________________________________________________________________________________________________________________________________________

ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ / ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ / ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΟΣ ΝΑΟΣ / ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ / ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΑΝ. ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΥ / ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΛΕΓΧΟΥ
________________________________________________________________________________________________________________________________________


4/02/2020

"ΝΥΝ ΑΙ ΔΥΝΑΜΕΙΣ..." ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΟ ΝΑΟ ΤΟΥ 1958


Στα «Πατριαρχικά Μουσικά Αρχεία» που εκδόθηκαν από το Κέντρον Ερευνών και Εκδόσεων (Αθήνα 2018), σε επιμέλεια Μανόλη Κ. Χατζηγιακουμή και είναι ζωντανές ηχογραφήσεις, οι οποίες έχουν πραγματοποιηθεί κυρίως στον Πατριαρχικό Ναό, και σε ορισμένους άλλους Ενοριακούς της ευρύτερης Κωνσταντινούπολης, από το 2ο cd ακούμε το Νυν αι δυνάμεις ήχος πλ β΄ της Θείας Λειτουργίας των Προηγιασμένων Δώρων. 
Μέλος - ερμηνεία Κωνσταντίνος Πρίγγος, συνοδεύει ο Νικόλαος Δανιηλίδης.

 

ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: «Θρησκευτικές Κοινότητες και Εκκλησία σε περίοδο πανδημίας»


Το Κέντρο Οικουμενικών, Ιεραποστολικών και Περιβαλλοντικών Μελετών (CEMES) διοργανώνει ηλεκτρονικό σεμινάριο για να προβληματιστεί από κοινού με την διεθνή Ορθόδοξη θεολογική κοινότητα για τις επιπτώσεις στην ζωή της Εκκλησίας της παρούσης πανδημίας. 
Ο τίτλος του ανοιχτού διαδικτυακού σεμιναρίου είναι: «Θρησκευτικές Κοινότητες και Εκκλησία σε περίοδο πανδημίας». 
Ελπίζοντας πως ο COVID-19 δεν πρέπει να επηρεάσει τον πυρήνα της ταυτότητας της Εκκλησίας μας, το Κέντρο θεωρεί την παρούσα κρίση ως ευκαιρία προβληματισμού και ανανέωσής της. 
Το σεμινάριο αυτό θα εγκύψει στις διάφορες πτυχές της εκκλησιαστικής ζωής, με την ανταλλαγή πληροφοριών και επιστημονικών απόψεων σε 5 τομείς, που περιλαμβάνουν όλο σχεδόν το φάσμα του θεολογικού επιστητού. 
Θα αρχίσει την Δευτέρα, 6 Απριλίου 2020 στις 7 μ.μ. με τις επιπτώσεις στην λειτουργική ζωή της Ορθόδοξης Εκκλησίας επιχειρώντας να αναλύσει την βαθύτερη σημασία και τις διάφορες πρακτικές στην ιστορία της του Μυστηρίου της Θ. Ευχαριστίας, αλλά και του ευχαριστιακού εν γένει γεγονότος, στην παρούσα φάση της εκδήλωσης της ιώδους πανδημίας αλλά και του επιστημονικά επιβληθέντος υποχρεωτικού εγκλεισμού.

Η ΔΙΑΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΝΔΗΜΙΑ ΤΟΥ ΚΟΡΩΝΟΪΟΥ


Μια σημαντική δήλωση από την Διακοινοβουλευτική Συνέλευση Ορθοδοξίας για τις μέρες της πανδημίας που περνάμε δημοσιεύουμε σήμερα. 
Την υπογράφει ο βουλευτής Ανδρέας Μιχαηλίδης, Γενικός Γραμματέας της Δ.Σ.Ο. και το πνεύμα του κειμένου είναι οικουμενικό: 
"Ο καθένας όμως από εμάς, τους πολιτικούς, τους κοινοβουλευτικούς, γυναίκες και άνδρες, μπορεί να συνεισφέρει στη διαχείριση και στην επίλυση της κρίσης και να αναλάβει τελικά την ευθύνη που του αναλογεί. Σημείο εκκίνησης της προσπάθειας αυτής είναι η ενίσχυση και η στήριξη των συστημάτων δημόσιας υγείας και των συστημάτων ασφάλειας. 
Ζούμε σε έναν διασυνδεδεμένο και παγκοσμιοποιημένο κόσμο. Η Ιστορία καταδεικνύει πως κάθε κρίση είναι μια ευκαιρία να εμβαθύνουμε περισσότερο τη μεταξύ μας συνεργασία. για να προστατεύσουμε τους πολίτες μας. Να επανακαθορίσουμε το πλέγμα σχέσεων μέσα στο οποίο ζούμε και αποφασίζουμε."
Παραθέτουμε ολόκληρο το κείμενο στη συνέχεια. 

