ΔΕΝ ΘΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΗΣΟΥΝ ΟΙ ΕΛΛΗΝΟΡΥΘΜΟΙ ΣΤΗΝ ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ ΚΙΕΒΟΥ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Πολλοί νόμισαν και έγραψαν τον τελευταίο καιρό, ότι ο νέος προκαθήμενος της Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Ουκρανίας, Μητροπολίτης Κιέβου Επιφάνιος, επειδή έτεινε χείρα φιλίας και συνεργασίας προς πάντας και προς τους Ελληνόρυθμους της Ουκρανίας, θα "προδώσει" την ορθοδοξία και θα "εξουνιτιστεί" (sic).  

Προς "απόδειξιν" ανάλογων ισχυρισμών, έφεραν στην επιφάνεια ως γεγονός τετελεσμένο την παραχώρηση στους Ελληνόρυθμους της Ουκρανίας του ιστορικού ναού της Αγίας Κιέβου, για τέλεση Θείας Λειτουργίας. 

Όμως, ύστερα από έντονη άρνηση του Μακαριωτάτου Κιέβου και πάσης Ουκρανίας Επιφανίου και σχετική απόφαση της Ιεράς Συνόδου, δεν θα τελεσθεί Θεία Λειτουργία από τους Ελληνόρρυθμους και για την ειρήνευση της καταστάσεως αποφασίστηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού της Ουκρανίας η έναρξη επισκευαστικών έργων στον ιστορικό αυτό ναό, ώστε να είναι έτοιμος τους επόμενους μήνες, προκειμένου να συνεχίσει εκεί την λατρευτική ζωή η νέα Αυτοκέφαλη Εκκλησία. 

Με αυτές τις συντονισμένες και αποτελεσματικές ενέργειες, ο Κιέβου Επιφάνιος δεν έγινε όργανο πολιτικών σκοπιμοτήτων - όπως τον θέλουν οι ρώσοι και οι φίλοι τους - και απέδειξε ότι δεν είναι τυχαία η νέα εκκλησία, στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων και αντέστη στην παραχώρηση του βυζαντινού ναού με τις ελληνικές επιγραφές, εκεί όπου και εξελέγη και ενθρονίσθηκε, στην βούληση των Ελληνόρυθμων. 

ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΑ ΥΨΩΜΑΘΕΙΑ

Σήμερα Παρασκευή, 8 Μαρτίου 2019, στην αίθουσα της Κοινότητας των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Υψωμαθείων διοργανώθηκε από τον Μορφωτικό Σύνδεσμο Υψωμαθείων εκδήλωση με την ευκαιρία της ημέρας της γυναίκας, στην οποία συμμετείχαν κυρίες από την Περιφέρεια των Υψωμαθείων, της Βλάγκας και από άλλες περιοχές της Πόλης. 

Επίσκεψη του Υφυπουργού Εξωτερικών της Ελλάδος Τέρενς Κουίκ στο Οικουμενικό Πατριαρχείο

Επίσκεψη στην Ιερά Καθέδρα του Οικουμενικού Πατριαρχείου, στο Φανάρι, πραγματοποίησε σήμερα, 8 Μαρτίου 2019, ο Υφυπουργός Εξωτερικών της Ελλάδος, αρμόδιος για θέματα αποδήμου Ελληνισμού, κ.Τέρενς-Νικόλαος Κουίκ. 

Ο κ.Υφυπουργός έγινε δεκτός σε κατ’ ιδίαν ακρόαση από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο. Κατά τη διάρκεια της συναντήσεώς τους, ο Υφυπουργός κ.Κουίκ, εξέφρασε τον βαθύτατο σεβασμό του προς το πρόσωπο του Οικουμενικού Πατριάρχη και τον θεσμό της Πρωτόθρονης Εκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως. 

Από την πλευρά του ο Οικουμενικός Πατριάρχης ευχαρίστησε την Ελληνική Κυβέρνηση και προσωπικά τον κύριο Υφυπουργό για το συνεχές ενδιαφέρον που εκδηλώνουν για τα ζητήματα του Οικουμενικού Θρόνου, για την Ομογένεια της Πόλης και για το πλήρωμα της Μητρός Εκκλησίας στην Τουρκία και την οικουμένη. Στη συνέχεια ο κ.Υφυπουργός παρακάθησε στην Πατριαρχική τράπεζα.

Από το Γραφείο Τύπου του Οικουμενικού Πατριαρχείου

φωτογραφία: Νικόλαος Μαγγίνας

ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΗ ΧΟΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΩΝ Α' ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΩΝ

ΠΑΝΣΕΠΤΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΟΣ ΝΑΟΣ 

Ἡ Α. Θ. Παναγιότης ὁ Πατριάρχης, θά χοροστατήσῃ ἐν τῷ Π. Πατριαρχικῷ Ναῷ κατά τήν Ἱεράν Ἀκολουθίαν τῆς Α´ Στάσεως τῶν Χαιρετισμῶν πρός τήν Ὑπεραγίαν Θεοτόκον, τήν Παρασκευήν, 15ην Μαρτίου, καί ὥραν 4:30 μ. μ., καθ᾿ ἥν τόν θεῖον λόγον θά κηρύξῃ ὁ Πανοσιολ. Διάκονος κ. Παΐσιος, Διευθυντής τοῦ Ἰδιαιτέρου Πατριαρχικοῦ Γραφείου.

