμις ἐν τῇ ἀσθενείᾳ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως τελειοῦται (Β΄ Κορ. ιβ΄ 9), «καὶ χάριν ἔχω τῷ ἐνδυναμώσαντί με Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ὅτι πιστόν με ἡγήσατο, θέμενος εἰς διακονίαν» (Α΄ Τιμ. α΄ 12).

Ὁ Θρόνος οὗτος εἶναι θρόνος διακονίας συμπάσης τῆς ὑπ’ οὐρανὸν Ὀρθοδοξίας καὶ εἰς τό σημεῖον αὐτὸ ἔγκειται τὸ πρωτεῖον αὐτοῦ ἐν τῷ συστήματι τῶν Ἐκκλησιῶν, ἡ δὲ ἀνάρρησις εἰς αὐτὸν σημαίνει τὴν ἄρσιν τοῦ σταυροῦ τῆς «μερίμνης πασῶν τῶν Ἐκκλησιῶν» (πρβλ. Β΄ Κορ. ια΄ 28).

Πρὸ εἰκοσαετίας, ὑπακούοντες εἰς τὴν κλῆσιν τῆς Μητρὸς Ἐκκλησίας, παρελάβομεν, ὡς εἴχομεν τότε εἴπει, «τὸν σταυρὸν Ἀνδρέου τοῦ Πρωτοκλήτου, εἰς συνέχισιν τῆς ἀνόδου εἰς τὸν Κρανίου τόπον, εἰς συσταύρωσιν ἡμῶν τῷ Κυρίῳ καὶ τῇ Αὐτῷ συνεσταυρωμένῃ Ἐκκλησίᾳ», ἀλλὰ καὶ «εἰς συντήρησιν τοῦ φωτὸς τῆς Ἀναστάσεως».

Οὕτω, πρὸ τοῦ μεγέθους τῆς κλήσεως, κατὰ τὰς διαρρευσάσας δύο δεκαετίας, ἐβιώσαμεν, εἴπερ ποτὲ καὶ ἄλλοτε, τὸ τοῦ Ἀποστόλου Παύλου: «Ἔχομεν δὲ τὸν θησαυρὸν τοῦτον ἐν ὀστρακίνοις σκεύεσιν, ἵνα ἡ ὑπερβολὴ τῆς δυνάμεως ᾖ τοῦ Θεοῦ καὶ μὴ ἐξ ἡμῶν...ἀεὶ γὰρ ἡμεῖς οἱ ζῶντες εἰς θάνατον παραδιδόμεθα διὰ Ἰησοῦν, ἵνα καὶ ἡ ζωὴ τοῦ Ἰησοῦ φανερωθῇ ἐν τῇ θνητῇ σαρκὶ ἡμῶν» (Β΄ Κορ. δ΄ 7-11).

Ὅθεν, δοξάζομεν τὸ μέγα καὶ ὑπερύμνητον ὄνομα τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ ἡμῶν ἐπὶ τῇ ἀφάτῳ Αὐτοῦ πρὸς τὴν ἡμῶν Μετριότητα φιλανθρωπίᾳ, ὅτι ἱκάνωσεν ἡμᾶς ἐπί τοσαῦτα συναπτὰ ἔτη εἰς τὴν ἄρσιν τοῦ σταυροῦ τῆς Πατριαρχίας, ἐπιδαψιλεύων ἡμῖν τιμίους συνεργάτας συγκυρηναίους, στιγμὰς εὐτυχεῖς, ἀλλὰ καὶ σθένος εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν παντοίων δυσχερῶν περιστάσεων, διότι «κατὰ τὸ πλῆθος τῶν ὀδυνῶν ἡμῶν ἐν τῇ καρδίᾳ ἡμῶν αἱ παρακλήσεις Αὐτοῦ ηὔφραινον τὴν ψυχὴν ἡμῶν» (Ψαλμ. 93, 19). Ἠγωνίσθημεν, ὅση ἡμῖν δύναμις, ἀπὸ τῆς ἡγιασμένης καὶ ἐνδόξου ἐπάλξεως τοῦ Φαναρίου, ὁμοῦ μετὰ τῶν προσφιλῶν ἀδελφῶν καὶ συνεργατῶν ἡμῶν, πρὸς τοὺς ὁποίους καὶ κατὰ τὴν εὔσημον στιγμὴν ταύτην ἐκφράζομεν τὸν δίκαιον ἔπαινον καὶ τὴν εὐγνώμονα ἡμῶν εὐχαριστίαν διὰ τὴν πολύτιμον ἀρωγὴν καὶ ποικιλότροπον συμπαράστασίν των. Δὲν ἐπιχειροῦμεν νὰ ἐκτιμήσωμεν τὸν βαθμὸν τῆς ἀνταποκρίσεως ἡμῶν εἰς τὰς ὑψηλὰς ἀπαιτήσεις τοῦ ὑπουργήματος, ἢ τὰ ἐπιτεύγματα τῆς εἰκοσαετοῦς ἄχρι τοῦ νῦν διακονίας ἡμῶν ἐκ τῆς θέσεως ταύτης. Ὁ Δεσπότης Χριστὸς κατὰ πρῶτον καὶ ἡ ἱστορία κατὰ δεύτερον λόγον θὰ κρίνουν αὐτά. Ἄλλωστε, «ἐξ Αὐτοῦ καὶ δι’ Αὐτοῦ καὶ εἰς Αὐτὸν τὰ πάντα. Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας» (Ρωμ. ια΄ 36). Ἡμεῖς καὶ ἐφεξῆς, ὡς καὶ ἀπ’ ἀρχῆς τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἡμῶν διακονίας, ἀναθέτομεν «ἑαυτοὺς καὶ ἀλλήλους καὶ πᾶσαν τὴν ζωὴν ἡμῶν» τῷ Κυρίῳ Παντοκράτορι, «τῷ δυναμένῳ ὑπὲρ πάντα ποιῆσαι ὑπερεκπερισσοῦ ὧν αἰτούμεθα ἢ νοοῦμεν» (Ἐφ. γ΄ 20). 

Ἵνα δὲ καὶ ἐπὶ τοὺς ἐργασθέντας διὰ τὴν ἀποψινὴν πάντων ἡμῶν ἐπὶ τὸ αὐτὸ συναγωγὴν ἔλθωμεν, ἐκφράζομεν εὐχαριστίας καὶ συγχαρητήρια διὰ τὴν διοργάνωσιν πρὸς τὸν Ἐντιμολογιώτατον κ. Παντελεήμονα Βίγκαν, Ἄρχοντα Μέγαν Χαρτοφύλακα τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας, ὡς καὶ εἰς τὴν νεολαίαν τῆς Ὁμογενείας τῆς Πόλεως ἡμῶν, τέκνα προσφιλῆ τῆς ἡμῶν Μετριότητος, καὶ πρὸς ἅπαντας τοὺς μοχθήσαντας,ἀλλὰ ἰδιαιτέρως πρὸς πάντας τοὺς «ἐκ δυσμῶν καὶ βορρᾶ καὶ θαλάσσης καὶ ἑῴας» (κανὼν τοῦ Πάσχα, ᾠδὴ η΄, τροπ. β΄) προσδραμόντας ἐνταῦθα ἁγίους ἀδελφοὺς Ἱεράρχας καὶ ἐν γένει ὁμόδοξα τέκνα καὶ ἀδελφοὺς τῆς ἡμῶν Μετριότητος.

Μετὰ ἰδιαιτέρας τιμῆς καὶ χαρᾶς χαιρετίζομεν τὴν ἐν μέσῳ ἡμῶν παρουσίαν τοῦ Μακαριωτάτου Πατριάρχου Σερβίας κυρίου Εἰρηναίου καὶ τῶν τιμίων συνοδῶν αὐτοῦ, Ἀρχιερέων τῆς κατὰ Σερβίαν Ἁγιωτάτης θυγατρὸς καὶ νῦν προσφιλοῦς ἀδελφῆς Ἐκκλησίας, ὁ ὁποῖοςἄρχεται ἐντεῦθεν τῶν εἰρηνικῶν αὐτοῦ ἐπισκέψεων κατὰ τὴν ὑπάρχουσαν διὰ πάντα ἐκλεγόμενον Προκαθήμενον παράδοσιν καὶ τάξιν, ἵνα ἡ ἀμοιβαία πνευματικὴ ἑνότης πρός τε τὴν ἐν Κωνσταντινουπόλει Μεγάλην τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίαν καὶ πρὸς τὰς ἄλλας αὐτοκεφάλους ὀρθοδόξους τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας ζῶσα καὶ ἀκμαία καὶ ἐν πᾶσιν ἀπαραμείωτος διατηρῆται.

Ἐπίσης χαιρετίζομεν ἐν συγκινήσει καὶ χαρᾷ καὶ μετὰ πλείστης τιμῆς τοὺς προφρόνως ἐλθόντας εἰς συνεορτασμὸν Μακαριωτάτους ἀδελφοὺς Προκαθημένους τῶν Ἐκκλησιῶν Γεωργίας καὶ Ἀλβανίας, ἡ πολύτιμος παρουσία τῶν ὁποίων πολλαπλασιάζει καὶ ἐπαυξάνει τὴν χαρὰν πάντων καὶ ἰδιαιτέρως τῆς ἡμετέρας Μετριότητος, διὸ καὶ ἐκφράζομεν εἰς αὐτοὺς προσωπικῶς καὶ εἰς τοὺς συνοδούς των τὰς θερμὰς ἡμῶν εὐχαριστίας. Ὄντως, καλὸν καὶ τερπνὸν τὸ κατοικεῖν, ἔστω καὶ ἐπ'ὀλίγον, ἀδελφοὺς ἐπὶ τὸ αὐτὸ καὶ συμμετέχειν εἰς τὴν χαρὰν καὶ τὴν εὐφροσύνην ἀλλήλων.

Ἀδελφοὶ καὶ τέκνα ἐν Κυρίῳ λίαν ἀγαπητά,

Εὐχαριστοῦμεν καὶ πάλιν καὶ πολλάκις διὰ τὴν παρουσίαν ὑμῶν εἰς τὴν διοργανωθεῖσαν ἐκδήλωσιν ταύτην ἐπὶ τῇ σὺν Θεῷ συμπληρώσει εἴκοσιν ἐτῶν ἡμετέρας Πατριαρχικῆς Διακονίας.

Εἴη Κύριος ὁ Θεὸς μετὰ πάντων ὑμῶν πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς σας, ἐπιδαψιλεύων εἰς ὑμᾶς τά τε ἐγκόσμια καὶ τὰ ὑπερκόσμια ἀγαθὰ Αὐτοῦ. Ἀμήν.

20 ΧΡΟΝΙΑ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΣ: "Αληθεύειν εν αγάπη"

Ρεπορτάζ - φωτογραφίες: Νικόλαος Μαγγίνας

Σε έντονα συγκινησιακά φορτισμένη ατμόσφαιρα ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, εόρτασε σήμερα την συμπλήρωση είκοσι χρόνων από την ανάρρησή του στον Πατριαρχικό Θρόνο της Κωνσταντινουπόλεως. 

Το πρωί στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι τελέστηκε Θεία Λειτουργία χοροστατούντος του Οικουμενικού Πατριάρχη με την παρουσία των Πατριαρχών Σερβίας Ειρηναίου – ο οποίος πραγματοποιεί την πρώτη ειρηνική επίσκεψή του - και Γεωργίας Ηλία, του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας Αναστασίου, εκπροσώπων Ορθοδόξων Αυτοκεφάλων Εκκλησιών, Ιεραρχών του Θρόνου απ’ όλο τον κόσμο, Πρεσβευτών, Γενικών Προξένων και Διπλωματών, Αρχόντων του Θρόνου, μαθητών των ομογενειακών σχολείων και πλήθους πιστών.

Εκ μέρους της Ιεραρχίας του Θρόνου συγχαρητήρια ομιλία απηύθυνε ο Μητροπολίτης Γέρων Νικαίας Κωνσταντίνος, ο οποίος αναφέρθηκε στην προσωπικότητα και το έργο του Οικουμενικού Πατριάρχη.

Ακολούθως χαιρετισμούς απηύθυναν ο Πατριάρχης Γεωργίας Ηλίας και ο Αρχιεπίσκοπος Νάρο-Φομινσκι Ιουστινιανός, εκπρόσωπος του Πατριάρχη Μόσχας Κυρίλλου.

Την ευλογία του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου πήρε και το πλήρωμα της ελληνικής οκτακώπου που βρίσκεται στην Κωνσταντινούπολη, προκειμένου το πρωί της Κυριακής να πάρει μέρος στον 1ο αγώνα Ελλάδας-Τουρκίας οκτακώπων με την ονομασία "Two Nations Cup", που θα γίνει στον Κεράτιο κόλπο.

Η ελληνική αποστολή παρακολούθησε την Θεία Λειτουργία στο Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι, και στη συνέχεια ο πρόεδρος της ΕΚΟΦΝΣ, Γιάννης Καρράς, παρέδωσε στον Οικουμενικό Πατριάρχη γαλανόλευκο κουπί με τις υπογραφές όλων των αθλητών της ελληνικής οκτακώπου.

Ακολουθεί η ομιλία του Οικουμενικού Πατριάρχη στη σημερινή ευχαριστήριο Θ. Λειτουργία για τα 20 χρόνια από την εκλογή του στον Πρώτο Θρόνο της Ορθοδοξίας. 