Το Ελληνικό Γυμνάσιο-Λύκειο Ίμβρου προσφέρει στο υγειονομικό προσωπικό του νησιού



Το Ελληνικό Γυμνάσιο-Λύκειο Ίμβρου παραχώρησε στο Επαρχείο Ίμβρου τους 3 3D εκτυπωτές που διαθέτει αποδεικνύοντας εμπράκτως τη στήριξή του στις πρωτοβουλίες του επαρχείου για την παροχή βοήθειας στο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό του νησιού που δίνει τη δική του μάχη κατά της πανδημίας του κορωνοϊού. 
Με τους εκτυπωτές αυτούς κατασκευάζονται προστατευτικές μάσκες προσώπου οι οποίες εν συνεχεία δωρίζονται στους τοπικούς υγειονομικούς φορείς. 
Στη σχετική ανακοίνωσή του, την οποία παραθέτουμε παρακάτω, το Επαρχείο Ίμβρου εκφράζει την ευγνωμοσύνη του προς τη Διεύθυνση του σχολείου τονίζοντας ότι αυτές οι από κοινού ενέργειες γίνονται με το σκεπτικό «Μαζί είμαστε δυνατοί».

MΑΘΗΜΑΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗ ΘΥΑΤΕΙΡΩΝ


Συνεχίζονται κανονικά τα μαθήματα θρησκευτικής εκπαίδευσης στα αγγλικά της Ι. Αρχιεπισκοπής Θυατείρων και Μεγάλης Βρεταννίας για τους ενηλίκους. 
Την Τρίτη 31 Μαρτίου, έγινε η 5η κατά σειρά συνάντηση, η οποία ήταν η 3η τηλεσυνάντηση που πραγματοποιείται μέσω της εφαρμογής zοοm. Να σημειωθεί ότι ο Σεβ. Αρχιεπίσκοπος κ. Νικήτας συμμετέχει στην εβδομαδιαία συνάντηση και δίνει την ευκαιρία στους πιστούς να συνομιλήσουν μαζί του και να υποβάλουν διάφορες ερωτήσεις σχετικά με την πνευματική τους καλλιέργεια, ειδικά αυτόν τον καιρό, όπου όλος ο κόσμος ζει μέσα στην πανδημία του κορονοϊού. 
Ο ποιμενάρχης της Βιβλικής Αρχιεπισκοπής έχει αναθέσει αυτές τις ομιλίες καθώς επίσης και τον συντονισμό των συναντήσεων στον π. Νήφωνα Τσιμαλή. Κατά την πρόσφατη θρησκευτική εκπαίδευση συμμετείχαν 100 άτομα, τα οποία προέρχονταν από διάφορες πόλεις της δικαιοδοσίας της Ι. Αρχιεπισκοπής, αλλά και από το εξωτερικό. 

4/01/2020

ΑΥΤΟΠΡΟΒΟΛΗΣ ΕΠΙΔΗΜΙΑ (2)