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΣ ΠΡΟΣΚΕΚΛΗΜΕΝΟΣ ΣΕ ΓΕΥΜΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΣΜΥΡΝΗΣ 

ΔΕΛΤΙΟΝ ΤΥΠΟΥ 

Ὁ Σεβ. Ποιμενάρχης ἡμῶν, Μητροπολίτης Σμύρνης κ. Βαρθολομαῖος καί ὁ Ἐντιμ. κ. Γεώργιος Θεοδωρίδης, Πρόεδρος τῆς Ὀρθοδόξου Κοινότητος Σμύρνης, παρέστησαν, κατόπιν προσκλήσεως τοῦ Παραρτήματος Σμύρνης τοῦ Κυβερνῶντος Κόμματος (ΑK Parti), εἰς γεῦμα, παρατεθέν εἰς τό ἑστιατόριον Asansör, ἐπί παρουσίᾳ τοῦ Ἐξοχ. κ. Mevlüt Çavuşoğlu, Ὑπουργοῦ ἐπί τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Τουρκίας. 

Εἰς τό γεῦμα τοῦτο μετεῖχον οἱ Ἐξοχ. κ. Erol Ayyıldız, Νομάρχης τῆς Σμύρνης, Σοφολογιώτατος κ. Recep Şükrü Balkan, Μουφτῆς τῆς Σμύρνης, καί Σεβ. Ἀρχιεπίσκοπος τῶν ἐν Σμύρνῃ Ρωμαιοκαθολικῶν, καί οἱ Πάστορες τῆς Ἀγγλικανικῆς Παροικίας, τῶν Προτεσταντῶν καί τῶν Βαπτιστῶν τῆς πόλεως, ὡς καί ἐκπρόσωποι τῆς Ἑβραϊκῆς Κοινότητος αὐτῆς. 

Κατά τήν διάρκειαν τοῦ γεύματος ὁ Ἐξοχ. κ. Mevlüt Çavuşoğlu ἐνημέρωσε τούς συνδαιτυμόνας Aὐτοῦ διά τό ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως τῆς Χώρας ἡμῶν περί τῶν διαβιουσῶν ἐντός αὐτῆς Μειονοτήτων καί ἐζήτησε ὅπως πληροφορηθῇ ἀπασχολοῦντα τάς ἐν Σμύρνῃ Μειονότητας θέματα, ἐφ᾿ ᾧ καί ἀνεπτύχθη λίαν ἐποικοδομητικός διάλογος, ἁπάντων τῶν παρισταμένων εὐχαριστησάντων τῇ Α. Ἐξοχότητι καί δι' Αὐτῆς τῷ Ἐξοχ. κ. Προέδρῳ καί τῇ Ἐντίμῳ Κυβερνήσει τῆς Χώρας ἡμῶν διά τό ἐν προκειμένῳ ἐνδιαφέρον ἀλλά καί διά τήν μέριμνάν των πρός ἀπρόσκοπτον τήν ἐπιτέλεσιν τῶν θρησκευτικῶν καθηκόντων τῶν μελῶν τῶν διαφόρων Μειονοτήτων. 

Ἐπί τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, ὁ Ἐντιμ. κ. Γεώργιος Θεοδωρίδης, Πρόεδρος τῆς Ὀρθοδόξου Κοινότητος Σμύρνης, ἀφοῦ ἐξέφρασε τάς εὐχαριστίας καί τήν εὐγνωμοσύνην τοῦ Σεβ. Ποιμενάρχου καί τῶν μελῶν αὐτῆς διά τάς διευκολύνσεις τάς ὁποίας παρέχει ἡ Κυβέρνησις τῆς Χώρας πρός τήν Ρωμαιορθόδοξον Ὁμογένειαν εἰς τήν ἐκπλήρωσιν τῶν πνευματικῶν ἀναγκῶν τῶν μελῶν αὐτῆς, ἐνημέρωσε τόν Ἐξοχ. κ. Ὑπουργόν ἐπί τῶν ἀπασχολούντων αὐτήν ζητημάτων, ἡ δέ Α. Ἐξοχότης ἐξέφρασε τό ἐνδιαφέρον Αὐτῆς διά τήν ἀντιμετώπισιν τῶν κατά πάντα εὐλόγων τούτων αἰτημάτων.

Μετά τήν ὁλοκλήρωσιν τοῦ γεύματος ἐν λίαν εὐχαρίστῳ ἀτμοσφαίρᾳ, ὁ Ἐξοχ. κ. Mevlüt Çavuşoğlu παρεχώρησε συνέντευξιν εἰς τά μέσα γενικῆς ἐνημερώσεως, περιστοιχιζόμενος ὑπό τῶν ἀνωτέρω θρησκευτικῶν λειτουργῶν τῆς Σμύρνης. 

Εἰς ἀνάμνησιν τῆς συναντήσεως ταύτης, ἐπεδόθη τῷ Ἐξοχ. κ. Ὑπουργῷ συμβολικόν δῶρον ἐκ μέρους τῆς Ὀρθοδόξου Κοινότητος Σμύρνης.

Η ΕΠΕΤΕΙΑΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΑ 70ΧΡΟΝΑ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΜΟΥΣΙΚΟΦΙΛΩΝ ΠΕΡΑΝ (ΒΙΝΤΕΟ)

Το Σάββατο 1 Δεκεμβρίου 2018, στον ιστορικό Ι. Ναό της Αγίας Τριάδος Σταυροδρομίου τελέστηκε Μέγας Εσπερινός, χοροστατούντος του Οικουμενικού Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου και ακολούθησε επετειακή εκδήλωση, για τα 70 χρόνια του Συνδέσμου Μουσικοφίλων Πέραν, αφιερωμένη στη μνήμη του μακαριστού Μητροπολίτου Πέργης κυρού Ευαγγέλου Γαλάνη, ο οποίος είχε διατελέσει Επίτιμος Πρόεδρος του Συνδέσμου. 