ΑΝΤΙΦΩΝΗΣΙΣ

ΤΗΣ Α. Θ. ΠΑΝΑΓΙΟΤΗΤΟΣ

ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ

κ. κ. Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Υ

(22 Ὀκτωβρίου 2011)

Μακαριώτατοι καὶ Ἁγιώτατοι Πατριάρχαι Σερβίας καὶ Γεωργίας καὶ Ἀρχιεπίσκοπε Τιράνων καὶ πάσης Ἀλβανίας, ἐν Χριστῷ τῷ Θεῷ λίαν ἀγαπητοὶ καὶ περιπόθητοι ἀδελφοὶ καὶ συλλειτουργοὶ τῆς ἡμῶν Μετριότητος,

Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Νικαίας, ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητὲ ἀδελφὲ καὶ συλλειτουργὲ τῆς ἡμῶν Μετριότητος κύριε Κωνσταντῖνε καὶ λοιποὶ ἀδελφοὶ Ἀρχιερεῖς,

Ἐξοχώτατε κ. Πρέσβυ,

Ἐντιμολογιώτατοι Ἄρχοντες,

Τέκνα ἡμῶν ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά,

Ἐν συγκινήσει πολλῇ ἠκούσαμεν ὅσα ἀνέφερεν ὁ Ἱερώτατος Μητροπολίτης Νικαίας καὶ ἀγαπητὸς ἡμῖν ἐν Χριστῷ ἀδελφός, διὰ τὸ πρόσωπον ἡμῶν, ἐκ μέρους συνόλου τῆς Ἱεραρχίας τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας, ἐπὶ τῇ συμπληρώσει εἴκοσιν ἐτῶν ἀπὸ τῆς ἐλέῳ Θεοῦ ἀναρρήσεως τῆς ἡμετέρας Μετριότητος, εἰς διαδοχὴν τοῦ ἀοιδίμου Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κυροῦ Δημητρίου, εἰς τὸν πάνσεπτον Ἀποστολικὸν καὶ Πατριαρχικὸν Θρόνον τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει Ἐκκλησίας. Εὐχαριστοῦμεν ἐκ βάθους καρδίας.

Ἡ χάρις τοῦ πανοικτίρμονος Θεοῦ ἠξίωσεν ἡμᾶς νὰ ἑορτάσωμεν τὴν 13ην παρελθόντος Αὐγούστου τὴν πεντηκοστὴν ἐπέτειον τῆς εἰς διάκονον χειροτονίας ἡμῶν, ἐν εὐχαριστιακῇ συνάξει καὶ κατανύξει, εἰς τὴν νῆσον Ἴμβρον. Ἀγαπῶμεν ὑπερβαλλόντως τὴν «παιπαλόεσσαν» Ἴμβρον, διότι ἐκεῖ ἠτενίσαμεν τὸ πρῶτον τὰς αὐγὰς τοῦ ἡλίου καὶ ἐκεῖ ἐλάβομεν τὴν ὁλόφωτον χάριν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τὴν τιμὴν τῆς ἱερωσύνης.

Ὁ φιλάνθρωπος Δοτὴρ ηὐδόκησε νὰ συμπληρώσωμεν ἐφέτος πεντήκοντα ἔτη ἀπὸ τῆς ἀποφοιτήσεως ἡμῶν ἐκ τῆς τροφοῦ Ἱερᾶς Θεολογικῆς Σχολῆς τῆς Χάλκης. Καὶ μετὰ παρέλευσιν τοσούτου χρόνου, ὅσα ἐβιώσαμεν κατὰ τὴν ἑπταετῆ μαθητείαν ἡμῶν εἰς τὸν Λόφον τῆς Ἐλπίδος, παραμένουν ἀνεξίτηλα εἰς τὴν μνήμην καὶ τὴν καρδίαν ἡμῶν. Ἦτο ἐμπειρία κοινωνίας, ἀγάπης, διαλόγου, μελέτης καὶ μορφώσεως, προσευχῆς, εὐχαριστίας καὶ ἀσκήσεως. Ἡ Χάλκη ἐδίδαξεν ἡμᾶς νὰ εἴμεθα «μαθηταί» εἰς ὁλόκληρον τὴν ζωὴν ἡμῶν. Προσευχόμεθα ἀδιαλείπτως, ὅπως ἐπιτρέψῃ ὁ Κύριος νὰ κτυπήσῃ καὶ πάλιν χαρμόσυνα ὁ κώδων τῆς Σχολῆς, καλῶν τοὺς νέους Χαλκίτας εἰς τὰ ἕδρανα.

Δοξολογοῦμεν τὸν παντεπόπτην καὶ πανάγαθον Θεὸν δι’ ὅσα ἐπεδαψίλευσεν εἰς ἡμᾶς, ἀναπληρῶν τὰ ἐλλείποντα καὶ κρατύνων εἰς ὅσα Αὐτὸς ἔταξεν ἡμᾶς διάκονον. Ἀναφωνοῦμεν μετὰ τοῦ κλεινοῦ Ἀποστόλου τῶν Ἐθνῶν Παύλου: «Τὶ δὲ ἔχεις ὃ οὐκ ἔλαβες;»(Α΄Κορ.4,7). Ὁμοίως μετὰ τοῦ Ψαλμῳδοῦ: «Τὶ ἀνταποδώσω τῷ Κυρίῳ περὶ πάντων, ὧν ἀνταπέδωκέ μοι;» (Ψαλμ.115,3). Δόξα τῷ Θεῷ πάντων ἕνεκα!

Τὸ ἑόρτιον ἧμαρ εἶναι δι’ ἡμᾶς, ἐκτὸς ἀπὸ καιρὸς δοξολογίας, καιρὸς ἐνθυμήσεως καὶ μνήμης. Ἐνθυμούμεθα καὶ μνημονεύομεν εὐγνωμόνως ὅλους, εἰς ὅσους ὀφείλομεν, μετὰ τὸν Θεόν, τὰ πάντα, τὸ ζῆν καὶ τὸ εὖ ζῆν, τὴν τροφὴν καὶ τὴν ἀνατροφήν, τὴν ὑγείαν κατ’ ἄμφω καὶ τὴν μόρφωσιν, τὴν ἀγάπην διὰ τὰ γράμματα καὶ διὰ τὴν Ἐκκλησίαν, τὴν ὑπευθυνότητα καὶ τὸ σχεσιακὸν ἦθος, τὴν ἀνθρωπιστικὴν καὶ τὴν θεολογικὴν παιδείαν, τὸν φόβον Θεοῦ καὶ τὴν ἐνθάρρυνσιν εἰς τὴν πορείαν πρὸς τὴν ἱερωσύνην. Ταῦτα πάντα τὰ ὀφείλομεν εἰς πολλοὺς συντελέσαντας εἰς τὴν πρόοδον ἡμῶν, ἀλλὰ πολλῶν ἕνεκα μνημονεύομεν εὐγνωμόνως τὸν μακαριστὸν Γέροντα ἡμῶν Μητροπολίτην Χαλκηδόνος κυρὸν Μελίτωνα.

Ὅλως ἰδιαιτέρως ἡἡμέρα αὕτη καὶ ἡ σύναξις ὅλων ἡμῶν ἐπὶ τὸ αὐτὸ εἶναι καιρὸς ἀπολογισμοῦ καὶ ἐπιγνώσεως. Τὸ ὅραμα ἡμῶν καὶ ἡ ἐλπίς, ὅταν εἰσήλθομεν εἰς τὸν εὐλογημένον κλῆρον τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, ἦτο ἡ ἐκκλησιαστικὴ διακονία. Διὰ τὸν πιστὸν καὶ ἰδίως διὰ τὸν ἱερέα, ἔλεγε σύγχρονος σπουδαῖος θεολόγος, «δεν ὑπάρχει προσωπικὴ ζωὴ στὴν ἀτομική της ἀπόκρυψη καὶ κατάχρηση. Τὸ προσωπικὸ βάθος τῆς ζωῆς ἔχει τὴν πλήρη ἀποκάλυψή του, στὴ συνεχῆ πραγματοποίησή της ὡς σχέση μὲ τὸν Ἄλλο καὶ τοὺς ἄλλους. Κανεὶς ἑπομένως δὲν ἔχει τὴ δικὴ του ζωή. Ἡ ζωὴ μᾶς δόθηκε ὡς χάρισμα καὶ αὐτὸ σημαίνει ὡς δωρεὰ πρὸς τοὺς ἄλλους» (π. Μ. Καρδαμάκης).

Ἡ Ἐκκλησία ἐπιτελεῖ «ἔργον διακονίας» (Ἐφεσ. 4,12), παραμένουσα πιστὴ εἰς τὸν Κύριον αὐτῆς, ὁ Ὁποῖος ἦλθε διακονῆσαι καὶ ὄχι διακονηθῆναι (Ματθ.20,28). Ἡ ἐκκλησιαστικὴ διακονία εἶναι διάστασις τοῦ εὐχαριστιακοῦ τρόπου τοῦ βίου καὶ τῆς ἐσχατολογικῆς ἀναφορᾶς αὐτοῦ. Ἡ Ἐκκλησία, ὡς «κοινωνία σχέσεων» καί «κοινωνία τῶν ἐσχάτων», ἐκπληρώνει τὴν καθοριστικὴν ἀποστολὴν διακονίας «ἐν τῷ κόσμῳ», ὡς ἀπόρροιαν καὶ ἀπόδειξιν τοῦ «οὐκ ἐκ τοῦ κόσμου» χαρακτῆρος αὐτῆς. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀδρανῇ, ὅταν καταρρακώνεται ὁ κατ’εἰκόνα καὶ καθ’ὁμοίωσιν Θεοῦ πλασθεὶς ἄνθρωπος, ὅταν ἀπειλῆται ἢ καταστρέφεται ἡ «καλὴ λίαν» δημιουργία τοῦ Θεοῦ.

Διὰ τὴν Ἐκκλησίαν ὑπάρχει, βεβαίως, καιρὸς τοῦ σιγᾶν καὶ καιρὸς τοῦ λαλεῖν. Ὅμως ἡ Ἐκκλησία ὁμιλεῖ καὶ σιωπᾷ διὰ τὸν ἴδιον λόγον, διὰ τὸν Θεόν, καὶ αὐτὸ σημαίνει καὶ διὰ τὸ καλὸν τοῦ ἀνθρώπου καὶ τοῦ κόσμου αὐτοῦ. Κάθε φορὰν ποὺ ἐσιγήσαμεν, ἐσιγήσαμεν διὰ τὸν Θεὸν καὶ κάθε φορὰν ποὺ ὡμιλήσαμεν, τὸ ἐπράξαμεν διὰ τὸν Θεόν, κατὰ τὰ ἱερὰ λόγια τοῦ Ἀββᾶ Ποιμένος: «Ὁ λαλῶν διὰ τὸν Θεόν, καλῶς ποιεῖ• καὶ ὁ σιωπῶν διὰ τὸν Θεόν, ὁμοίως» (Γεροντικόν).

Καθ’ ὅλην τὴν πορείαν ἡμῶν ἠγωνίσθημεν διὰ τὴν εὐστάθειαν τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ ἐλπίζομεν ὁ Κύριος τῆς δόξης νὰ εὐδοκήσῃ ὥστε νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν Ἁγίαν καὶ Μεγάλην Σύνοδον. Προηγάγομεν τὸν οἰκουμενικὸν διάλογον διὰ τῆς συνεχοῦς παρουσίας εἰς τοὺς οἰκουμενικοὺς θεσμούς, διὰ τῶν διμερῶν διαλόγων, διὰ τῆς συμμετοχῆς εἰς διασκέψεις, συνέδρια καὶ συνελεύσεις, διὰ τῆς ἀνταλλαγῆς ἐπισκέψεων καὶ τῆς ἀποστολῆς ἀντιπροσωπειῶν, διὰ κοινῶν διακηρύξεων. Προωθήσαμεν τὸν διαθρησκειακὸν διάλογον μετὰ τοῦ Ἰουδαϊσμοῦ καὶ τοῦ Ἰσλάμ, μετὰ θετικῶν ἐπιπτώσεων εἰς τὴν καταλλαγὴν καὶ τὴν ἀλληλοκατανόησιν. Ἀνελάβομεν ποικίλας οἰκολογικὰς πρωτοβουλίας, ἡγήθημεν συνεδρίων ἐν πλῷ, μὲ ἁπτὰ ἀποτελέσματα διὰ τὴν προστασίαν τῆς κτίσεως.

Οὐδόλως παρημελήσαμεν τὸν ἀγῶνα διὰ τὴν εἰρήνην καὶ τὴν συμφιλίωσιν τῶν λαῶν καὶ τῶν πολιτισμῶν, διαλεγόμενοι μετὰ πολιτικῶν, μετ᾿ ἐκπροσώπων θεσμῶν καὶ τῆς κοινωνίας τῶν πολιτῶν, μετὰ διανοουμένων, μετὰ νέων ἀνθρώπων. Συνεζητήσαμεν εὐθαρσῶς μετὰ τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας ἐνταῦθα διὰ τὰ προβλήματα ἡμῶν, διὰ τὰ δίκαια ἡμῶν. Μέγα καὶ θαυμαστὸν τὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου, ὁ Ὁποῖος ἠξίωσεν ἡμᾶς νὰ λειτουργήσωμεν εἰς Ναοὺς τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, καὶ ὄχι μόνον, μετὰ δεκαετίας ἐγκαταλείψεως καὶ σιωπῆς.