Δρ Αντώνιος Χατζόπουλος
Άρχων Ιερομνήμων της Μ.τ.Χ.Ε.
1.4.2020
Από ότι φαίνεται εφέτος θα εορτάσουμε νοερώς το Άγιον Πάσχα στα σπίτια μας, στην κατ’οίκον Εκκλησία, παρακολουθώντας τις σωτήριες αναμεταδόσεις από Πατριαρχείο και Μητρόπολη Αθηνών. Για τους πιστούς φυσικά το Πάσχα δεν είναι το μη «ψήσιμο του οβελία», με το οποίο συχνά εξομοιώνεται δυστυχώς η εορτών Εορτή, αλλά η μυσταγωγική φυσική συμμετοχή σε όλες τις εξαίσιες Ακολουθίες της Μ. Εβδομάδας και της Αναστάσεως. 
Το τελευταίο χρονικό διάστημα γινόμαστε όλο και περισσότερο κοινωνοί απόψεων τινών, οι οποίες ούτε λίγο ούτε πολύ θεωρούν την Εκκλησία υπό ιδιότυπο διωγμό (!), λόγω των απαγορεύσεων τελέσεως των ιερών Ακολουθιών. Ορισμένοι Κληρικοί και λαϊκοί διατείνονται ότι κακώς ελήφθησαν τα μέτρα, κακώς σταμάτησαν οι Λειτουργίες δίχως τους πιστούς και ότι στις αποφάσεις αυτές υπήρξε ενδεχόμενος δόλος. Εν αρχή η ατυχής συζήτηση για την Θ. Ευχαριστία, εν συνεχεία ορισμένες παράνομες τελέσεις Ακολουθιών με πιστούς-οπαδούς που εισέρχονται δήθεν ιεροκρυφίως στο Ναό από τις πλάγιες πύλες και τώρα τα περί μη εορτασμού του Πάσχα. Όντως είναι λυπηρά η παροδική κατάσταση του μη εορτασμού, της μη τέλεσης Ακολουθιών. Σκληρός νόμος, αλλά νόμος! 
Κληρικοί όμως που καλούνται να εφαρμόσουν όσα η Εκκλησία τους αποφάσισε προκειμένου να προστατευθεί το ύψιστο δώρο του Θεού, η ίδια η ζωή, καθίστανται επίορκοι, θέτουν σε κίνδυνο εαυτούς και αλλήλους, δεν κάνουν υπακοή στον Επίσκοπό τους, αρέσκονται να προβάλλουν την διαρκή δήθεν θυματοποίησή τους. Σκοπεύουν όμως να εμφανιστούν αργότερα ως αντιστασιακοί σούπερ ορθόδοξοι, ως φατριάζοντες "σωτήρες" με "πιστούς" οπαδούς. Η διαρκής θυματοποίηση στην οποία αρέσκονται τους καθιστά και επιθετικούς εναντίον όλων, αλλά απώτερος σκοπός τους δυστυχώς είναι η αυτοπροβολή και η άγρα πειθήνιων οπαδών. Σε όλους αυτούς που μιλούν με πάθος για το κλείσιμο των Ναών και για την δήθεν στέρηση της θρησκευτικής ελευθερίας θα ήθελα να υπενθυμίσω ότι δισεκατομμύρια άνθρωποι βρίσκονται σε κατ’ οίκον εγκλεισμό ορθόδοξοι και μη, οι ευκτήριοι οίκοι δεν λειτουργούν, Τεμένη, Συναγωγές και Ναοί ανέστειλαν όλες τις τελετές, δίχως να υπάρχον τα καθ΄ημάς λυπηρά φαινόμενα της παράνομης συμμετοχής.