Τους ύμνους απέδωσαν η Χορωδία του Συνδέσμου Μουσικοφίλων Πέραν, υπὸ την διεύθυνση του Άρχοντος Πρωτοψάλτου της Μ.τ.Χ.Ε. Παναγιώτου Νεοχωρίτου, και η Χορωδία του εν Αθήναις Συλλόγου Μουσικοφίλων Κωνσταντινουπόλεως, υπό την διεύθυνση του Άρχοντος Μουσικοδιδασκάλου της Μ.τ.Χ.Ε. κ. Δημοσθένους Παϊκόπουλου.  

Την επετειακή ομιλία έκανε ο Αιδεσιμολογιώτατος Μ. Πρωτοπρεσβύτερος της Μ.τ.Χ.Ε. π. Γεώργιος Τσέτσης.

Παραθέτουμε ολόκληρο το βίντεο της εκδήλωσης, σε δύο μέρη.

Μ. ΠΡΩΤΟΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΕΤΣΗΣ: ΜΝΗΜΗ ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΩΝ ΤΗΣ Μ.τ.Χ.Ε.

Υπό Μ. Πρωτοπρεσβυτέρου Γεωργίου Τσέτση

Αποτελεί ιδιαίτερη τιμή δι’ εμέ η ευγενής πρόσκληση να ομιλήσω κατά την σεμνή αυτή τελετή, που είναι αφιερωμένη σε τρεις κορυφαίους Άρχοντες Πρωτοψάλτες, τους αμίμητους και ανεπανάληπτους Ιάκωβο Ναυπλιώτη τον μεγαλοπρεπή, Κωνσταντίνο Πρίγγο τον καλλικέλαδο, και Θρασύβουλο Στανίτσα τον ηδύμολπο, οι οποίοι επί μιά και πλέον πεντηκονταετία κατά τον κ΄ αιώνα , από το 1911 μέχρι το 1964, κόσμησαν διαδοχικά, ο ένας μετά τον άλλον, τους χορούς του Πατριαρχικού Ναού στο Φανάρι και κατηύθυναν τις προσευχές των πιστών ως θυμίαμα ενώπιον του Θεού.
Ευχαριστώ εκ βάθους καρδίας τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Νέας Ιουστινιανής και πάσης Κύπρου κ. Χρυσόστομο τον Β΄, για την πρόφρονα και τιμητική αυτή πρόσκληση, συγχαίρω δε θερμά τον Τελετάρχη της Αγιωτάτης Εκκλησίας Κύπρου και Μουσικολογιώτατο Άρχοντα Πρωτοψάλτη κ. Γεώργιο Αραούζο για την λαμπρή πρωτοβουλία του να προβεί στην διοργάνωση της οφειλετικής αυτής εκδηλώσεως τιμής στους τρεις «δασκάλους». Μιάς τελετής που είναι συνέχεια εκείνης που είχε αφιερωθεί προ μερικών ετών από την Εκκλησία Κύπρου στον έτερο μεγάλο «δάσκαλο» και παραγωγικό μελοποιό της καθ’ημάς Ορθοδόξου Ανατολής, τον Πέτρο Λαμπαδάριο τον Πελοποννήσιο.
* * *

Παίρνοντας αφορμή από μιά επιμνημόσυνη Θεία Λειτουργία, που είχε τελεσθεί τον Οκτώβριο του 1994, πρωτοβουλία και ευλογίαις του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, στον Πάνσεπτο Πατριαρχικό Ναό, προκειμένου να τιμηθούν οι Πρωτοψάλτες και Λαμπαδάριοι της Μεγάλης Εκκλησίας, ο φίλος Μητροπολίτης Πέργης κ. Ευάγγελος ρωτούσε: «Τί σημαίνει τρισαγίζω έναν ψάλτη, ικετεύω το Θεό για έναν ικέτη»; Και έδινε την εξής απάντηση: «Σημαίνει τον καθιστώ θεωρητό και πάλι. Και πάλι ακουστό,...έμφωνο εκφραστή της συντριβής μου. Και τον ξαναβλέπω να δηλώνει στο όνομα του λαού και σε ρυθμική εκφαντορία, άλλοτε πως εικονίζει τα Χερουβείμ, κι’άλλοτε ότι προσάγει τον Τρισάγιο ύμνο»[1] .
Ένα τέτοιο «Τρισάγιο», λοιπόν, μπορεί να θεωρηθεί και η σημερινή εκδήλωση εις τιμήν και μνήμην των προαναφερθέντων τριών κορυφαίων Πρωτοψαλτών της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας. Των χαρισματικών αυτών υμνητών του εν Τριάδι Θεού και πιστών συνεχιστών της Ορθοδόξου ψαλτικής παραδόσεως, έτσι όπως είχε αναπτυχθεί αυτή διά μέσου των αιώνων στην Κωνσταντινούπολη, Βασιλίδα των πόλεων και κέντρο αναφοράς της Πανορθοδοξίας.