Ἀδελφοὶ καὶ τέκνα ἐν Χριστῷ,

Ἐντὸς τῆς αὐξανομένης ἀσαφείας καὶ ἀμφισημίας τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων, ὁ λόγος τῆς Ἐκκλησίας πρέπει νὰ παραμείνῃ λόγος ἀγάπης, ἀδελφοσύνης καὶ ἀλληλεγγύης. Ἀπορρίπτομεν τὴν ἄποψιν ὅτι ἡ θρησκεία καὶ ἡ πίστις ἀνήκουν εἰς τὴν ἰδιωτικὴν σφαῖραν καὶ ὅτι δεν ἔχουν λόγον ἢ θέσιν εἰς τὸν δημόσιον χῶρον.

Εἰς τὸ πεδίον τῆς ἀλληλεγγύης δοκιμάζεται σήμερον ἡ εἰκὼν τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ ἀνθρώπου, τὴν ὁποίαν ἔχουν αἱ θρησκεῖαι. Ἡμεῖς οἱ χριστιανοὶ ὀφείλομεν νὰ ἀναδεικνυώμεθα οἱ «πλησίον» πρὸς τοὺς ἀδελφούς, συγκεκριμένως καὶ προσωπικῶς. Ἡ «ἀδάπανος εὐλάβεια», τὴν ὁποίαν στιγματίζει ὁ Μέγας Βασίλειος, εἶναι συχνότατα ὁ αὐτάρεσκος φαρισαϊσμὸς τῶν κενῶν λόγων, δὶχως ἀντίκρυσμα ἐν τῇ πράξει καὶ τῇ ζωῇ. Αὐτό τὸ ὁποῖον ἡμεῖς οἱ πιστοὶ πρέπει νὰ ἀντιτάξωμεν, ὁμοῦ καὶ ὁμοθυμαδόν, εἰς τὸν ἀλαζονικὸν προμηθεϊσμὸν τῆς ἐποχῆς ἡμῶν, εἰς τὴν θεοποίησιν τῆς ἀμετρίας τῶν ἀναγκῶν, εἰς τὴν διάχυτον ἀνθρωπολογικὴν καὶ ἠθικὴν σύγχυσιν, εἶναι ὁ πολιτισμὸς τοῦ προσώπου, ἡ ζωὴ ὡς κοινωνία καὶ σχέσις, ἡ ζωὴ ἐν Ἐκκλησίᾳ.

Ἔχομεν μίαν παράδοσιν πίστεως, ἡ ὁποία ἀπελευθερώνει ἀνεξαντλήτους δυνάμεις μαρτυρίας καὶ κατ’ ἀλήθειαν ζωῆς. Αὐτὴν τὴν παράδοσιν ζῶμεν καὶ φυλάσσομεν ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ. Τὴν ἀλήθειαν αὐτῆς ἀποκαλύπτει ἡ μαρτυρία τῶν Ἁγίων, ἡ θυσία τῶν μαρτύρων, ὁ ἔνθεος βίος καὶ τὸ σταυροαναστάσιμον ἦθος τῶν πιστῶν, τὰ μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας, τὰ ὅσια καὶ τὰ ἱερὰ τοῦ Γένους, οἱ ναοὶ ἡμῶν, τὰ προσκυνήματα καὶ τὰ ἁγιάσματα, αἱ ἱεραὶ εἰκόνες, τὸ φῶς τῆς Ἀναστάσεως. Καλούμεθα εἰς ἐγρήγορσιν καὶ νῆψιν διὰ νὰ διασώσωμεν αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔσωσε καὶ σῴζει ἡμᾶς, τὸ «ἀληθεύειν ἐν ἀγάπῃ», κατὰ τὴν προτροπὴν τοῦἹεροῦ Χρυσοστόμου: «Νήψωμεν, ἀδελφοί, γρηγορήσωμεν, συγκροτήσωμεν ἑαυτούς, πᾶσαν σπουδὴν περὶ πάντας γνησίαν ἐπιδειξώμεθα, περὶ πάντα γενώμεθα εὐλαβεῖς».

Ἐλπίζομεν καὶ ἐμπιστευόμεθα, ἀδελφοὶ καὶ τέκνα ἠγαπημένα, εἰς τὸ μέλλον, διότι τὸ μέλλον εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Χριστός, «τὸ ἄλφα καὶ τὸ ὠμέγα, ὁ πρῶτος καὶ ὁ ἔσχατος, ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ τέλος» (Ἀποκ. 22,13). Ἡ Ἁγία τοῦ Χριστοῦ Μεγάλη Ἐκκλησία θὰ παραμείνῃ πιστὴ εἰς τὴν παράδοσιν τῶν Πατέρων, θὰ εἶναι τόπος καὶ τρόπος ἁγιασμοῦ, διάκονος καταλλαγῆς, κέντρον διαλόγου, μαρτυρία ἐν Χριστῷ ἐλευθερίας, σεβασμοῦ τῆς ἱερότητος καὶ ὡραιότητος τοῦ προσώπου.

Χαιρετίζομεν ἀγαλλόμενοι τὴν εὐλογημένην παρουσίαν ἐν μέσῳ ἡμῶν τοῦ Μακαριωτάτου Πατριάρχου Σερβίας κ. Εἰρηναίου, ἡ εἰρηνικὴ ἐπίσκεψις τοῦ ὁποίου συνέπεσε μετὰ τῆς σημερινῆς ἐπετείου, ὡς καὶ τοῦ Μακαριωτάτου Πατριάρχου Γεωργίας κ. Ἠλιοὺ καὶ τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀλβανίας κ. Ἀναστασίου. Ὡς εὖ παρέστητε,ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοὶ καὶ συλλειτουργοί. Εὔχεσθε δι’ ἡμᾶς, διὰ τὴν Πόλιν, διὰ τὸ Γένος, διὰ τοὺς ἀδελφούς, τοὺς ἐγγὺς καὶ τοὺς μακράν.

Εὐχαριστοῦμεν πάντας ὑμᾶς διὰ τὴν εὐγενῆ παρουσίαν σας ἐν Φαναρίῳ, διὰ νὰ συμπροσευχηθῶμεν καὶ νὰ συνεορτάσωμεν.

Ἡ χάρις τοῦ ἐν Τριάδι Θεοῦ εἴη μετὰ πάντων ὑμῶν.

Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΕΡΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟ

Ὅντε τή θεμελιώνανε οἱ γι ἄγγελοι τήν Πόλη,

̓πού τ̓ Ἅγιον Ὄρος τό νερό κι ἀπού τή Χιό τό χῶμα,

κι ἀπού τήν Ἀντριανούπολη παίρνουν τά κεραμίδια.

Κι’ ἀπῆς τήν ἀποχτίσανε οἱ γι ἄγγελοι τήν Πόλη,

στέκου καί σοντηροῦν τηνε κι ἀποθαμάζουνταί τη:

«Καί πῶς θά τήνε βγάλουμε καί πῶς θά τήνε λέμε;»

«Πόλη, Κωνσταντινούπολη, τοῦ Κωνσταντίνου Πόλη».

(Ριζίτικο τῆς Κρήτης)

ΦΑΝΑΡΙ

Πέρασαν χρόνοι καί καιροί κι ἐθέριεψεν ἡ Πόλη

καί ἅπλωσε τά φῶτα τζη σ’ οὕλη τήν οἰκουμένη.

Μ’ ἀνέμοι τή φυσήξανε π’ ἀνατολή καί δύση

κι ἀπού βοριά κι ἀπού νοτιά, νά σβήσουν, ν’ ἀφανίσουν.

Ἕνα Φανάρι, μοναχό, τρεμόσβηνε τό δόλιο,

ὥσπου φωνή ἀπ’ οὐρανό, Βαρθολομαῖε, εἶπε:

στάσου στό πιό ψηλό σκαλί.

Καί τό Φανάρι ἄστραψε, μαζί καί ἡ ἐλπίδα!

22.10.1991 – 22.10.2011

Ἀλέξανδρος Κ. Παπαδερός

ΑΜΕΡΙΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ: "Ο ΔΙΑΚΟΝΩΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ"

Κωνσταντινούπολη, των Νίκου Μαγγίνα και Νίκου Παπαχρήστου

Με σπασμένη την φωνή, εμφανώς συγκινημένος ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος ευχαρίστησε τον Θεό για την εικοσαετή διακονία του στον πρώτο Θρόνο της Ορθοδοξίας. Στην ομιλία του, κατά τη διάρκεια δείπνου που παρέθεσαν προς τιμήν του, το βράδυ της Παρασκευής στην Πόλη, οι Άρχοντες του Θρόνου από τις ΗΠΑ, ο Προκαθήμενος της Ορθοδοξίας αναφέρθηκε στην μεγάλη ευθύνη που εκλήθη να αναλάβει πριν 20 χρόνια, να γίνει «υπηρέτης του θαύματος που ονομάζεται Οικουμενική Πατριαρχία». «Μέγιστον το αξίωμα και βαρυτάτη η ευθύνη», επισήμανε.

Παρουσία των Πατριαρχών Σερβίας και Γεωργίας, του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας, εκπροσώπων Ορθοδόξων Εκκλησιών, Ιεραρχών του Θρόνου από την Ευρώπη, τις ΗΠΑ, την Κρήτη και τα Δωδεκάνησα, από τις εν Ελλάδι επαρχίες του Θρόνου των «Νέων Χωρών», Κληρικών, Μοναχών και Μοναζουσών, των Πρεσβευτών και των Γενικών Προξένων των ΗΠΑ, της Ελλάδος, της Σερβίας και της Γεωργίας στην Τουρκία, διπλωματών και πολλών ακόμα που ταξίδεψαν από κάθε γωνιά του κόσμου για του ευχηθούν, ο Οικουμενικός Πατριάρχης μίλησε για τις συλλογικές προσπάθειες της Ιεραρχίας του Θρόνου, κλήρου και λαού, καθώς και για το έργο που επιτεύχθηκε από την ανάρρησή του στον Πατριαρχικό Θρόνο της Κωνσταντινουπόλεως, το 1991. 

«Θα συνεχίσωμεν επί της ιδίας γραμμής όση ημίν δύναμις», είπε ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος και πρόσθεσε: «Ημείς, δι’ εν μόνον δυνάμεθα να καυχηθώμεν εν Κυρίω, ενώπιον της αγάπης σας, κατά την εύσημον ταύτην στιγμήν, ότι καθ’ όλην την διαρρεύσασαν εικοσαετίαν δεν επαύσαμεν, «εν εσπέρα και πρωί και μεσημβρία και εν παντί καιρώ», να προσθέτωμεν έλαιον εις την κανδήλαν του Φαναρίου, διά να λάμπη πάσι τοις εν τη οικία, όπως συμβολικώς ο εκάστοτε Πατριάρχης ρίπτει έλαιον εις την κανδήλαν της Βαλουκλιώτισσας κατά την Κυριακήν των Μυροφόρων».

Και στο σημείο αυτό ο Πατριάρχης υπενθύμισε ένα περιστατικό από τη ζωή του Κωνσταντίνου Κανάρη.

«Η ιστορία διηγείται ότι όταν κάποιοι ξένοι επεσκέφθησαν τον Κανάρην εις τας δυσμάς του βίου του διά να τον τιμήσουν, τους είπε: “Ευχαριστώ τον Θεό που επέτρεψε σε έναν μικρό ναύτη ενός ελληνικού νησιού, από τα πιο μικρά, να κάνει για την Πατρίδα του κάτι”. Παραφράζοντας τα λόγια αυτά, ευχαριστούμεν και ημείς τον Θεόν διότι ηυδόκησε και ηυλόγησε τον ομιλούντα, προερχόμενον και αυτόν από ένα μικρό και άσημο νησί, να κάνει κάτι δια να κρατηθεί ζωντανή η πίστις και αδούλωτον το φρόνημα του Γένους».

Αμέσως όλοι χειροκρότησαν θερμά τον Οικουμενικό Πατριάρχη ο οποίος στο τέλος της ομιλίας του ευχαρίστησε όλους όσοι τους έστειλαν ευχετήρια μηνύματα μεταξύ των οποίων ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα, ο τ. Πρόεδρος των ΗΠΑ Τζώρτζ Μπους, ο Πρεσβύτερος, η υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ κυρία Χίλαρι Κλίντον, ο Πρόεδρος και ο Πρωθυπουργός της Ελλάδος, κ.κ. Παπούλιας και Παπανδρέου, ο Πρόεδρος και ο Πρωθυπουργός της Τουρκίας, κκ Γκιούλ και Ερντογάν, ο Πρόεδρος της Ν.Δ. Αντώνης Σαμαράς, τον οποίο εκπροσωπεί ο βουλευτής Πάνος Παναγιωτόπουλος, Τομεάρχης Εξωτερικών, κ.α.

Προηγουμένως για τη διακονία του Προκαθημένου της Ορθοδοξίας μίλησαν ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Δημήτριος, ο Πρέσβης των ΗΠΑ στην Άγκυρα, κ. Ριτσιαρντόνε, ο εκπρόσωπος των μειονοτικών ιδρυμάτων στο Συμβούλιο της Γεν. Διευθυνσης Βακουφίων, κ. Παντελής Βίγκας καθώς και ο Πρόεδρος του «Τάγματος του Αποστόλου Ανδρέα», των Αρχόντων των ΗΠΑ , Δρ. Αντώνιος Λυμπεράκης.