Ο Μέγας Κανών (Kanon Pokajanen) του Arvo Pärt


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Ο περίφημος Μέγας Κανών, ποίημα του Αγίου Ανδρέου Επισκόπου Κρήτης (660-740 μ.Χ.), ο οποίος ψάλλεται ολόκληρος σήμερα, Τετάρτη της Ε’ Εβδομάδος των Νηστειών, στις Εκκλησίες, είναι ο ίδιος Κανόνας που ανοίγει την Μ. Τεσσαρακοστή, καθώς ψάλλεται τμηματικά στα απόδειπνα των τεσσάρων πρώτων ημερών της Α’ Εβδομάδας των Νηστειών. 
Στην αρχή, λοιπόν, και στην κορύφωση της Σαρακοστής, δεσπόζει ο Μέγας Κανών της μετανοίας και της κατανύξεως, με τα 250 τροπάριά του (όταν οι συνήθεις κανόνες του Όρθρου έχουν γύρω στα 30), όσα και οι στίχοι των Ωδών, που ψάλλουμε την περίοδο αυτή. Σήμερα τα τροπάρια του Μ. Κανόνα είναι κατά 30 περίπου περισσότερα από τα αρχικά, επειδή μεταγενέστεροι υμνογράφοι πρόσθεσαν τροπάρια για την οσία Μαρία την Αιγυπτία (που γιορτάζεται από την Εκκλησία την Ε’ Κυριακή των Νηστειών) και για τον ίδιο τον Άγιο Ανδρέα Κρήτης, τον ποιητή του Κανόνα. 
Αυτό το ποιητικό αριστούργημα, απαύγασμα αληθινής πνευματικότητας, επέλεξε να μελοποιήσει ο μεγάλος εσθονός, ορθόδοξος συνθέτης Arvo Pärt. 
Ο Arvo Pärt περιγράφει τη συνάντησή του με το κείμενο ως εξής: 
«Πριν από πολλά χρόνια, όταν συμμετείχα για πρώτη φορά στην παράδοση της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, βρήκα ένα κείμενο που μου έκανε βαθιά εντύπωση, αν και δεν το κατάλαβα εκείνη τη στιγμή. Ήταν ο Κανόνας της Μετανοίας. Από τότε επανέρχομαι συχνά σε αυτούς τους στίχους, προσπαθώντας αργά και επίμονα να ξεδιπλώσω το νόημά τους. Δύο χορωδιακές συνθέσεις (Nun eile ich ...., 1990 και Memento, 1994) ήταν οι πρώτες προσπάθειες προσέγγισης του κανόνα από μέρους μου. Στη συνέχεια αποφάσισα να τον μελοποιήσω από την αρχή μέχρι το τέλος. Αυτό μου επέτρεψε να μείνω μαζί του, να αφιερωθώ σε αυτό το κείμενο και δεν σηκώθηκα μέχρι να το τελειώσω. Είχα μια παρόμοια εμπειρία όταν εργαζόμουν στο Passio. Χρειάστηκαν πάνω από δύο χρόνια για να συνθέσω το έργο Kanon pokajanen, και ο χρόνος "που περάσαμε μαζί" ήταν πραγματικός πλουτισμός. Γι’ αυτό και η μουσική αυτή σημαίνει πολλά για μένα.» 

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΥ ΣΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ


ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ 
 Συμβολή εἰς τόν ἀγῶνα κατά τῆς πανδημίας 
Ὡς συμβολήν εἰς τόν διεξαγόμενον ἀγῶνα διά τήν καταπολέμησιν τοῦ μαστίζοντος τήν ἀνθρωπότητα θανατηφόρου ἰοῦ, τό Οἰκουμενικόν Πατριαρχεῖον προσέφερεν εἰς μέν τήν Τουρκικήν Κυβέρνησιν τό ποσόν τῶν τριακοσίων χιλιάδων (ἀρ. 300.000-) Λ.Τ., εἰς δέ τήν Ἑλληνικήν Κυβέρνησιν τό ποσόν τῶν πεντήκοντα χιλιάδων (ἀρ. 50.000-) Εὐρώ, τό τελευταῖον τοῦτο προοριζόμενον ἰδιαιτέρως διά τάς ἀνάγκας τῶν ἀστέγων. 

ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΗΣ ΧΑΛΚΗΣ (Αρχείο Μ. Πρωτοπρεσβυτέρου Γεωργίου Τσέτση)


Eπίσκεψη Αρμενίου Πατριάρχου Snork Kaloutsian. 
Διακρίνεται πλειάδα γνωστών στελεχών του Οικουμενικού θρόνου από τα δεξιά επιμελητής τότε και νυν γέρων Νίκαιας Κωνσταντίνος, ο σχολάρχης Μάξιμος, ο Μέγας Οικονόμος Γεώργιος, ο Πριγκηποννήσων Δωρόθεος στις πίσω γραμμές, ο αρχιδιάκονος Πριγκιποννήσων Γεώργιος Τσέτσης και πλειάδα φοιτητών που σήμερα είναι Ιεράρχες και καθηγητές όπως ο Γέρων Νικομηδείας (στην άκρη δεξιά) ο Ανέων Μακάριος, ο Γρηγόριος Λαρεντζάκης και ο Ευστράτιος Ζεγκίνης. 


Από την επίσκεψη του Πατριάρχου Σερβίας Γερμανού. 
Διακρίνονται από αριστερά: Καθ Μ. Οικονόμος Γεώργιος Αναστασιάδης, Σχολάρχης Αρχιμ. Μάξιμος, Φιλαδελφείας Ιάκωβος, Επιμελητής Βασίλειος Κυριακίδης, Στόγιαν Γκόσεβιτς, Δέρκων Ιάκωβος, πρόεδρος Εφορείας, επίσκοπος Τιμόκ Αιμιλιανός. 

Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΗΓΙΑΣΜΕΝΩΝ ΔΩΡΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΟ ΝΑΟ (ΒΙΝΤΕΟ)


Τετάρτη 1 Απριλίου 2020 
Η Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων (Τετάρτη Ε' Εβδομάδος των Νηστειών) από τον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι, χοροστατούντος του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου και ψαλλόντων των κληρικών της Πατριαρχικής Αυλής.

 

3/31/2020

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΟΥ ΖΑΠΠΕΙΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ - ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ


Διαβάστε τη συνέντευξη που παραχώρησε ο Διευθυντής του Ζαππείου Γυμνασίου - Λυκείου κύριος Αντώνιος Ηλιάδης στον πρόεδρο της Μεγαλωνύμου Κοινότητας Σταυροδρομίου Γιώργο Παπαλιάρη.
- Ποιος είναι κατά τη γνώμη σας ο ρόλος ενός διευθυντή Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε ένα ομογενειακό σχολείο όπως το Ζάππειο;
Ο ρόλος του διευθυντή είναι καθοριστικός για την επίτευξη των εκπαιδευτικών στόχων του σχολείου αλλά και για την διοικητική και ομαλή του λειτουργία. Παράλληλα είναι και ένας ρόλος συντονιστικός, διότι είναι απαραίτητο να εφαρμόζονται όλες οι κανονιστικές αποφάσεις, οι εγκύκλιοι και να βρίσκεται σε διαρκή επικοινωνία με τον Συντονιστή Εκπαίδευσης, την Γενική Πρόξενο της Ελλάδος, τον Εκπρόσωπο του Οικ. Πατριαρχείου, τον Ιδρυτή και τη Σχολική Εφορεία της Σχολής για να λύνονται συλλογικά πιθανά προβλήματα που θα προκύψουν κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους.

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ ΦΑΝΑΡΙ (30 Μαρτίου 2020)


ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ 
Ἐκκλησιαστικαί εἰδήσεις 
Ἡ Α. Θ. Παναγιότης, ὁ Πατριάρχης, ἐχοροστάτησεν ἐν τῷ Π. Πατριαρχικῷ Ναῷ, κατά τήν Ἱ. Ἀκολουθίαν τοῦ Μεγάλου Ἀποδείπνου τῆς Δευτέρας, 30ῆς λήγοντος μηνός Μαρτίου. 
* * * 

ΤΟ ΦΑΝΑΡΙ ΠΑΡΑΤΕΙΝΕΙ ΤΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΛΟΓΩ ΚΟΡΩΝΟΪΟΥ ΜΕΧΡΙ ΝΕΩΤΕΡΑΣ


ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ 
Ἀνακοινωθέν 
Μέ τό Ἀνακοινωθέν τῆς 18ης λήγοντος μηνός Μαρτίου, τό Οἰκουμενικό Πατριαρχεῖο κοινοποίησε τήν ἀπόφαση ἀναστολῆς ὅλων τῶν ἐκκλησιαστικῶν τελετῶν καί ἐκδηλώσεων στό κλῖμα του, μέχρι τό τέλος τοῦ μηνός, καθώς καί τήν πρόθεσή του νά ἐπανέλθει στό θέμα, ἐφ᾿ ὅσον αὐτό θά καθίστατο ἀναγκαῖο ἀπό τίς τρέχουσες ἐξελίξεις. 
Ἤδη, ἐπειδή τά κρούσματα ἀπό τόν ἰό Covid-19 πολλαπλασιάζονται δραματικά σέ ὅλο τόν κόσμο, μέ πολλά θύματα, καί ἐπειδή, γι᾿ αὐτό, συνεχίζεται -καί δικαίως- ἡ ἐπιβολή αὐστηρῶν περιοριστικῶν μέτρων σχεδόν σέ ὅλες τίς χῶρες, ἡ παραπάνω ἀπαγορευτική ἀπόφαση γιά τό Ἱερό Κέντρο τοῦ Φαναρίου καί γιά τίς Ἐπαρχίες τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου ἀνά τήν ὑφήλιο ἀναγκαστικά θά ἐξακολουθεῖ νά ἰσχύει μέχρι νεωτέρας, ἀνάλογα πρός τήν πορεία τῆς πανδημίας. 