Ο θρυλικός Ιάκωβος Ναυπλιώτης γεννήθηκε στη Νάξο το 1864 και εκοιμήθη εν Κυρίω τον Δεκέμβριο του 1944 στο Ψυχικό Αθηνών, «εν γήρει πίονι», στην σεβαστή, για την εποχή εκείνη, ηλικία των ογδόντα ετών. Εκείνο, όμως, που έχει ενδιαφέρον δεν είναι τόσο η προχωρημένη ηλικία κατά την οποία εξεμέτρησε το ζην, όσο η μακροβιότητά του μέσα στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι. Προσελήφθη το 1878, επί πρώτης Πατριαρχείας Ιωακείμ του Γ΄, και σε ηλικία μόλις 14 ετών, ως α’ Κανονάρχης παρά τους πόδας του περίφημου Πρωτοψάλτου και Τυπικάρη Γεωργίου Βιολάκη. Αφού δε πέρασε, το ένα μετά το άλλο, από όλα τα στάδια της ιεραρχίας των Πατριαρχικών Χορών, (τουτέστι από τις θέσεις του β΄ Δομεστίχου, του α΄ Δομεστίχου, του Άρχοντος Λαμπαδαρίου), το 1911 χειροθετήθηκε κατά την δεύτερη Πατριαρχεία Ιωακείμ του Γ΄, σε Άρχοντα Πρωτοψάλτη της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας, παραμένοντας στην αξιοζήλευτη αυτή θέση επί 28 συναπτά έτη[2]. Πέρασε δηλ. μιά ολόκληρη ζωή, 60 χρόνια, μέσα στον Πατριαρχικό Ναό, αναμέλποντας με την ηγεμονική και γλυκύτατη φωνή του, δόξα και αίνο στον Θεό.
Ο Ναυπλιώτης είχε το σπάνιο προνόμιο να βρεθεί στην αυλή του Φαναριού, σε μιά εποχή κατά την οποία τους χορούς του Πατριαρχικού Ναού κοσμούσαν λαμπροί μύσται της Εκκλησιαστικής μας μουσικής. Όπως ήδη ελέχθη, από μικρό παιδί άκουε Βιολάκη. Ο οποίος Βιολάκης είχε ακούσει τον προκάτοχό του Γεώργιο Ραιδεστινό τον β΄, ένα άλλο λαμπρό μελοποιό και Πρωτοψάλτη της Μεγάλης Εκκλησίας, και αυτός με την σειρά του τον περίφημο δάσκαλό του Κωνσταντίνο Πρωτοψάλτη, που ήταν μαθητής Γεωργίου του Κρητός και του Μανουήλ Πρωτοψάλτου. Επρόκειτο για μιά σπάνια σε ποιότητα αλληλοδιαδοχή κορυφαίων ψαλτών και μελοποιών. Αλλά και ως δεύτερος Δομέστιχος, ο Ιάκωβος Ναυπλιώτης είχε την τύχη να μαθητεύσει δίπλα στον άγνωστο για πολλούς αλλά εξαίρετο Λαμπαδάριο των χρόνων εκείνων Νικόλαο Στογιάννη και να μυηθεί από αυτόν στα μυστικά της ψαλτικής παράδοσης του Πατριαρχικού Ναού. Καθώς μαρτυρούσε ο αείμνηστος Άγγελος Βουδούρης, καθηγητής θρησκευτικών σε γυμνάσια της Πόλης, και για κάποιο διάστημα Δομέστιχος του Ναυπλιώτη (1924-1928), ο Λαμπαδάριος Νικόλαος, που αγνοούσε το νέο γραφικό σύστημα των Γρηγορίου, Χρυσάνθου και Χουρμουζίου, έψαλλε πάντοτε από μουσικά χειρόγραφα με την παλαιά γραφή. Τοιουτοτρόπως εμύησε και τον επί εξαετία Δομέστιχό του Ναυπλιώτη στην παλαιά αυτή γραφή, και τον βοήθησε να μορφωθεί «εις το κατά το ύφος του Πατριαρχικού Ναού ψάλλειν τα εκκλησιαστικά μέλη», Έτσι, λέγει ο Βουδούρης, ο Ναυπλιώτης, «διέσωσε την μουσικήν πράξιν των αρχαιοτέρων πρωτοψαλτών και αυτός την σήμερον, (το 1937), είναι ο συνεχιστής της πατριαρχικής παραδόσεως»[3].

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΡΓΑΜΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ: Οντολογία και ηθική

ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ 

Η ηθική διαφέρει από την οντολογία κατά το ότι ενδιαφέρεται όχι για την αλήθεια των όντων, για το είναι ή την ύπαρξη των όντων, αλλά για την πράξη και τη συμπεριφορά, όπως αυτή διαμορφώνεται επί τη βάσει ορθολογικών αρχών. Έτσι, ενώ η οντολογία αναφέρεται σε όλα τα όντα και την αλήθεια τους, η ηθική περιορίζεται μόνο στον άνθρωπο και τις πράξεις του. Τα βασικά χαρακτηριστικά της ηθικής σε σχέση με την οντολογία είναι τα εξής: 

α) Η ταύτιση του είναι με το πράττειν. Αυτό αποτέλεσε χαρακτηριστικό της δυτικής φιλοσοφίας και θεολογίας ήδη από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες (Τερτυλλιανός), με αποκορύφωση στη Σχολαστική θεολογία του Μεσαίωνα, στην οποία, όπως έδειξε ο Gilson, το είναι έγινε συνώνυμο με το πράττειν σε σημείο που και ο Θεός, ως το κατεξοχήν Ον, να θεωρηθεί ως actus purus. Η δυτική σκέψη οντολογοποιεί την πράξη, δηλαδή την κάνει το έσχατο σημείο αναφοράς, πράγμα που ευνοεί την απολυτοποίηση της ηθικής. 

β) Η ορθολογοποίηση της συμπεριφοράς. Ηθικό είναι ό,τι συμπίπτει με τον ορθό λόγο. Αυτό σημαίνει ότι, αν δεχθούμε ότι ορθός λόγος είναι οι ιδέες του αγαθού κ.λπ. (Πλάτων), τότε ηθικό είναι ό,τι είναι ιδεατό: ο άνθρωπος πρέπει να συμπεριφέρεται σύμφωνα με ορισμένα ιδανικά, που δεν προέρχονται από την εμπειρία αλλά επιβάλλονται σ’ αυτήν. Αν όμως ορθός λόγος είναι η ωφέλεια, η ευδαιμονία κ.λπ., όπως επικράτησε τελικά στη Δύση, τότε ηθικό είναι ό,τι εξυπηρετεί τους σκοπούς αυτούς. Η ηθική γίνεται έτσι έρμαιο του ορθολογισμού. 