«Ο Πατριάρχης τον οποίο τιμούμε για τα είκοσι του χρόνια, είναι ο διακονών Πατριάρχης, κάνοντας το Οικουμενικό Πατριαρχείο ένα Πατριαρχείο το οποίο είναι τόσο σεβαστό ώστε να μπορεί να μπαίνει ανά πάσα στιγμή στο Λευκό Οίκο, σε Κοινοβούλια, σε Πανεπιστήμια. Είναι ο διακονών Πατριάρχης για το Ποίμνιο που ανήκει στο Πατριαρχείο υπό το ωμοφόριο του. Είναι ο διακονών Πατριάρχης στην όλη Ορθοδοξία γιατί επί των ημερών του έγιναν συναντήσεις που δεν είχαν γίνει ποτέ μεταξύ των αρχηγών των Αυτοκεφάλων Εκκλησιών, με κορυφαία την συνάντηση του 2008 εδώ στο Φανάρι, με όλους τους επικεφαλής των ομοδόξων Εκκλησιών, μια συνάντηση που θεωρείται ιστορική διότι ανανέωσε την πορεία προς την προγραμματισμένη από πολλά χρόνια, Πανορθόδοξη Οικουμενική Σύνοδο. Αποτέλεσμα εκείνης της συναντήσεως υπήρξε εν συνεχεία η δημιουργία των λεγομένων Επισκοπικών Συνελεύσεων, ανά περιοχές», επισήμανε ο Αρχιεπίσκοπος Δημήτριος.

«Είναι διακονών αυτός ο Πατριάρχης στην προσφορά του για την συμφιλίωση μεταξύ των ανθρώπων. Επήγε στο Ιράν όταν δεν είχε πάει κανείς άλλος. Πήγε στις περιοχές του Αραβικού κόλπου όταν δεν είχε τολμήσει να πάει άλλος», συνέχισε ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής και υπενθύμισε ότι ο Οικουμενικός Πατριάρχης επισκέφθηκε και την Λιβύη για να συμβάλλει στην προώθηση του διαλόγου μεταξύ του λαού, στην επικράτηση της ειρήνης και την καταδίκη της τρομοκρατίας, του φανατισμού και κάθε μορφής βίας.

Ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής αναφέρθηκε ακόμα στις πρωτοβουλίες του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου για την ευαισθητοποίηση της Παγκόσμιας κοινής γνώμης για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και της Δημιουργίας του Θεού.

Ο Πρέσβης Ριτσιαρντόνε αφού αναφέρθηκε στην προσωπικότητα του Οικουμενικού Πατριάρχη ανέγνωσε τα μηνύματα του Προέδρου Ομπάμα, του προκατόχου του Προέδρου Μπους, του πρεσβύτερου και της υπουργού Εξωτερικών Χ. Κλίντον.

Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΥΠΟΔΟΧΗ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΣΕΡΒΙΑΣ ΕΙΡΗΝΑΙΟΥ ΣΤΟ ΦΑΝΑΡΙ

Π Ρ Ο Σ Φ Ω Ν Η Σ Ι Σ

ΤΗΣ Α. Θ. ΠΑΝΑΓΙΟΤΗΤΟΣ

ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ

κ. κ. Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Υ

ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΗΜΟΝ ΥΠΟΔΟΧΗΝ

ΤΟΥ ΜΑΚ. ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΣΕΡΒΙΑΣ κ. ΕΙΡΗΝΑΙΟΥ

ΕΝ Τῌ ΑΙΘΟΥΣῌ ΤΟΥ ΘΡΟΝΟΥ

(21 Ὀκτωβρίου 2011)

Μακαριώτατε καὶ Ἁγιώτατε Πατριάρχα Σερβίας, ἐν Χριστῷ τῷ Θεῷ λίαν ἀγαπητὲ καὶ περιπόθητε ἀδελφὲ καὶ συλλειτουργὲ τῆς ἡμῶν Μετριότητος κύριε Εἰρηναῖε,

Ἱερώτατοι Ἅγιοι Ἀδελφοί,

Τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά,

Ἔχομεν σήμερον τὴν μεγίστην χαρὰν καὶ τιμὴν ἵνα ὑποδεχώμεθα Ὑμᾶς, μετὰ τῆς τιμίας Συνοδείας Ὑμῶν, Μακαριώτατε, εἰς τὴν ἕδραν τοῦ καθ’ ἡμᾶς Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, τὴν Βασιλεύουσαν Πόλιν, τὴν τοσοῦτον συνδεδεμένην μετὰ τοῦ Σερβικοῦ λαοῦ καὶ τῆς Ἐκκλησίας αὐτοῦ.

Ὑποδεχόμεθα Ὑμᾶς διὰ πρώτην φορὰν μετὰ τὴν ἀνάρρησιν Ὑμῶν εἰς τὸν Πατριαρχικὸν θρόνον τοῦ Ἁγίου Σάββα τοῦ Ἁγιορείτου, εἰς ἐπαξίαν διαδοχήν τοῦ ἀοιδίμου Πατριάρχου κυροῦ Παύλου, τοῦ εἰς τὴν συνείδησιν τῶν Ὀρθοδόξων μαρτυρουμένου ἤδη ὡς ὁσίου ἀνδρός, ὑπὲρ οὗ δικαίως δύναται νὰ καυχᾶται ἡ Ἐκκλησία Ὑμῶν.

Μετὰ τὴν πάροδον μιᾶς κρισίμου ἐποχῆς διὰ τὴν ἁγιοτόκον καὶ μαρτυροτόκον Ἐκκλησίαν τῆς Σερβίας, πορευομένης συχνάκις μέσῳ πολλῶν συμπληγάδων καὶ ἐναλλαγῶν τῶν περιστάσεων, ἡ σεπτὴ Ἱεραρχία αὐτῆς ἐπέβλεψεν ἐπὶ τὴν πολυχρόνιον, πολύκαρπον καὶ ὑποδειγματικὴν ἀρχιερατικήν Ὑμῶν διακονίαν καὶ ἐκάλεσεν Ὑμᾶς ἵνα ἄρητε ἐπὶ τῶν ὤμων Ὑμῶν τὸν σταυρὸν τῆς Πατριαρχίας.

Ἡ δὲ ἄχρι τοῦδε πολιτεία τῆς Ὑμετέρας Μακαριότητος μαρτυρεῖ διὰ τὴν νουνεχῆ καὶ σώφρονα πλοήγησιν τοῦ σκάφους τῆς Ἐκκλησίας, διὰ τρόπου ἁρμόζοντος εἰς τὴν μακραίωνα ἱστορίαν αὐτῆς καὶ εἰς τὴν ἀξιοπρέπειαν καὶ τὰς θυσίας τοῦ ἡρωϊκοῦ Σερβικοῦ λαοῦ, ὅστις πολλάκις μαχόμενος, καὶ νικῶν καὶ ἡττώμενος, ἀπέδειξεν ὅτι γνωρίζει νὰ θέτῃ ὑπὲρ τὴν προσωπικὴν αὐτοῦ ὑλικὴν εὐημερίαν τὰς αἰωνίους καὶ ἀκαταλύτους ἀξίας τῆς ὀρθοδόξου παραδόσεως καὶ πίστεως αὐτοῦ, καὶ νὰ προτιμᾷ τὸν τίμιον θάνατον παρὰ νὰ προδίδῃ τὰς ἀξίας ταύτας.

Καὶ ἀληθῶς, Μακαριώτατε ἅγιε ἀδελφέ, ὁ λαὸς τῆς χώρας Ὑμῶν ἀπέδειξεν εἰς ὅλας τὰς περιόδους τῆς ἱστορίας αὐτοῦ, ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς ἐθνικῆς αὐτοσυνειδησίας του μέχρι προσφάτως, - καὶ δὲν λησμονοῦμεν ἀσφαλῶς τὴν πρωτοφανῆ βαρβαρότητα τὴν ὁποίαν ἐγνώρισε κατὰ τὸν Β΄ Παγκόσμιον Πόλεμον, ἀλλὰ καὶ τὴν πρόσφατον βίαν καὶ τὰς πολλαπλᾶς δυσχερεῖς περιστάσεις -, ἀπέδειξε, λέγομεν, ὅτι γνωρίζει νὰ ἀποθνῄσκῃ μετὰ τῆς ἐλπίδος τῆς αἰωνίου ζωῆς. Καὶ ὁ ἔνδοξος θάνατος εἶναι ἀσφαλῶς ἐπιλογὴ καὶ ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι δὲν ἐγνώρισαν τὴν εἰς Χριστὸν πίστιν, ἐνθυμούμενοι τοῦ Περικλέως λέγοντος εἰς τόν Ἐπιτάφιον Αὐτοῦ (Θουκυδ. 2.43.6): «ἀλγεινοτέρα γὰρ ἀνδρί γε φρόνημα ἔχοντι ἡ μετὰ τοῦ ἐν τῷ μαλακισθῆναι κάκωσις ἢ ὁ μετὰ ρώμης καὶ κοινῆς ἐλπίδος γιγνόμενος ἀναίσθητος θάνατος».

Ὁ δὲ μαρτυρικὸς θάνατος ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἀσφαλῶς ὁ τελικὸς θρίαμβος τῆς ἀγάπης δι’ Αὐτὸν καὶ ἡ τελειοτέρα προσφορὰ τοῦ ἀνθρώπου πρὸς τὸν Θεόν. Καὶ ἡ Ἐκκλησία Ὑμῶν ἔζησεν εἰς πολλὰς περιόδους τοῦ βίου αὐτῆς τὸν παλμὸν τῶν μαρτύρων. Πολλάκις τὰ τέκνα της κατηξιώθησαν νὰ γίνουν «κοινωνοὶ τῆς ἀθλήσεως» τῶν πρώτων μαρτύρων. Διότι ἐπίστευον ὅτι «ὅπου ἐστὶ τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον, ἐκεῖ ἐπακολουθεῖ ὁ διωγμὸς καὶ ἡ πάλη• ... ἀνάγκη γὰρ διώκεσθαι τὴν ἀλήθειαν» (Μακαρίου Αἰγυπτίου, Ὁμιλίαι Πνευματικαί, ΒΕΠΕΣ 41, 221). Τὸ μαρτύριον τῆς Ἐκκλησίας τῆς Σερβίας εἶναι μία ἀδιάλειπτος ἀνὰ τοὺς αἰῶνας συμμετοχὴ εἰς τὸν θάνατον τοῦ Χριστοῦ, δι’ οὗ ἀπέκτησε δικαίωμα συμμετοχῆς εἰς τὸν θρίαμβον τῶν ἁγίων. Τὸ αἷμα ἐπίανε τὴν ἁγιοτόκον γαστέρα τῆς Ἐκκλησίας τῆς Σερβίας καὶ οἱ συνεχεῖς διωγμοὶ καθιστοῦν αὐθεντικὴν τὴν ζωὴν τῶν τέκνων αὐτῆς, διδόντων αἷμα καὶ κληρονομούντων οὐρανόν.

Συγχρόνως, ὅμως, ἡ συμμετοχὴ αὐτὴ εἰς τὸ πάθος τοῦ Κυρίου ἀποτελεῖ καὶ τὴν κοινὴν κληρονομίαν, ἣν μοιράζεται ἡ Ἐκκλησία Ὑμῶν μετὰ τῆς Ἐκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως, τὸ σημεῖον τὸ ὁποῖον ἑνώνει ἡμᾶς μεθ’ Ὑμῶν, τὴν ἀπόδειξιν ὅτι βαδίζει ἐπὶ τὰ ἴχνη τῆς Μητρὸς αὐτῆς. Διότι τὰ παθήματα ταῦτα τῆς Ἐκκλησίας τῆς Σερβίας, ὡς καὶ τὰ παθήματα τῆς Μητρὸς Ἐκκλησίας, ἀποτελοῦν τὰς εὐδήλους ἀποδείξεις τῆς ἀποστολικότητος αὐτῆς, τὸ χάρισμα τὸ ὁποῖον ἐπισφραγίζει τὴν εἰς Χριστὸν πίστιν. Διότι, ὁ Κύριος ἐκάλεσε τὸν μέγαν Ἀπόστολον Παῦλον, ὑποδείξας αὐτῷ «ὅσα δεῖ παθεῖν» ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος Αὐτοῦ (Πράξ. ζ΄ 9), δεικνύων ὅτι δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ εἶναι ἀπόστολος καὶ μαθητὴς Του, ἐὰν δὲν θὰ ἔπασχεν ὑπὲρ Αὐτοῦ. Διότι τὸ πάθος τελειοῖ τὴν πίστιν, ἄλλως ὁ ἄνθρωπος καθίσταται ἀδύναμος νὰ ἀγαπᾷ καὶ νὰ ὑπηρετῇ τὸν Θεόν. Πάσχουσα, ἀθλοῦσα καὶ μοχθοῦσα ἡ Ἐκκλησία τῆς Σερβίας ἐγγίζει περισσότερον εἰς τὸν Θεόν, καθαρίζεται καὶ ἀγαπᾷ Αὐτὸν ὑπὲρ πάντας, Ὅστις, κατὰ τὸν λόγον τοῦ ἁγίου προκατόχου ἡμῶν Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου (Ἐγκώμιον εἰς Ἅγιον Κυπριανόν, PG 35, 1181), θεραπεύεται διὰ τοῦ πόνου καὶ τοῦ κόπου καὶ τοῦ μόχθου, ἀντιδιδοὺς ζωὴν εἰς τὸν ἑκούσιον θάνατον ἡμῶν.