Η δικτατορία τoυ θρησκευτικού ανορθολογισμού


Nίκος Κουρεμένος 
Religious Studies Researcher, BA in Theology, MA in Church History, PhD in Coptic Studies

Ήδη από τα χρόνια του Μεσαίωνα αρκετοί θεολόγοι, και μάλιστα κάποιοι από τους πιο οξείς νόες εκείνης της εποχής, καταπιάστηκαν με το πρόβλημα αναφορικά με τη λογική απόδειξη της ύπαρξης του Θεού. Τον 11ο αι. ο Άνσελμος από την Αόστα, για παράδειγμα, ο οποίος διετέλεσε και αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρυ, διατύπωσε μια από τις πιο διάσημες θεωρίες, γνωστή ως «οντολογικό επιχείρημα» ενώ δυο αιώνες αργότερα ο πολύς Θωμάς Ακινάτης συστηματοποίησε τη δική του θεωρία στις περίφημες πέντε οδούς: α) via ex motu, β) via ex causa, γ) via ex contingentia, δ) via ex gradu perfectionis και ε) via ex fine. Στους αιώνες που ακολούθησαν, τη σκυτάλη των αποδεικτικών θεωριών περί υπάρξεως του Θεού παρέλαβαν οι φιλόσοφοι, με ενδεικτικές περιπτώσεις εκείνες του Descartes, του Leibnitz και του Kant, οι οποίοι συνεισέφεραν σημαντικά στην διατύπωση αντίστοιχων επιχειρημάτων. Στη καθ’ ημάς Ανατολή, ωστόσο, τέτοιες διανοητικές απόπειρες δεν βρήκαν ιδιαίτερα πρόσφορο έδαφος• αντ’ αυτών αναπτύχθηκε η λεγόμενη αποφατική θεολογία σύμφωνα με την οποία η ουσία του Θεού παραμένει ασύλληπτη και απερινόητη για τις πεπερασμένες δυνατότητες του ανθρώπινου μυαλού και κατά συνέπεια κανένα λογικό επιχείρημα δεν είναι σε θέση να αποδείξει την θεϊκή ύπαρξη. Οι παραπάνω, ωστόσο, παρατηρήσεις αφορούν στην ιστορία των ιδεών, της θεολογίας και της φιλοσοφίας και συνδέονται με μια διανοητική δραστηριότητα του ανθρώπου που εκ των πραγμάτων ουδέποτε γνώρισε μεγάλη διάχυση στο ευρύ κοινό αλλά παράμεινε μια πολυτελής ενασχόληση μεταξύ ειδικών. Σε καμία περίπτωση δεν επηρέασε, και δεν θα μπορούσε άλλωστε να το κάνει, τη λαϊκή θρησκευτικότητα και πολύ περισσότερο αυτούς που τη διαμορφώνουν. Συχνά ακούμε στις μέρες μας για την περίφημη «γιαγιά της Τουρκοκρατίας», έκφραση που συμπυκνώνει νοηματικά και με λυρικό ενδεχομένως ύφος μια ευρύτατα διαδεδομένη αντίληψη ότι ένα χαμηλής μορφωτικής και ίσως αντιληπτικής ικανότητας κοινωνικό σύνολο, μολονότι ζούσε σε δυσχερείς εποχές δουλείας του οθωμανικού ή βενετικού ζυγού ήταν σε θέση να κατανοεί τη γλώσσα τη λατρείας, να διατηρεί την ορθόδοξη πίστη και τα συνεπακόλουθα ήθη και έθιμα, με άλλα λόγια να διασώζει ασυνείδητα αυτό που ονομάζουμε ελληνορθόδοξη παράδοση. Δεν ξέρω αν υπήρξε ποτέ αυτή η «γιαγιά της Τουρκοκρατίας» ή αν απλά αποτελεί ένα έξυπνα κατασκευασμένο λογοτεχνικό locum για την προβολή σ’ ένα ωραιοποιημένο παρελθόν μιας ταυτότητας που φαίνεται να διαμορφώνεται πολύ αργότερα μέσα σ’ ένα κρατικό πλέον