γ) Η επιβολή του ανθρωπίνου λόγου στη φύση. Όσο και αν φαίνεται παράξενο, η ηθική δεν μπορεί ποτέ να σεβαστεί τη φύση. Όταν ισχυριζόμαστε ότι κάτι είναι ηθικό διότι είναι «φυσικό» ή «φυσιολογικό», αυτό που έχουμε κατά νου είναι όχι τη φύση όπως πράγματι είναι, αλλά όπως θα ήταν λογικό να είναι. Έτσι αφύσικη χαρακτηρίζεται η αταξία, ενώ στην πραγματικότητα, όπως αποδεικνύει ιδιαίτερα στις μέρες μας η φυσική επιστήμη, τίποτε δεν είναι πιο φυσικό από το χάος, την αναστάτωση και την απροσδιοριστία. Παρόμοια παραδείγματα θα μπορούσε να αναφέρει κανείς από τη σεξουαλική ηθική ή από την κοινωνική ζωή (γάμος, οικογένεια κ.λπ.). Η επιτυχία της φύσεως στην ηθική δεν είναι παρά μια επιβολή του ανθρώπινου λόγου στη φύση. Κραυγαλέο και τραγικό συνάμα παράδειγμα είναι το οικολογικό πρόβλημα: με βάση την ορθή λογική φυσικό θεωρήθηκε το να υπηρετεί η φύση τον άνθρωπο με τις γνωστές συνέπειες. Ακόμα και σήμερα που αναπτύσσεται μια οικολογική ηθική, η κύρια φροντίδα είναι πώς θα οργανωθεί ορθολογικά η ανθρώπινη συμπεριφορά με σκοπό τη μεγαλύτερη ωφέλεια του ανθρώπου και όχι ο σεβασμός της ίδιας της φύσεως. Η ηθική είναι εξ ορισμού ανθρωποκεντρική και ορθολογική, και γι’ αυτό δεν μπορεί ποτέ να είναι οντολογική. Για τους λόγους αυτούς η ηθική βρίσκεται σε σύγκρουση με την οντολογία των Πατέρων, όπως την περιγράψαμε προ ολίγου. Η Πατερική οντολογία είναι, όπως είδαμε, εσχατολογική. Η ηθική εξαντλείται στη συμπεριφορά και το πράττειν. Δεν την απασχολεί η φθορά και ο θάνατος, δεν έχει ως στόχο το «αεί είναι» παρά μόνο το «ευ είναι», και αυτό με έμφαση στο «ευ» παρά στο «είναι». Το να είσαι καλός άνθρωπος αρκεί, δεν πειράζει που πεθαίνεις. Η οντολογία στοχεύει στο να νικήσεις τον θάνατο, ενώ η ηθική στο να νικήσεις το κακό, ωσάν ο θάνατος να μην ήταν το μέγιστο κακό, ο «έσχατος εχθρός» όπως τον αποκαλεί ο Παύλος. Η ηθική με τον τρόπο αυτό ρίχνει στάχτη στα μάτια του ανθρώπου, για να μη βλέπει πως είναι θνητός και πως σε τελική ανάλυση η ηθική δεν του προσφέρει τίποτε μπροστά στον θάνατο. 

Αλλά με τον τρόπο αυτό η ηθική συγκρούεται με την Πατερική οντολογία στην αξιολόγηση του σώματος. Η υποτίμηση του θανάτου συνοδεύεται αναπόφευκτα από την υποτίμηση του σώματος, γιατί αυτό είναι ο κατεξοχήν φορέας του θανάτου. Έτσι, ενώ η Πατερική θεολογία, λόγω της οντολογίας της, είναι υποχρεωμένη να διδάσκει την ανάσταση στα έσχατα των σωμάτων, η ηθική δεν ενδιαφέρεται για κάτι τέτοιο. Στη μεν ιδεαλιστική-Πλατωνίζουσα μορφή της αρκείται στην αθανασία της ψυχής, στη δε ορθολογιστική-ευδαιμονιστική μορφή της στην κοινωνική και ατομική ευτυχία. Καμία ηθική δεν μας υποχρεώνει να πιστέψουμε στην ανάσταση των σωμάτων, όπως αντίθετα, καμία οντολογία, που δεν απορρίπτει το σώμα ως οντολογικό στοιχείο των όντων, δεν μπορεί λογικά να είναι συνεπής, αν δεν διδάσκει την επιβίωση, με κάποιο τρόπο, των σωμάτων. Οντολογία χωρίς νίκη κατά του θανάτου είναι αδιανόητη, γιατί το «είναι» ενός όντος χωρίς το «αεί είναι» είναι ψεύτικο. Αν το ον αυτό έχει ως οντολογικό χαρακτηριστικό του το σώμα, όπως συμβαίνει στην Πατερική θεολογία, τότε το «αεί είναι» προϋποθέτει οπωσδήποτε ανάσταση όχι απλώς νεκρών, αλλά σωμάτων. 

[Απόσπασμα από ευρύτερο κείμενο που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Φρέαρ, τεύχος 3 (2013). Ο Περγάμου Ιωάννης είναι από τις σημαντικότερες προσωπικότητες στον χώρο της σύγχρονης θεολογίας σε διεθνές επίπεδο. Το έργο που συνοδεύει το κείμενο είναι του Kazimir Malevich.]