Οὕτω, λοιπόν, Μακαριώτατε ἅγιε ἀδελφέ, ὑποδεχόμεθα σήμερον Ὑμᾶς, ὡς ἐκ προσώπου τῆς μαρτυρικῆς Ἐκκλησίας τῆς Σερβίας, κομίζοντα τήν εὐλογίαν τοῦ ὁσίου Σάββα, τοῦ στύλου καὶ δομήτορος αὐτῆς, εἰς τὴν ἕδραν τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας, τὴν ὁποίαν ὡς κοινὴν ἡμῶν μητέρα πάντες πλουτοῦμεν. Τῆς Μητρὸς ἡμῶν Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία ἐπί αἰῶνας μεριμνᾷ ἀγρύπνως περὶ τῆς εὐσταθείας καὶ θεοφιλοῦς διοικήσεως τῆς Ὀρθοδόξου Οἰκουμένης, καὶ μάλιστα πρὸ ἑκατὸν τριάκοντα περίπου ἐτῶν, διὰ τοῦ ἀοιδίμου προκατόχου τῆς ἡμετέρας Μετριότητος Πατριάρχου Ἰωακεὶμ Γ΄, προὐνόησεν ὑπὲρ τῆς εὐκαταστάσεως τῆς ἁγιωτάτης Ἐκκλησίας τῆς Σερβίας, χορηγήσασα αὐτῇ τήν αὐτοκεφαλίαν, ὥστε νὰ λάβῃ τὴν ἀναγκαίαν ἐπ’ ἀγαθῷ κατάστασιν καὶ εἰς τὰ πρόσω αὔξησιν καὶ βελτίωσιν.

Ὁ ἱδρυτὴς τῆς Ἐκκλησίας Ὑμῶν, Μακαριώτατε, ὅσιος Σάββας κατέλιπεν εἰς αὐτὴν ζωντανὴν τὴν κληρονομίαν τῆς ἀσκητικῆς βιοτῆς, τῆς ἀποφασιστικότητος διὰ τὴν ἀναζήτησιν τοῦ Θεοῦ. Οὗτος ὁ ἅγιος ἐγένετο μία παράδοσις, πρότυπον πρὸς μίμησιν, τὸ ὁποῖον μεταβιβάζεται ἀπὸ γενεᾶς εἰς γενεὰν εἰς τὸν Σερβικὸν λαόν. Ἡ μνήμη αὐτοῦ καὶ τῶν ὑπὲρ τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ παλαισμάτων του παραμένουν μέχρι σήμερον ἡ ἀφετηρία, ἡ προϋπόθεσις καὶ τὸ πλαίσιον τοῦ βίου τῶν μοναστῶν τῆς Σερβίας, ἐκ τῶν ὁποίων, κατὰ μίαν εὐλογημένην συνέχειαν καὶ παράδοσιν, προέρχεται ἅπασα σχεδὸν ἡ Ἱεραρχία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Σερβίας.

Τὸ χαρακτηριστικόν, ὅμως, τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ εἶναι ὅτι ἀποτελεῖ μίαν μεγάλην πνευματικὴν οἰκογένειαν, τῆς ὁποίας ὅλοι οἱ ἀπόγονοι ἀναγνωρίζουν τὸ χρέος τὸ ὁποῖον ἔχουν εἰς τοὺς προγόνους αὐτῶν. Οἱ δὲ πρόγονοι ἡμῶν δὲν εἶναι ἄλλοι εἰ μὴ οἱ ἅγιοι. Οὕτω λοιπὸν αἰσθανόμεθα καὶ ἡμεῖς τὸν ἅγιον Σάββαν ὡς ἰδικὸν μας ἅγιον καὶ κοινὸν πνευματικὸν πρόγονον.

Ἀλλ’ ὁ ὅσιος Σάββας ἦτο ἡ ἀπαρχή: ἔκτοτε μυρίους καρποὺς προσήνεγκεν εἰς τὸν Χριστὸν τὸ ηὐλογημένον δένδρον τῆς Ἐκκλησίας τῆς Σερβίας. Οἱ ἅγιοι αὐτοί, ὡς καὶ οἱ ἅγιοι τῆς Μητρὸς Ἐκκλησίας τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ἀποτελοῦν τὴν κοινὴν κληρονομίαν τῶν Ἐκκλησιῶν ἡμῶν, τὴν κοινὴν κληρονομίαν ἁπάντων τῶν ὀρθοδόξων.

Ἰδιαιτέρως ὅμως ὁ λαὸς Ὑμῶν, Μακαριώτατε, διατηρεῖ ἕνα μυστικὸν καὶ ἀδιάλειπτον σύνδεσμον μετὰ τῶν ἁγίων αὐτοῦ. Καὶ δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, παραφράζοντες τοὺς λόγους τοῦ μεγάλου συγχρόνου Σέρβου ὁσίου καὶ φιλοσόφου Ἰουστίνου Πόποβιτς, τὰ ἑξῆς διὰ τὸν σύνδεσμον αὐτόν:

«Τὶ εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συνιστᾷ τὸν παράδεισον τῆς σερβικῆς ψυχῆς; Εἶναι οἱ θεοφόροι καὶ χριστοφόροι Σέρβοι ἅγιοι, ἀπὸ τὸν ἅγιον Σάββαν τὸν Χιλανδαρινόν ἕως τὸν ἅγιον Νικόλαον Ἀχρίδος καὶ τὸν ὅσιον Ἰουστῖνον τοῦ Τσέλιε, τὸν ὁμολογητήν. Εἶναι θαυμάσιος, ἀπέραντος ὁ παράδεισος τῆς σερβικῆς ψυχῆς, ἐπειδὴ εἶναι θαυμάσια, ἀπέραντη ἡ ἁγιότης τῶν ἐνδόξων ἁγίων τῆς Σερβίας. Ἕκαστος ἅγιος σημαίνει ψυχὴν λυτρωθεῖσαν ἐκ τῆς ἁμαρτίας, ἐκ τοῦ θανάτου καὶ ἐκ τοῦ διαβόλου καὶ ἡνωμένην μετὰ τοῦ Θεοῦ, μετὰ τῆς ἁγιότητος καὶ αἰωνιότητος αὐτοῦ.

Ποῦ εὑρίσκεται ὁ παράδεισος τῆς σερβικῆς ψυχῆς; Εἰς τὸν ἅγιον Σάββαν καὶ εἰς τὸν πατέρα αὐτοῦ ὅσιον Συμεών, εἰς τὸν ἅγιον Λάζαρον τὸν βασιλέα, ὅστις τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἔθηκεν ὑπὲρ τοῦ λαοῦ, εἰς τὸν ἅγιον Μιλούτιν, εἰς τὸν ὅσιον Βασίλειον τοῦ Ὄστρογκ, εἰς ἕκαστον ἀσκητήν, εἰς ἕκαστον μάρτυρα, εἰς ἕκαστον ὁμολογητήν, εἰς ἕκαστον δίκαιον τῆς σερβικῆς γῆς, ἐκεῖ εὑρίσκεται ὁ παράδεισος» (πβ. Ὁσίου Ἰουστίνου Πόποβιτς, Φιλοσοφικοὶ κρημνοί, σελ. 210).

Αἱ εὐχαὶ αὐτῶν τῶν ἁγίων εἴθε νὰ συνοδεύουν πάντοτε τὴν Ὑμετέραν Μακαριότητα εἰς τὴν πατριαρχικὴν διακονίαν Αὐτῆς καὶ νὰ συντελοῦν εἰς τὴν πλουσίαν καρποφορίαν της εἰς δόξαν τοῦ ἁγίου ὀνόματος τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ σωτηρίαν τοῦ προσφιλοῦς πᾶσιν ἡμῖν ποιμνίου Σας, τοῦ βαθέως σεβομένου καὶ τιμῶντος Ὑμᾶς καὶ τοὺς ταχθέντας Θείᾳ Προνοίᾳ πνευματικοὺς ποιμένας καὶ ἡγήτορας αὐτοῦ.

Γνωρίζοντες τό βάρος τὸ ὁποῖον ἐπωμίζεσθε, Μακαριώτατε ἅγιε ἀδελφὲ καὶ συλλειτουργέ, διὰ τῆς ἀναλήψεως τῆς θεόθεν λαχούσης Ὑμῖν ταύτης πατριαρχικῆς διακονίας, δι’ εὐχῶν καί δεήσεων, ὅσον ἔνεστιν ἡμῖν, θὰ συναγωνιζώμεθα Ὑμῖν, καὶ εὐχόμεθα ἐγκαρδίως ὅπως ὁ ἀρχιποίμην καὶ τελειωτὴς τῆς πίστεως ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός ἐνισχύῃ καί στηρίζῃ τήν Ὑμετέραν Μακαριότητα εἰς τὸν καθ’ ἡμέραν ἀγῶνα Αὐτῆς ὑπὲρ τῆς Ἐκκλησίας, ἵνα καὶ ὁ πολυπαθὴς και μαρτυρικὸς λαός τῆς Σερβίας εὕρῃ εἰς τό σεπτόν πρόσωπόν Ὑμῶν τὸν ἄξιον μιμητὴν τῶν παλαιῶν καὶ νέων ἁγίων τῆς Ἐκκλησίας του, τὸν πιστὸν καὶ φρόνιμον οἰκονόμον τῆς ἐμπιστευθείσης πατριαρχικῆς χάριτος, τὸν ποιμένα τὸν καλόν, τὸν τιθέντα τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ὑπὲρ τῶν προβάτων.

Καλῶς ὡρίσατε!

Ο ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΗΛΙΑΣ Β' ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΚΟΣΑΕΤΙΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ

Από την επίσκεψη του Οικουμ. Πατριάρχου στη Γεωργία (2007)

Έφτασε απόψε στην Κωνσταντινούπολη ο Πατριάρχης Γεωργίας Ηλίας Β' προκειμένου να συμμετάσχει στον εορτασμό των 20 χρόνων από την εκλογή του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου, το Σάββατο 22 Οκτωβρίου. 

Το σχετικό ανακοινωθέν του Οικουμενικού Πατριαρχείου αναφέρει τα εξής:

Τό ἑσπέρας τῆς Πέμπτης, 20ῆς Ὀκτωβρίου, ἀφίκετο ἀεροπορικῶς εἰς τήν Πόλιν, ἡ Α. Μακαριότης, ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Μιτσχέτης καί Τιφλίδος καί Καθολικός Πατριάρχης πάσης Γεωργίας κ. κ. Ἠλίας Β’, συνοδευόμενος ὑπό τῶν Σεβ. Μητροπολιτῶν Akhaltsikhe καί Tao Klarjeti κ. Θεοδώρου καί Zougdidi καί Tsaishi κ. Γερασίμου, τῶν Αἰδεσιμολ. Πρωτοπρεσβυτέρων κ. Γεωργίου Zviadadze καί Δαυΐδ Davitashili, τῆς Ὁσιωτ. Μοναχῆς Ἀλεξάνδρας καί τῆς Εὐγενεστάτης κυρίας Tamara Meskhi, προκειμένου ἵνα συγχαρῇ αὐτοπροσώπως καί ἐξ ὀνόματος τῆς ἧς προκάθηται Ἐκκλησίας τῇ Αὐτοῦ Θειοτάτῃ Παναγιότητι ἐπί τῆ συμπληρώσει εἰκοσαετίας ἀπό τῆς ἐκλογῆς Αὐτῆς. Τήν Αὐτοῦ Μακαριότητα ὑπεδέχθησαν ἐν τῷ ἀεροδρομίῳ τῆς Πόλεως ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Γαλλίας κ. Ἐμμανουήλ καί ὁ Πανοσιολ. Διάκονος κ. Παΐσιος, Κωδικογράφος τῆς Ἁγίας καί Ἱερᾶς Συνόδου.

Στην Κωνσταντινούπολη για την επέτειο του Πατριάρχου βρίσκονται ήδη: ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Δημήτριος, οι μητροπολίτες Βοστώνης Μεθόδιος, Μιλήτου Απόστολος, Γαλλίας Εμμανουήλ, Ντητρόϊτ Νικόλαος, Νέας Υερσέης Ευάγγελος, Κυδωνίας και Αποκορώνου Δαμασκηνός, Ισπανίας και Πορτογαλίας Πολύκαρπος. 

Αύριο αναμένεται να φτάσουν στο Φανάρι και άλλοι ιεράρχες, οι οποίοι θα παραστούν στην Θεία Λειτουργία που θα τελεσθεί στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου μεθαύριο Σάββατο.

ΑΠΟ ΑΥΡΙΟ Η ΕΙΡΗΝΙΚΗ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΣΕΡΒΙΑΣ ΣΤΟ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ

Την επίσημη ειρηνική επίσκεψή του στο Οικουμενικό Πατριαρχείο θα πραγματοποιήσει από αύριο Παρασκευή 21 Οκτωβρίου ο Μακαριώτατος Πατριάρχης Σερβίας Ειρηναίος. 

Στις 6.30 αύριο το απόγευμα ο Πατριάρχης Σερβίας θα προστή Δοξολογίας στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου επί τη αφίξει του. Στη συνέχεια θα γίνει δεκτός στην Αίθουσα του Θρόνου από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο και την Ιεραρχία του Θρόνου και θα ανταλλαγούν οι καθιερωμένες σε τέτοιες επισκέψεις προσφωνήσεις. 

Το Σάββατο το πρωί 22 Οκτωβρίου, στην Θεία Λειτουργία που θα τελεσθεί στον Πατριαρχικό Ναό επί τη επετείω 20 χρόνων από την εκλογή του Οικουμενικού Πατριάρχου στον Θρόνο της Κωνσταντινουπόλεως, ο Πατριάρχης Σερβίας θα συγχοροστατήσει "από του Αντιθρόνου". 