περιβάλλον εμφανώς επηρεασμένο από το κίνημα Ρομαντισμού του 19ου αι. Σε ότι αφορά, ωστόσο, το θρησκευτικό και το θεολογικό πεδίο, η περίοδος των Νεότερων Χρόνων χαρακτηρίστηκε από έναν ομολογιακό ανταγωνισμό, ο οποίος δεν άφησε ανεπηρέαστη την ανατολική λεκάνη της Μεσογείου. Η Μεταρρύθμιση και η Αντιμεταρρύθμιση εκτός από τους θρησκευτικούς πολέμους επέφεραν ως συνέπεια και την κινητοποίηση μιας θεολογικής παραγωγής που προσπαθούσε να αποδείξει την ορθότητα της μιας ή της άλλης χριστιανικής ομολογίας. Η διαφορά μεταξύ Ρωμαιοκαθολικών και Προτεσταντών, για παράδειγμα, αναφορικά με την πραγματική ή τη συμβολική παρουσία του Χριστού στο μυστήριο της θείας ευχαριστίας αντίστοιχα, είχε σαν αποτέλεσμα το ξέσπασμα των λεγόμενων ευχαριστιακών ερίδων κατά τον 17ο αι. που οδήγησε σε συγγραφή εκατοντάδων πολεμικών πραγματειών εκατέρωθεν, στην ανάδυση νέων μορφών λατρείας (όπως η ευχαριστιακή λατρεία, οι λιτανείες του καθαγιασμένου άρτου κ.α.) αλλά και την «εξαγωγή» του προβλήματος στη Χριστιανική Ανατολή αφού και οι δυο πλευρές αναζητούσαν επιχειρήματα για την ενίσχυση των θέσεων τους σε άλλες Χριστιανικές παραδόσεις αλλά και στην πρακτική της αρχαίας Εκκλησίας. Ο ομολογιακός αυτός ανταγωνισμός δεν άφησε ανεπηρέαστη την ορθόδοξη θεολογία και την εν γένει εκκλησιαστική πραγματικότητα. Τα ζητήματα αυτά περιγράφονται εξαιρετικά στο θαυμάσιο βιβλίο του Gerhard Podskalsky, H Eλληνική Θεολογία επί Τουρκοκρατίας 1452-1821: H Ορθοδοξία στη σφαίρα επιρροής των Δυτικών δογμάτων μετά τη Μεταρρύθμιση, μτφρ. π.Γεωρ. Μεταλληνός, εκδ. ΜΙΕΤ, Αθήνα 2008 [έκδοση αναθεωρημένη επαυξημένη με την ελληνική βιβλιογραφία του γερμανικού πρωτοτύπου Griechische Theologie in der Zeit der Türkenherrschaft (1453–1821): Die Orthodoxie im Spannungsfeld der nachreformatorischen Konfessionen des Westens, C. H. Beck, München 1988].

3/30/2020

ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΟ ΝΑΟ ΤΟΥ 1959


Στα «Πατριαρχικά Μουσικά Αρχεία» που εκδόθηκαν από το Κέντρον Ερευνών και Εκδόσεων (Αθήνα 2018), σε επιμέλεια Μανόλη Κ. Χατζηγιακουμή και είναι ζωντανές ηχογραφήσεις, οι οποίες έχουν πραγματοποιηθεί κυρίως στον Πατριαρχικό Ναό, και σε ορισμένους άλλους Ενοριακούς της ευρύτερης Κωνσταντινούπολης, το 3ο cd, περιλαμβάνει ύμνους από τους Κατανυκτικούς Εσπερινούς της Μ. Τεσσαρακοστής. 
Εδώ ακούμε τα Θεοτοκία "Πάντων προστατεύεις αγαθή..." και "Την πάσαν ελπίδα μου..." από τους αείμνηστους: Άρχοντα Πρωτοψάλτη της Μ.τ.Χ.Ε. Θρασύβουλο Στανίτσα και Άρχοντα Λαμπαδάριο Νικόλαο Δανιηλίδη. 
Μία ηχογράφηση που πραγματοποιήθηκε στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι, στα 1959.


Related Posts with Thumbnails