ΟΙ ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΕΣ ΧΟΡΟΣΤΑΣΙΕΣ ΤΙΣ ΠΡΩΤΕΣ ΗΜΕΡΕΣ ΤΗΣ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗΣ

ΠΑΝΣΕΠΤΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΟΣ ΝΑΟΣ 

Ἡ Α. Θ. Παναγιότης, ὁ Πατριάρχης, θά χοροστατήσῃ ἐν τῷ Π. Πατριαρχικῷ Ναῷ κατά: 

α) τήν Θείαν Λειτουργίαν τῆς Κυριακῆς τῆς Τυρινῆς, 10ης Μαρτίου, καθ᾿ ἥν θά ἀναγνωσθῇ καί ὁ Κατηχητήριος Λόγος Αὐτοῦ, ἐπί τῇ εἰσόδῳ εἰς τήν Ἁγίαν καί Μεγάλην Τεσσαρακοστήν, 

β) τόν Α´ Κατανυκτικόν Ἑσπερινόν τῆς αὐτῆς ἡμέρας, καί ὥραν 4ην μ. μ., 

γ) τήν Ἱεράν Ἀκολουθίαν τοῦ Μεγάλου Ἀποδείπνου τῆς Καθαρᾶς Δευτέρας, 11ης Μαρτίου, καί ὥραν 2αν μ.μ., 

δ) τήν Ἱεράν Ἀκολουθίαν τοῦ Μεγάλου Ἀποδείπνου τῆς Καθαρᾶς Τρίτης, 12ης Μαρτίου, καί ὥραν 2αν μ.μ., καί 

ε) τήν Θείαν Λειτουργίαν τῶν Προηγιασμένων Δώρων, τῆς Τετάρτης, 13ης Μαρτίου. 

ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΧΑΛΚΗΔΟΝΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ: ΕΚΦΑΝΣΕΙΣ "ΑΝΤΙΦΕΜΙΝΙΖΟΥΣΑΙ";

ὑπὸ Γέροντος Χαλκηδόνος Ἀθανασίου 

"Αἱ γυναῖκες πρέπει ἁπλῶς νὰ 

ἀρκοῦνται σὲ ὁρισμένα πράγματα". 

(B. Brecht) 

Ὡς γνωστόν, ὁ Χριστιανισμὸς ἐξίσωσε τὸ ἄρρεν μετὰ τοῦ θήλεως, παρὰ τὰς ἐντόνους ἰδιομορφίας των (ὄψις, σῶμα πνεῦμα, ἰδιοσυγκρασία, προορισμὸς κ.ἄ.). Πρᾶγμα ὅμως τὸ ὁποῖον ἀργότερον ὡδήγησεν εἰς φεμινιστικὰς ἐκτροπάς. Καὶ τοῦτο διότι "ὁ ἀνὴρ ἀνὴρ ἐστὶ καὶ ἡ γυνὴ γυνή". Διὸ καὶ φαίνεται οὐχὶ εὐχάριστον, γυναῖκες τινὲς νὰ προσπαθοῦν νὰ ἐξομοιωθοῦν πρὸς τοὺς ἄνδρας, σύνηθες εἰς τὴν ἐποχήν μας, ὡς π.χ. εἰς τὸν ἐπιχειρηματικὸν τομέα, ἐνῶ χάνουν ὅλην τὴν θηλυκότητά των. Ἀλλὰ καὶ οἱ ἄνδρες ὅταν ἐμφανίζονται ὡς θήλεα. Μήπως προσπαθοῦν καὶ πάλιν νὰ ἑνωθῶσιν, κατὰ μίαν θεωρίαν, ὄντες ἀρχικῶς ἑρμαφρόδιτοι; Γνωστοὶ ὅμως καὶ μὴ ἐξαιρετέοι τυγχάνουν οἱ ἀνήκοντες εἰς τά "ἀδελφάτα", "θείᾳ εὐλογίᾳ" αὐξανόμενοι καὶ πληθυνόμενοι καὶ δημοσίᾳ πλέον διακινούμενοι ἐν ὀνόματι τῶν πολυθρυλήτων ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων, μὲ ὅλας τὰς θεαματικὰς ἐμφανίσεις αὐτῶν, ἔστω καὶ ἂν οὗτοι τυγχάνουν εὐφυέστατοι, καὶ εὐδοκιμοῦντες, λόγῳ τῆς ἑνότητός των "κουσουροκένταυροι", μὴ ὄντες πάντοτε ὑπαίτιοι τῆς καταστάσεώς των αὐτῆς, ἀλλὰ ἀπὸ αἴτια παθολογικὰ ἢ διαφθορᾶς των ἐξ ἁπαλῶν ὀνύχων. 

Οὕτως αἱ γυναῖκες, αἱ ὁποῖαι εἶναι περισσότεραι ἀπὸ τοὺς ἄνδρας κατὰ τὸ ἥμισυ τοῦ πληθυσμοῦ τοῦ κόσμου, διαπρέπουν εἰς τὴν ἐπιστήμην, τὴν πολιτικήν, τὴν κοινωνίαν, τὴν τέχνην κ.ἄ. Ἔτσι βλέπομεν κυρίως "δεσποινίδας" διευθύνουσας συμβούλους καὶ διευθύντριας τραπεζῶν, ὀργανισμῶν, σχολῶν ἀλλὰ ἀκόμη καὶ ὁδηγοὺς τραίνων, λεωφορείων, νταλικῶν! κ.ἄ. 

Ἐξ ἑτέρας ὅμως πλευρᾶς συχνάκις ἔρχονται ἀντιμέτωποι μὲ μίαν σειρὰν ἀπογορεύσεων ἐκ τοῦ ἀντιθέτου φύλου, λαμβάνουσαι ὀλιγωτέρας ἀποδοχὰς εἰς τὸν χῶρον ἐργασίας, μικροτέραν πρόσβασιν εἰς τὸ σύστημα ὑγιείας, τὰς ἐκπαιδευτικὰς δομάς, διοικητικὰς καὶ διευθυντικὰς θέσεις τῶν ἐπιχειρήσεων περισσότερον τοῦ 25%, χωρὶς νὰ στεροῦνται φυσικῶν ἱκανοτήτων. Οὕτως κατὰ τὸ 1913 ἡ συμμετοχή των εἰς τὰς μεγαλυτέρας ἐπιχειρήσεις τοῦ πλανήτου ἀντεστοίχουν μὲ τὸ 4,4%. Ἐπίσης αἱ ὑψηλότερον ἀμειβομέναι θέσεις τῶν ἐπιχειρήσεων τοῦ Fortune 500 κατὰ τὸ 92,5% κατείχοντο ὑπὸ ἀνδρῶν. 