Την Κυριακή 23 Οκτωβρίου στον Πατριαρχικό Ναό στο Φανάρι ο Πατριάρχης Ειρηναίος θα συλλειτουργήσει με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, συμμετεχόντων ιεραρχών και από τις δύο Εκκλησίες. Στο τέλος της Θ. Λειτουργίας θα γίνει ανταλλαγή επισήμων προσφωνήσεων και αναμνηστικών δώρων μεταξύ των δύο Προκαθημένων.

ΕΚΟΙΜΗΘΗ Ο ΑΥΣΤΡΙΑΣ ΜΙΧΑΗΛ

Ρεπορτάζ - φωτογραφίες: Νικόλαος Μαγγίνας

Εκοιμήθη πριν λίγη ώρα σε μονάδα εντατικής θεραπείας σε νοσοκομείο της Βιέννης, όπου νοσηλευόταν τις δύο τελευταίες μέρες ο Μητροπολίτης Αυστρίας, Έξαρχος Ουγγαρίας και Μεσευρώπης Μιχαήλ, σε ηλικία 65 ετών. Ως γνωστόν ο μακαριστός μητροπολίτης είχε χρόνιο πρόβλημα υγείας, το οποίο αντιμετώπιζε με ακατάβλητο θάρρος. Μόλις στη 1 Οκτωβρίου  παρίστατο στην Κωνσταντινούπολη, στην ενθρόνιση του Γέροντος Δέρκων Αποστόλου στα Θεραπειά (απ' όπου και η φωτογραφία), ενώ στις 6 Αυγούστου ήταν και πάλι στην Πόλη στη Μονή της Μεταμορφώσεως Πριγκήπου, όπου χοροστατούσε ο Πατριάρχης, και μίλησε στο τέλος της Θ. Λειτουργίας. Διαβάστε εδώ τι είχε πει τότε ο μακαριστός μητροπολίτης. 

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος ευθύς μόλις πληροφορήθηκε το γεγονός τέλεσε τρισάγιο στη μνήμη του εκλιπόντος ιεράρχου στο Πατριαρχικό Παρεκκλήσιο του Αγίου Ανδρέου. Ο Πατριάρχης είχε πει για τον Αυστρίας Μιχαήλ στις 6 Αυγούστου: "'Ο αδελφός Άγιος Αυστρίας διέρχεται μία περίοδο κρίσιμη για την υγεία του την οποίαν περίοδο αυτή αντιμετωπίζει με ψυχραιμία, με χριστιανική πίστη και με αξιοπρέπεια". 

Ας είναι αιωνία η μνήμη του!

Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΧΑΛΚΗΔΟΝΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΥΣ ΕΟΡΤΑΣΜΟΥΣ ΓΙΑ ΤΑ 100 ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ Α.Ε.Α. ΒΕΛΛΑΣ

ΠΕΡΙ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΝ

ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΘΡΟΝΟΥ

(Κεντρικὴ εἰσηγητικὴ ὁμιλία κατὰ τὰς ἑορταστικὰς ἐκδηλώσεις

ἐπὶ τῇ 100ετηρίδι τῆς Α.Ε.Α. Βελλᾶς τῇ 6.10.2011)

ὑπὸ Γέροντος Χαλκηδόνος Ἀθανασίου

"Ἂν θέλεις νὰ προγραμματίσεις δι’ ἕνα ἔτος, φύτευσε ὄρυζαν. Ἂν θέλεις γιὰ μιὰ δεκαετηρίδα, φύτευσε δένδρα. Ἂν θέλεις δι’ ἕνα αἰῶνα, μόρφωσε ἀνθρώπους".

(Tschuang-Tse)

"Ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νὰ γίνει ἄνθρωπος μόνον διὰ τῆς ἀνατροφῆς".

(Kant)

Σεβασμιώτατοι, ἅγ. Σχολάρχα, Ἐξοχώτατοι Ἐκπρόσωποι τῶν Τοπικῶν Ἀρχῶν, κ. Πρύτανι, κ. Συνάδελφοι, φίλοι φοιτηταί, Κυρίες καὶ Κύριοι,

Εὐχαριστῶ τὸν Σχολάρχην καὶ τὸ ΔΣ τῆς Ἀνωτάτης Ἐκκλησιαστικῆς Ἀκαδημίας Βελλᾶς, διὰ τὴν εὐγενῆ αὐτῶν πρόσκλησιν νὰ κάμω τὴν εἰσηγητικὴν ὁμιλίαν, κατὰ τοὺς πανηγυρικοὺς ἑορτασμοὺς τῆς 100ετηρίδος τῆς πατρώας Σχολῆς Βελλᾶς πρὸς τὴν ἀγάπην Σας.

Προτοῦ ὅμως εἰσέλθω εἰς τὸ κύριον θέμα, καλὸν θὰ εἶναι νὰ προτάξω τινα περὶ τοῦ σημαντικοτάτου θέματος τῆς παιδείας, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν βάσιν ὅλων τῶν κοινωνικῶν δομῶν.

Παιδεία σημαίνει τὴν μορφοποίηση τοῦ ἀνθρώπου σχετικῶς πρὸς τὸ "ἀνθρώπινον εἶναι" του, τὰς πνευματικάς του ἱκανότητας. Ἡ ἔννοια σχετίζεται τόσον μὲ τὴν διαδικασίαν τῆς "μορφώσεως", ὅσον καὶ τὴν κατάστασιν τοῦ μεμορφωμένου. Ἓν σημεῖον, τὸ ὁποῖον εἶναι σχεδὸν κοινὸν εἰς ὅλας τὰς θεωρίας μορφώσεως, δύναται νὰ περιγραφεῖ ὡς ἀντανακλαστικὴ σχέσις πρὸς ἑαυτούς, τοὺς ἄλλους καὶ τὸν κόσμον.

Ἡ σύγχρονος δυναμικὴ καὶ γενικὴ ἔννοια τῆς μορφώσεως, ἵσταται εἰς τὴν διὰ βίου ἐξελικτικὴν πορείαν τοῦ ἀνθρώπου, εἰς τὴν ὁποίαν διευρύνει τὰς πνευματικάς, πολιτισμικὰς καὶ κοινωνικάς του ἁρμοδιότητας. Δὲν ὑπάρχει ὅμως οὐδεὶς τέλειος ἄνθρωπος, ἀτομικαὶ θέσεις, καθὼς χρονικοί, χωρικοὶ καὶ κοινωνικοὶ ὅροι θέτουν ὅρια διὰ τὴν ὑλοποίησιν ἑνὸς ὅπως ἂν ἦ προσδιορισθέντος μορφωτικοῦ ἰδεώδους.

Ἡ παιδεία εἶναι μία γλωσσικῶς, πολιτισμικῶς καὶ ἱστορικῶς ἐξηρτημένη ἔννοια μὲ μίαν λίαν περίπλοκον σημασίαν. Διὰ τοῦτο εἶναι ὅλως δυσχερὲς νὰ εὕρη τις ἕνα ἀκριβῆ, ἢ καλλίτερον εἰσέτι ἑνιαῖον προσδιορισμὸν αὐτῆς. Αἱ ἀπόψεις ἐπ’ αὐτοῦ, ποικίλουν σημαντικῶς κατὰ τὴν κατεύθυνσιν καὶ τὸ πεδίον ἐνδιαφέροντος.

Ἡ μόρφωσις παραπέμπει εἰς τὴν εἰκόνα καὶ οὕτω εἰς τὸ μέχρι τῆς ἐποχῆς μας ἀναφερόμενον χωρίον τῆς Γενέσεως (1, 26 κ.ἑ.), συμφώνως πρὸς τὸ ὁποῖον, ὁ Θεὸς ἔπλασε τὸν ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα καὶ καθ’ ὁμοίωσιν.

Κατὰ τὸν B. Hoffman ἡ παιδεία νοεῖται ὡς ἡ διάπτυξις καὶ ἐξέλιξις τῶν ψυχοπνευματικῶν ἀξιῶν καὶ διαθέσεων ἑνὸς ἀνθρώπου, διὰ τῆς μορφοποιήσεως καὶ τῆς ἀνατροφῆς. Ἡ λέξις παιδεία ἔχει ὑποβαθμισθεῖ πρὸς χαρακτηρισμὸν ἁπλῶς τῆς μορφολογικῆς γνώσεως. Τότε αὕτη δὲν εὑρίσκεται μακρὰν τῆς ἐπάρσεως ἢ δηλοῖ μόνον, ὅτι θεωρεῖται ὡς σημαντικὸν εἰς τὴν κοινωνικὴν ὠφελιμιστικὴν σκέψιν τῶν κρατούντων.

Κατὰ τὸν D. Goeudevert ἡ παιδεία εἶναι "μία ἐνεργητική, πολύπλοκη καὶ οὐδέποτε περατουμένη διαδικασία εἰς τὴν εὐτυχῆ πορείαν τῆς ὁποίας, ἠμπορεῖ νὰ προέλθει μία αὐτοενεργός, προβληματολύουσα καὶ σφύζουσα ζωῆς προσωπικότης. Ἡ παιδεία δὲν δύναται ὡς ἐκ τούτου νὰ συρρικνωθεῖ εἰς τὴν γνῶσιν. Αὕτη δὲν εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς παιδείας ἀλλ’ ἓν βοηθητικὸν μέσον. Ἐκτὸς τούτου, ἡ παιδεία προϋποθέτει δυνατότητα κρίσεως, ἀντανάκλασιν καὶ κριτικὴν ἀπόστασιν πρὸ τῆς πληροφορικῆς προσφορᾶς. Ἀπέναντι τούτου ἵσταται ἡ ἡμιμάθεια ἤ, ἐὰν πρόκειται περὶ προσαρμογῆς ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὴν ἀντανακλαστικὴν ἀπόστασιν, ἡ ἀφομοίωσις.

Ἡ ἔννοια τῆς παιδείας ἐγνώρισε κατὰ τὴν ἐξέλιξίν της πολλάκις, μίαν ἐννοιολογικὴν μεταλλαγήν. Εἰς τὴν ἑλληνικήν, ἡ ἔννοια τῆς παιδείας εἶναι λίαν συγγενῆς πρὸς τὴν τῆς μορφώσεως.

Δὲν εἶναι τὸ καθῆκον τοῦ ἀνθρώπου νὰ μορφώνεται. Ἡ διαδικασία φέρεται εἰς αὐτὸν ἔξωθεν. Ἐν τῇ ἐννοίᾳ ταύτῃ, ὁ χαρακτηρισμὸς τοῦ Homo insipiens στοχεύει τὸν εὐμόρφωτον (εὐήθη) ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος πρωτίστως διὰ τῆς μορφώσεως δύναται νὰ ἀποβεῖ εἷς πραγματικὸς Homo sapiens. Ὁ Ἔρασμος, ὁ ὁποῖος συνέγραψε ἄνω τῶν 100 βιβλίων μορφώσεως, ἔλεγεν: "ὁ ἄνθρωπος δὲν γεννᾶται ἀλλὰ ἐκπαιδεύεται" καὶ ὅτι "τίποτε δὲν εἶναι φυσικότερον ἀπὸ τὴν ἀρετὴν καὶ τὴν μόρφωσιν - ἄνευ αὐτῶν παύει ὁ ἄνθρωπος νὰ εἶναι ἄνθρωπος". Ἡ λέξις Eruditus (μορφωμένος, διαφωτισμένος) ἐτυμολογικῶς σημαίνει "ἀπο-βαναυσοποιημένος".

Ἡ ἱκανότης τοῦ ἀνθρώπου νὰ δύναται νὰ μάθει, εἶναι ἡ βάσις διὰ τὴν ἀνατροφὴν καὶ τὴν μόρφωσιν. Ἐνῶ ὅμως ἡ ἀνατροφὴ ἐξυπονοεῖ μᾶλλον ἐξωτερικὰς κατευθυντηρίους δυνάμεις τῆς ἐξελίξεως τῆς προσωπικότητος, ἡ μόρφωσις ἀναφέρεται κυρίως εἰς διαδικασίας καὶ ἀποτελέσματα τῆς ἀτομικῆς ἐπεξεργασίας καὶ οἰκειοποιήσεως. Ἡ μόρφωσις ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὴν ἐπιμόρφωσιν καὶ τὴν ἐπαγγελματικὴν τοιαύτην, δὲν συνδέεται ἀμέσως πρὸς οἰκονομικοὺς σκοπούς.

Καὶ τώρα ἐρχόμεθα πρὸς τὴν ἐκπαιδευτικὴν στρατηγικὴν τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου.

Χωρὶς δὲ ἀμφιβολία, εἰς τὸ θέμα αὐτὸ τὸν πρῶτον ρόλον διεδραμάτιζον οἱ Οἰκουμενικοὶ Πατριάρχαι. Οὕτω, Γεώργιος Γεννάδιος Πατριάρχης τοῦ Γένους, εἰς στιγμὰς κρισιμωτάτας, θέτει πρώτιστον μέλημα αὐτοῦ τὴν παιδείαν καὶ καθιδρύει τὴν Πατριαρχικὴν Μεγάλην τοῦ Γένους Σχολήν, ἐν μικρῷ τότε καὶ ταπεινῷ οἰκήματι, πρὸ ἐτῶν πεντακοσίων καὶ πεντήκοντα.

Εἰς τὸ μεταρρυθμιστικὸν πρόγραμμα τοῦ κράτους, τὸ ὁποῖον ὑλοποιήθη μετὰ τὸ Hatt-ı Şerif, τὸ φιρμάνιον τοῦ Σουλτάνου Abdülmecit Ι τὸ 1839, ἐδόθη βασικὴ σημασία εἰς τὴν ἀναδιοργάνωσιν τῆς παιδείας, ἡ ὁποία εἶχεν ἀρχίσει ἐκ τῆς ἐποχῆς Mahmut ΙΙ (1808-1939).

Ὁ υἱὸς τοῦ Abdülmecit προσέδωσε ἰδιάζουσαν σημασίαν εἰς τὸν διαφωτισμὸν τῆς παιδείας, προώθησε ἀκόμη περισσότερον τὰ ἐκπαιδευτικὰ θέματα, διέταξε νὰ ἀνοίξουν νέα σχολεῖα εἰς ὅλα τὰ διαμερίσματα τοῦ κράτους καὶ προσέταξε νὰ καταπολεμηθεῖ μὲ κάθε μέσον ἡ ἀμάθεια.

Ὅμως ἐὰν ἐξαιρέσει τις τὴν Ἑστίαν τοῦ διαφωτισμοῦ τοῦ Γένους, τὴν Μεγάλη τοῦ Γένους Σχολή, θλιβερὰ μᾶλλον παρουσιάζεται γενικῶς ἡ ὄψις τῆς ὁμογενειακῆς ἐκπαιδεύσεως, ἀκόμη καὶ ἕως τὰ μέσα τοῦ 19ου αἰῶνος, ἰδιαιτέρως εἰς τὰς ἐπαρχίας τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας: "τὰ σχολεῖα καθυστερημένα, ἀκατάλληλα ὡς κτίρια, ὅταν ὑπάρχουν, πολλὰς φορὰς δὲν ὑπάρχουν μήτε τὰ "ἀκατάλληλα", οἱ δάσκαλοι κακοπληρωμένοι, ἀναρμόδιοι. Δὲν ὑπάρχουν ἀρκετὰ Παρθεναγωγεῖα…".

Τοῦτο ἐνθυμίζει τὸ "Χαρώνδας ἐνομοθέτησεν πρῶτος τοὺς υἱεῖς ἅπαντας τῶν πολιτῶν μανθάνειν γράμματα τῆς πόλεως χορηγούσης τοὺς μισθοὺς τοῖς διδασκάλοις".3

Ἡ φιλελευθέρα ἀτμόσφαιρα ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη μὲ τὴν ἐξαγγελίαν τῶν ἀρχῶν τοῦ Tanzimat4, εὐαισθητοποίησεν ἀκόμη περισσότερον τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον εἰς τὴν κατεύθυνσιν τῆς ἀναβαθμίσεως τοῦ Ἔθνους διὰ τῆς Παιδείας.

Κλῆρος καὶ λαὸς ἐδραστηριοποιήθησαν μετὰ μιᾶς ἀπιθάνου προθυμίας, διὰ νὰ ἀναδιοργανώσουσιν τὴν παιδείαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐστήριζον πάντοτε τὰς ἐλπίδας των, διὰ τὴν πνευματικὴν χειραφέτησιν τοῦ Ἔθνους.

Βεβαίως ἡ Ἐκκλησία, ἡ ὁποία εἰς ὅλην τὴν μακραίωνα ἱστορίαν της κατηύθηνε σοφῶς καὶ συνετῶς τὰ πεπρωμένα τοῦ Γένους, ἀντιμετώπισε, ὡς συνήθως, μετ’ ἐπιφυλάξεως τὴν φιλελευθέραν ἀτμόσφαιραν ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη, ὅμως ἐκράτησεν θετικὴν στάσιν, ὁ δὲ Πατριάρχης ἐστάθη ὅπως πάντοτε, χειραγωγὸς καὶ ἐμπνευστὴς τοῦ ποιμνίου του.

Τὸ θερμὸν ἐνδιαφέρον τοῦ σεπτοῦ Κέντρου τῆς Ὀρθοδοξίας, διὰ τὴν ὀργάνωσιν τῆς Ἐκπαιδεύσεως τῶν Ἑλληνοπαίδων τῆς Ἐπικρατείας, ἐκδηλώνεται ἀμέσως μὲ τὸν "Κανονισμὸν τῶν Ὀρθοδόξων Ἑλληνικῶν Σχολείων" τὸν ὁποῖον συνέταξε ἡ Πατριαρχικὴ Κεντρικὴ Ἐκκλησιαστικὴ Ἐπιτροπὴ (1.9.1856).

Τριπλοῦς δὲ ἦτο ὁ σκοπὸς αὐτοῦ: α- Νὰ μὴν εἰσάγονται εἰς τὰ σχολεῖα ἀπροσέκτως οἱ τυχόντες ἐκπαιδευτικοὶ καὶ ἀνάξιοι τῆς διδασκαλικῆς ἕδρας καὶ διεφθαρμένοι διδάσκαλοι, β- ἵνα εὐμεγέθως καὶ μετὰ καρποφόρου καλλιεργείας διδάσκεται ἡ Ἑλληνική, γ- ἵνα ὁμοιομόρφως προβαίνει ἡ ἐκπαίδευσις τῆς ὁμογενοῦς νεολαίας ἐν ἅπασι τοῖς σχολείοις καὶ μὴ ποικιλομόρφως, ἀτάκτως.

Καρπὸς τοῦ ἀπαραμίλλου αὐτοῦ ἐνθουσιασμοῦ, εἶναι τὰ καλλιμάρμαρα κοινωφελῆ ἱδρύματα ποὺ κτίζονται εἰς τὴν βασιλεύουσαν καὶ τὴν ἐπαρχίαν, ὅπως ἡ Ἱ. Θεολογικὴ Σχολὴ τῆς Χάλκης, ἡ Ἐμπορικὴ Σχολή, ἡ Μεγάλη τοῦ Γένους Σχολή, τὸ Ζάππειον, τὸ Κεντρικόν, τὸ Ζωγράφειον, ὁ Ἑλληνικὸς Φιλολογικὸς Σύλλογος (1861) καὶ ἄλλα πολλά.

Κατὰ τὴν ἴδια δεκαετίαν τοῦ 1860, τὸ Πατριαρχεῖον προτιθέμενον νὰ ἐνισχύσει τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς Μεγάλης τοῦ Γένους Σχολῆς, ἐνεθάρρυνε τὴν σύστασιν ἀπὸ φιλογενεῖς τῆς "Κεντρικῆς Φιλεκπαιδευτικῆς Ἀδελφότητος" (1866) μέχρι καταρτίσεως αὐτῆς εἰς Πανεπιστήμιον, ὑπὸ τὴν ἀνωτάτην ἀρχηγίαν τῆς Μεγάλης τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας διὰ σιγιλλιώδους Πατριαρχικοῦ καὶ Συνοδικοῦ γράμματος (11.12.1867).

Ἡ πρόνοια τῆς Ἐκκλησίας διὰ τὴν χριστιανοπρεπῆ καὶ ἠθικὴν καλλιέργειαν τοῦ χαρακτῆρος καὶ ἡ διανοητικὴ ἀνάπτυξις τοῦ πνεύματος τῆς ὁμογενοῦς νεολαίας, ἐκδηλώνεται εἰς κάθε εὐκαιρίαν, ὅπως μὲ τὴν σύστασιν σχολείων, ἐξασφάλισιν πόρων, διδασκάλων ἐξ ἐπαγγέλματος δεδοκιμασμένων ἐπὶ χρηστοῖς ἢθεσιν.5

Ἡ Ἐκκλησία θέλοντας νὰ συνεχίσει τὰς ἐνεργείας τῆς Πατριαρχικῆς Κεντρικῆς Ἐκπαιδευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Φιλολογικοῦ Συλλόγου, ἀποφάσισεν δύο ἐκ τῶν τριῶν μελῶν τῆς Ἐκπαιδευτικῆς Ἐπιτροπῆς νὰ εἶναι ἐκ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Συλλόγου.

Μετὰ δὲ τὴν σύνταξιν καὶ ἔγκρισιν τοῦ Κανονισμοῦ, ἀπέστειλε αὐτὸν πρὸς ὅλους τοὺς Μητροπολίτας τοῦ Θρόνου διὰ τὰ περαιτέρῳ.

Ἡ Πατριαρχικὴ Κεντρικὴ Ἐκπαιδευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἦτο ἡ ἀνωτάτη ἀρχή, ἡ ἀντιπροσωπεύουσα τὴν Α.Θ.Π. εἰς πάντα τὰ ἀφορῶντα τὴν παιδείαν, πρὸς ἣν ἔχουσι τὴν ἀναφορὰν πᾶσαι ἐν τῇ περιφερείᾳ τοῦ Θρόνου Ὀρθόδοξαι Σχολαί, Ἐφορεῖαι καὶ αἱ περὶ τῶν Σχολῶν Ἀδελφότητες. Ἕν δηλαδὴ Ὑπουργεῖον τῆς Ἑλληνορθοδόξου Παιδείας εἰς τὸν χῶρον ἐπιρροῆς τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου.

Ἀψευδεῖς μάρτυρες τοῦ συχνοῦ ἐνδιαφέροντος τῆς Ἐκκλησίας διὰ τὴν παιδείαν τοῦ Γένους, εἶναι καὶ αἱ συστάσεις της εἰς κάθε εὐκαιρίαν πρὸς τοὺς Ἀρχιερεῖς τοῦ Θρόνου, μὲ Πατριαρχικὰς καὶ Συνοδικὰς Ἐγκυκλίους, διὰ τὴν λυσιτελεστέραν λειτουργίαν τῶν Σχολείων, ὡς τοῦ Πατριάρχου Ἰωακεὶμ (23.12.1878).

Τὸ φιλελεύθερον κλίμα τοῦ Tanzimat ἐκράτησε σχεδὸν ἕως τὸ Σύνταγμα τοῦ 1908. Κατὰ τὴν περίοδον αὐτήν, τὸ Πατριαρχεῖον διὰ τῆς Πατριαρχικῆς Κεντρικῆς Ἐκπαιδευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ὀργάνωσε τὴν παιδείαν κατὰ τρόπον ἄρτιον καὶ ὑποδειγματικόν.

Μετὰ τὸ 1908, παρὰ τὰς ἐλπιδοφόρους διακηρύξεις του, ἄρχισαν νὰ διαφαίνονται εἰς τὸν ὁρίζοντα κάποια δυσοίωνα νέφη καὶ εἰς τὴν συνέχειαν δὲν ἤργησαν νὰ ἐκδηλωθοῦν αἱ πραγματικαὶ προθέσεις τῶν ἡγετῶν του, εἰς βάρος τῶν χριστιανικῶν ἐθνοτήτων6. Παραταῦτα τὸ Πατριαρχεῖον ἀντλοῦν θάρρος ἐκ τῶν προνομίων του, ἐσυνέχισε μὲ ἀποφασιστικότητα τὸν ἡγετικόν του ρόλον εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν ἕως τὸ 1923, ὅτε, μὲ τὴν νέαν πολιτικὴν κατάστασιν, ἠναγκάσθη νὰ περιορισθεῖ εἰς τὰ αὐστηρῶς θρησκευτικά του καθήκοντα.

Ὅμως δὲν ἐλάττωσε τὸ ζωηρὸν ἐνδιαφέρον του διὰ τὴν νεολαίαν τῆς ὁμογενείας, ἡ πρόοδος τῆς ὁποίας ἐσυνέχισε νὰ ἀποτελεῖ ἕνα ἀναπόσπαστο μέλημά του. Πρᾶγμα ποὺ βλέπουμε εἰς τὴν θερμὴν ἀγάπην τοῦ Πατριάρχου Βαρθολομαίου πρὸς τὰ πνευματικά του τέκνα, τὸ ὁποῖον ἐκδηλώνεται μὲ τακτικὰς καὶ ἐκτάκτους ὀργανωμένας συναντήσεις του μὲ αὐτά, διὰ τὴν διεύρυνσιν τοῦ πνευματικοῦ των ὁρίζοντα, τὴν ψυχαγωγίαν των καὶ τὴν ἐνίσχυσιν διὰ τὴν συνέχισιν τῶν σπουδῶν των.7

Πάντως ἡ ὁμογενειακὴ παιδεία, λειτουργεῖ ἀπὸ τὸ 1923 ἐντὸς τῶν πλαισίων τῶν νόμων τῆς Τουρκίας καὶ ἀντλεῖ τὸ δικαίωμα τῆς ἰδιαιτερότητός της, ἀπὸ τὰ ἄρθρα 40 καὶ 41 τῆς Συνθήκης τῆς Λωζάννης.

Βεβαίως, τὸ θέμα τῆς παιδείας τῆς συγχρόνου νεολαίας ἐν Ἑλλάδι καὶ τῷ ἐξωτερικῷ, εὐρύτερον ἐξεταζόμενον, παρουσιάζει ὄχι εὐχάριστον εἰκόνα.