Εἰς τὴν Γερμανίαν, παρακαλῶ, καὶ Αὐστρίαν μέχρι τὸ 1919 δὲν εἶχον δικαίωμα ψήφου, ὅπως εἰς τὸ Βατικανόν -εὐτυχῶς ποὺ δὲν γίνονται Καρδινάλιοι- καὶ τὴν Σαουδικὴν Ἀραβίαν μέχρι τὸ 2015.

Πολλαὶ ὡσαύτως εἶναι αἱ ἀπαγορεύσεις διὰ τὰς γυναῖκας καὶ εἰς τὸν θρησκευτικὸν τομέα. Καὶ συνήθως τὸ πρῶτον παράδειγμα εἰς τὰ καθ' ἡμᾶς ἀποτελεῖ τὸ περίφημον ἄβατον τοῦ Ἁγίου Ὄρους, προσβληθὲν πρὸ ἐτῶν ἀνεπιτυχῶς καὶ ὑπὸ τῆς Ε.Ε., καὶ ὄχι μόνον (Ἱ. Μονὴ Ἁγ. Νικάνωρος στὰ Γρεβενά καὶ Ἁγ. Βησσαρίωνος στὰ Τρίκαλα), τὸ ὁποῖον ὑφίσταται ἀπὸ τοῦ 5. αἰῶνος διὰ μίαν σειρὰν ἀπὸ θρησκευτικοὺς λόγους. Οὕτως αἱ γυναῖκες εἶναι ἀναγκασμέναι νὰ φθάνουν μέχρι τοὺς λιμένας τοῦ Ἄθωνος καὶ νὰ θεῶνται τὰς ἱ. Μονὰς, ἐφ΄ ὅσον εὑρίσκονται ἐντὸς πλοίων ἀπὸ 500 μέτρα ἐκ των ἀκτῶν ἢ μὲ διόπτρας! Εἰς τοὺς λόγους αὐτοὺς ἀνήκει μία παράδοσις, ἀναφέρουσα, ὅτι ἡ Θεοτόκος ἐξέφυγεν κατὰ τὴν πορείαν της πρὸς τὴν νῆσον τῆς Ἀφροδίτης Κύπρον, ἀφιχθεῖσα εἰς τὸν Ἄθωνα, ὁ ὁποῖος τῆς ἤρεσεν ἰδιαζόντως καὶ προσηυχήθη πρὸς τὸν Υἱόν της διὰ νὰ ἀνήκει εἰς αὐτήν. Οὕτως θεωρεῖται ἡ μόνη Βασίλισσα τοῦ Περιβολίου της, ἀπαγορευομένης τῆς εἰσόδου εἰς αὐτὸ πάσης ἑτέρας, παρὰ μόνον εἰς τὰς γαλὰς καὶ τά "πουρναρόψαρα"! 

Βεβαίως διαχρονικῶς ὑπῆρξαν καί "Ἀμαζόνες" ἐπιχειρήσασαι νά "διερρήξουν" τὸ ἄβατον, ὡς αἱ Μ. Ποιμενίδου, Μ. Κάραλη, Ἀ. Διπλαράκου, Μ. Σουαζὶ κ.ἄ. 

Ἄρα δὲν πρωτεύει τὸ Ὄρος εἰς τὸ ἄβατον, καθ' ὅτι ὑπῆρχεν τοιοῦτον καὶ εἰς ναοὺς τῆς Ἀρχαίας Ἑλλάδος, μετέπειτα δὲ καὶ εἰς ἱερὰ τῆς Ἄπω Ἀνατολῆς, ὅπως τὸν ναὸν τῆς Σαμπαριμάλα ἐν Κεράλᾳ τῆς νοτίου Ἰνδίας, ὅπου διὰ παραβιάσεις ἔλαβον χώραν φοβεραὶ συγκρούσεις μέχρι τῆς σήμερον, μεταξὺ ἱερέων, συντηρητικῶν κλπ. 

Ὁ περίφημος ναὸς τοῦ προσκυνήματος τῶν Ἰνδουϊστῶν εἰς Κεράλα, ἀνήκει εἰς τοὺς ἄνδρας ὅλων τῶν ἡλικιῶν. Διὰ τὰς γυναῖκας ἐπιτρέπεται περιορισμένη εἴσοδος εἰς ὅσας εἶναι μεταξὺ 10-50 ἐτῶν. Ὁ λόγος εἶναι ἡ ἔμμηνος ρύσις τῶν γυναικῶν, καθὼς συμφώνως πρὸς συγκεκριμμένην δοξασίαν, ὁ Θεὸς ἠμπορεῖ νά "ξεστρατήσει" ἀπὸ τὴν παρουσίαν των κατὰ τάς "κεχρωματισμένας" ἡμέρας των

Τὸ τέμενος Haji Ali Dargah, ἐγκατεστημένον εἰς τὰ ἀνοικτὰ τῶν ἀκτῶν τῆς Βομβάης, Μαυσωλεῖον τοῦ Ali Bukhari ἁγίου τοῦ σουφισμοῦ, εἶναι κλειστὸν διὰ τὰς γυναῖκας. 