Οὕτω ὁ Σ. Καργᾶκος γράφει: "Δὲν ὑπάρχει κρίση στὴν παιδεία, ὑπάρχει ἐπιθανάτιος ρόγχος. Γι’ αὐτὸ εἶναι ἀναγκαία ἡ παρέμβαση τῆς Ἐκκλησίας: νὰ τὴν ἐξομολογήσει, νὰ τῆς δώσει ἄφεση ἁμαρτιῶν, νὰ τὴν κοινωνήσει καὶ ἀκολούθως νὰ ψάλλει τὸ ‘’Ἄμωμοι ἐν ὁδῷ ἀλληλούϊα’’. Ἡ παιδεία μας ἀπὸ παλαιῶν ἐτῶν θυμίζει τὸ ὑπέροχον πτῶμα τῶν Ντανταϊστῶν. Τὸ πνευματικὸ σκοτάδι ἔγινε χρόνια τώρα περιρρέουσα ἀτμόσφαιρα στὸν τόπο μας (καὶ ὄχι μόνον). Ἀμετάτρεπτο πεπραγμένο ποὺ τώρα εἶναι πεπρωμένο. Ἡ εὐφημισμένη λεγομένη παιδεία μας δὲν θερμαίνει, δὲν φλογίζει, δὲν φωτίζει, σκοτίζει (παρὰ τὰ περὶ τῆς Παιδείας, Θρησκευμάτων καὶ ‘’Διὰ Βίου Μάθησης’’ διαθρυλούμενα). Τὸν τόνο στὰ σχολεῖα μας δὲν τὸν δίνει ἡ κατάρτιση, ἀλλὰ ὁ ἐξυπνακισμός…. Τί ἦταν μέχρι σήμερα ἡ ἐκπαιδευτική μας πολιτική; Ὁδήγηση μὲ ἁμάξι χωρὶς φρένα καὶ μὲ ὁδηγὸ ἀτζαμῆ. Ὅσο γιὰ τὰ θρησκευτικά, αὐτὰ θὰ γίνουν παραθρησκευτικά…".8

Ἂς ἀναφερθοῦν ἐδῶ μερικὰ μόνον παραδείγματα, δῶρα τῆς "σοφῆς Δύσεως", τὰ ὁποῖα πιθηκικῶς ἀπομιμοῦνται: Ἡ ἀπομάκρυνσις τῶν χριστιανικῶν συμβόλων ἐκ τῶν σχολείων, τὰ προβλήματα ἐπὶ τῶν θρησκευτικῶν μαθημάτων, ἡ διαγραφὴ τῶν χριστιανικῶν ἑορτῶν ἐκ τοῦ ἑορτολογίου κ.ἄ. Ὅλα δὲ αὐτὰ ἐν ὀνόματι τῆς πολυφιλήτου δημοκρατίας, τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων, τῆς ἰσότητος τῶν φύλων, ἀνεξαρτήτως φυλῆς καὶ θρησκεύματος, τῆς ἀνοχῆς, τῆς ἄρσεως τῶν συνόρων, τὰ ὁποῖα ἐπέφερον τὸ χάος τῆς παγκοσμιοποιήσεως μὲ ἀπροβλέπτους ἐθνικάς, πολιτικάς, κοινωνικάς, οἰκονομικάς, πολιτισμικὰς καὶ ἄλλας ἀναστατώσεις.

Ἀντ’ αὐτῶν δὲ ἤρχισαν νὰ κυριαρχοῦν τὰ φολκλόρ, τὰ πολιτιστικά, αἱ ὀρχήσεις καὶ αἱ διασκεδάσεις. Καὶ πάντα ταῦτα ἐν ὀνόματι τῆς παιδείας, συνδεόμενα οὐχὶ σπανίως καὶ μὲ Business ἐνίοτε ἴσως "ἀναγκαστικάς", καὶ τὴν προβολὴν (Show). Βεβαίως ὅλά αὐτὰ καλὰ καὶ ἅγια, καὶ ἀναγκαῖα, ὅμως ἐν τῷ μέτρῳ.

Καὶ ποῖαι αἱ συνέπειαι; Ἀ-παιδεία, ἀναλφαβητισμός, ἀντιληπτικὴ καὶ γλωσσικὴ δυσχέρεια καὶ ἀδυναμία καὶ ἄλλα πολλά.

Ἂς εὐχηθῶμεν, ὅτι πάντα ταῦτα θὰ βελτιωθῶσιν διὰ τὸ καλὸν τοῦ Γένους καὶ τῆς ἀνθρωπότητος.

Σᾶς εὐχαριστῶ

Ὑποσημειώσεις:

1- Α. Παπᾶ, Ἡλιουπόλεως καὶ Θείρων, Σκέψεις ἐπὶ τῆς ἐννοίας, τοῦ σκοποῦ καὶ τοῦ χαρακτῆρος τῆς παιδείας. Λόγος ἐκφωνηθεὶς τῇ 30ῇ Ἰανουαρίου 1974 ἐπὶ τῇ ἑορτῇ τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν, ἐν τῷ Πανσέπτῳ Πατριαρχικῷ Ναῷ τοῦ Ἁγίου Γεωργίου, Τοῦ Αὐτοῦ, Ρινήματα θεολογικά, τεχνοκριτικά, ἱστορικὰ καὶ ἄλλα τινα ἀπὸ τὸ Βόσπορο Β΄, Θεσσαλονίκη 2006, 17-25. Τοῦ Αὐτοῦ, Σκέψεις ἐπὶ τοῦ μεταδότου καὶ παραλήπτου τῆς παιδείας. Λόγος ἐκφωνηθεὶς τῇ 30ῇ Ἰανουαρίου 1979 ἐπὶ τῇ ἑορτῇ τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν, ἐν τῷ Πανσέπτῳ Πατριαρχικῷ Ναῷ τοῦ Ἁγίου Γεωργίου, Ἔνθ. ἀνωτ. 41-49. Τοῦ Αὐτοῦ, Σκέψεις ἐπὶ τῶν ἐννοιῶν μαθήσεως, ἀναγνώσεως καὶ γνώσεως. Λόγος ἐκφωνηθεὶς τῇ 30ῇ Ἰανουαρίου 1982, ἐπὶ τῇ ἑορτῇ τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν, ἐν τῷ Πανσέπτῳ Πατριαρχικῷ Ναῷ τοῦ Ἁγίου Γεωργίου, Ἔνθ. ἀνωτ. 53-61. Τοῦ Αὐτοῦ, Ἡ παιδεία ἐν ἀναφορᾷ πρὸς νεώτερα "φαινόμενα" τῆς Νεολαίας. Ὁμιλία λεχθεῖσα κατὰ τὴν τετάρτη ἐτήσια ἐκδήλωση πνευματικοῦ χαρακτήρα, τῶν πέντε Κωνσταντινουπολίτικων Σχολικῶν Συνδέσμων (Ζαππίδων, Ζωγραφειωτῶν, Ἰωακειμιάδων, Κεντρικιάδων καὶ Μεγαλοσχολιτῶν) στὸ Ἵδρυμα Εὐγενίδη στὴν Ἀθήνα τῇ 8.02.1998, Ἔνθ. ἀνωτ. 209-222. Α. Παπᾶ, Χαλκηδόνος, Χαίρετε λαοί…. καὶ ἀγαλλιάσθε… "Δράξασθε παιδείας μήπω ὀργισθεῖ ὁ Κύριος", Ἀπογευματινὴ 4.5.86 (2011) 4. Π. Κ. Βλάχου, Παιδεία Ἑλληνική. Αἴτια ὑποβαθμίσεως-προτάσεις δι’ ἀνόρθωσιν, Ὀρθόδοξος Τύπος ἀρ. 1877, 6.5.51 (2011) 4.

2- Β. Βετσοπούλου - Π. Μίχα - Ι. Μιχαηλίδη - Σ. Ροΐδη, Περὶ τῆς πνευματικῆς, ἐκπαιδευτικῆς καὶ συγγραφικῆς δραστηριότητος τῶν διδαξάντων εἰς τὸ "Ζωγράφειον" καὶ ἀλλαχοῦ Γυμνασιαρχῶν, Καθηγητῶν καὶ Διδασκάλων, Δελτίον Κέντρου Κωνσταντινουπολιτῶν (1973) 84-108, 84-97, 93, 97, 98-103, 104-108. Δ. Φραγκόπουλου, Τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο καὶ ἡ ὀργάνωση τῆς ὁμογενειακῆς Παιδείας κατὰ τὴν μεταρρυθμιστικὴ περίοδο τοῦ Τανζιμάτ, Orthodoxe Globe τεῦχ. 1 (1996) 55-66. Κ. Μάρκου, Ἡ ἐκπαιδευτικὴ τῶν Ρωμιῶν τῆς Πόλης στὸ πλαίσιο τοῦ μειονοτικοῦ ἐκπαιδευτικοῦ συστήματος, Σύλλογος Κωνσταντινουπολιτῶν, Πόλη καὶ Παιδεία "οὐκ ἔτι ἑάλω καὶ ἐὰν ἑάλω ἡ Πόλις", Ἀθήνα 1997, 25-41. Σ. Ζιώγου-Καραστεργίου, ἐπιμ., Τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο. Ἡ Ὀθωμανικὴ Διοίκηση καὶ ἡ Ἐκπαίδευση τοῦ Γένους. Κείμενα-Πηγές: 1830-1914, Ν. Π. Τερζῆ - Σ. Ζιώγου – Καραστεργίου, Ἱστορικὸ Ἀρχεῖο Νεοελληνικῆς Ἐκπαίδευσης, Θεσσαλονίκη 1998, 267-278, Κ. Τσεβίκ, Κοινωνία καὶ ἐκπαίδευση στὴν Πόλη στὸ β΄ μισὸ τοῦ 19ου αἰώνα καὶ ἡ Πατριαρχικὴ Ἀστικὴ Σχολὴ Μαρασλῆ, Ἠχὼ ἀρ. 6472 15.6. (2005) 1, 3, 4. Δ. Φραγκόπουλου, Οἱ Τρεῖς Ἱεράρχες, ἡ Μεγάλη τοῦ Γένους Σχολὴ καὶ ἡ ἐπιβίωση τῆς πολίτικης Ρωμιοσύνης. Ἐπίκαιροι στοχασμοὶ ὡς ἐπιστέγασμα τῶν πολλαπλῶν πανηγυρικῶν ἐκδηλώσεων στὰ πλαίσια τοῦ ἑορτασμοῦ 550 ἐτῶν προσφορᾶς τῆς Μεγάλης τοῦ Γένους Σχολῆς στὴν Παιδεία τοῦ Γένους. Ὁμιλία στὸ Προξενικὸ Σισμανόγλειο Μέγαρο 28 Ἰανουαρίου 2005. Ἀπογευματινὴ 7-11.2.79 (2005) 1, 3. Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος. Συνοδικὴ Ἐπιτροπὴ Χριστιανικῆς Ἀγωγῆς Νεότητος. Γ. Δώριζα, ἐπιμ., Ἐρευνητικὸ Ἵδρυμα Πολιτισμοῦ καὶ Ἐκπαιδεύσεως. 10 Διεθνὲς Ἐκπαιδευτικὸ Συνέδριο "Λαϊκὸς Πολιτισμὸς Ἐκπαίδευσις" 2007. Α. Ἀντωνόπουλου, Οἱ Ἕλληνες τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας καὶ τὸ Ἀνατολικὸ Ζήτημα 1866-1881. Ἡ μαρτυρία τοῦ Νεολόγου τῆς Κωνσταντινουπόλεως, Ἀθήνα 2007 (Νέος Κύκλος Κωνσταντινουπολιτῶν) 40-51, 109-143. Ι. Χ. Ἰακωβίδη, Ἡ ἔνταξη στὴν Ἑλλαδικὴ Κοινωνία τῶν Ἑλλήνων τῆς Κωνσταντινουπόλεως 1955-2000. Σύγκριση μὲ τοὺς Αἰγυπτίους, Μικρασιᾶτες, Ποντίους καὶ τὴν ἀντίστοιχη διαδικασία ἐνσωμάτωσής τους, Ἀθήνα 2007 (Νέος Κύκλος Κωνσταντινουπολιτῶν) (Διδακτ. Διατρ.). Σύνδεσμος Ἀποφοίτων Ζωγραφείου. Συναντήσεις στὴν Πόλη. Τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον. Κείμενα γιὰ τὴν ρωμαίηκη κοινότητα τῆς Κωνσταντινούπολης, Ἀθήνα 2009. Μ. Ἀναστασιάδου - Π. Ντυμόν, Οἱ Ρωμηοὶ τῆς Πόλης. Τραύματα καὶ προσδοκίες, Ἀθήνα 2007, 91-95, 121, 244-253. M. Anastassiadou - P. Dumont, Les Grecs d’ Istanbul et le patriarcat oecuménique au seuil du XXIe siècle. Une communauté en quête d’ avenir, Παρίσι 2011. Ε. Σαρίογλου, ἡ ἐπιρροὴ τῆς Τουρκικῆς Πολιτικῆς στὴν Ἑλληνικὴ ἐκπαίδευση τῆς Πόλης 1923-1997, Ἀθήνα 2011, 119-157.

3- Διοδώρου Σικελιώτου, Ἱστορικὴ Βιβλιοθήκη, Βιβλίο 12, Κεφ. 12.

4- Α. Ἀντωνόπουλου, Ἔργ. μνημ. 109-143.

5- Δὲς τὴν Πατριαρχικὴν καὶ Συνοδικὴν Ἐγκύκλιον περὶ τῆς παιδείας πρὸς τοὺς Μητροπολίτας τοῦ Θρόνου (18.10.1871). Πρβλ. καὶ Μ. Ι. Γεδεών, Παιδεία καὶ πτωχεία παρ’ ἡμῖν κατὰ τοὺς τελευταίους αἰῶνας, Κωνσταντινούπολις 1893, 29, 30, 32.

6- Ε. Σαρίογλου, Ἔργ. μνημ. 119-157.

7- Δ. Φραγκόπουλου, Οἱ Τρεῖς Ἱεράρχες, 1,3. Τοῦ Αὐτοῦ, Τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο, 55-66.

8- Σ. Καργάκου, Κρίσις ἢ ἐπιθανάτιος ρόγχος, 7.2.2011. Ὀρθόδοξος Τύπος ἀρ. 1864, 51 (2011) 2.

φωτογραφίες: Πανελλήνιος Σύνδεσμος Αποφοίτων Ιεροδιδασκαλείου Βελλάς