Ὡσαύτως ἐγκατεστημένον εἰς τὴν Ἰαπωνίαν, ἓν τῶν ὑψηλοτέρων ὀρέων τῆς χώρας εἶναι ἀπηγορευμένον εἰς τὰς γυναῖκας, τὸ ὀσπήτιον τοῦ περίφημου βουδιστικοῦ ναοῦ διὰ περισσότερα ἀπὸ 1.300 ἔτη, τοῦ Omine, ὅπως καὶ εἰς ἑτέρους βουδιστικοὺς ναούς. 

Εἰς τὴν Ταϊλάνδην, μόνον ἄνδρες ἀνήκοντες εἰς ἓν βουδιστικὸν τάγμα δύνανται νὰ γίνουν μοναχοὶ καὶ δόκιμοι, μὲ οὐκ ὀλίγας διαμαρτυρίας καί "ἀλλαγὴν ποδός" (μετάβασιν εἰς ναοὺς τῆς Ἰνδίας). Τί λέγουν οἱ φίλοι Προτεστάντες; 

Τέλος, εἰς τὸ Ἰρὰν ἀπαγορεύονται αἱ γυναῖκες εἰς τοὺς ποδοσφαιρικοὺς ἀγώνας, διότι εἶναι "ἀνάρμοστον" δι' αὐτὰς νὰ θεῶνται τὸ σῶμα τοῦ ἀνδρὸς δι' εὐχαρίστησιν! Κύριε ἐλέησον ἡμᾶς!

Ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς Η.Π.Α. καὶ δὴ τὴν Ἀτλάνταν, εἰς τὸ μόνον καὶ δὴ μὴ θρησκευτικὸν Πανεπιστήμιον τοῦ Morehouse College ἀπαγορεύεται ἡ φοίτησις εἰς τὰς γυναῖκας. 

Τί συμβαίνει δὲ σὺν πολλοῖς ἄλλοις σήμερον;, ὅταν π.χ. μὲ σὸρτς καὶ μίνι ἐπισκέπτονται τουρίστριαι τὰς ἱ. μονὰς εἰς κοινὴν θέαν, ἐὰν δὲν τὰς ἐφοδιάζουν τελευταίως μέ "ταχτὰ μπερντέ";

Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΣΥΜΕΩΝ ΠΑΣΧΑΛΙΔΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΡΟΣ ΤΩΝ ΧΕΙΡΟΤΟΝΙΩΝ ΤΩΝ ΚΑΘΗΡΗΜΕΝΩΝ ΕΠΙΣΚΟΠΩΝ

Μία σημαντική μαρτυρία τοῦ Μ. Φωτίου γιά τό κύρος τῶν χειροτονιῶν τῶν καθηρημένων ἐπισκόπων καί γιά τήν ἀποκατάστασή τους 

ΣΥΜΕΩΝ Α. ΠΑΣΧΑΛΙΔΗΣ 

Πρόεδρος Τμ. Ποιμαντικῆς καί Κοινωνικῆς Θεολογίας ΑΠΘ 

Διευθυντής Πατριαρχικοῦ Ἱδρύματος Πατερικῶν Μελετῶν 

Πρόσφατα ἦλθε στήν ἐπικαιρότητα τό ζήτημα τοῦ κύρους τῶν χειροτονιῶν πού ἔχουν πραγματοποιηθεῖ ἀπό καθηρημένους ἐπισκόπους, λόγω τῶν σχετικῶν κειμένων πού κυκλοφορήθηκαν ἀπό τήν Ἱερά Σύνοδο καί ἱεράρχες τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου, ὅπου κατατέθηκαν ἐνστάσεις «ὡς πρὸς τὴ δυνατότητα ἐπικύρωσης ἐκ τῶν ὑστέρων, χειροτονιῶν ποὺ ἔγιναν ἀπὸ καθαιρεμένους, ἀφορισμένους καὶ ἀναθεματισμένους ἐπισκόπους» καί περί τῆς ἀναγνωρίσεως καί εὐχαριστιακῆς κοινωνίας μέ «μή ἔχοντες κανονική χειροτονία καί σχισματικούς μητροπολίτες», καθώς καί προτάσεις ὅτι «θὰ πρέπει τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο νὰ βρεῖ τρόπο καθησύχασης τῆς συνείδησης τῶν πιστῶν γιὰ τὴν ἐγκυρότητα τῆς χειροτονίας καὶ τῶν μυστηρίων ποὺ τελοῦνται ἀπὸ τὴν Ἡγεσία αὐτή». 

Μέ ἀφορμή αὐτές τίς δημόσιες ἐπικρίσεις, θεωροῦμε σκόπιμο, στό πλαίσιο τῶν κειμένων καί τεκμηριωμένων θέσεων γιά τό ζήτημα αὐτό (τοῦ ἀρχιεπ. Ἀγχιάλου καί μετέπειτα μητρ. Σμύρνης Βασιλείου, Πραγματεία περί τοῦ κύρους τῆς χειροτονίας τῶν κληρικῶν ὑπό ἐπισκόπου καθῃρημένου καί σχισματικοῦ χειροτονηθέντων, καί τοῦ κοσμήτορος τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ ΑΠΘ κ. Θ. Γιάγκου γιά τήν κανονική παράδοση περί ἀναχειροτονίας τῶν καθηρημένων κληρικῶν), πού ἔχουν ἤδη δεῖ τό φῶς τῆς δημοσιότητας, νά προσθέσουμε μία ἀκόμη σημαντική μαρτυρία πού μᾶς ὑπενθυμίζει ὅτι τό συγκεκριμένο ζήτημα δέν εἶναι καινοφανές, ἀλλά ἀντίθετα ἔχει καταγραφεῖ καί ἀντιμετωπιστεῖ μέ τήν ἐκκλησιαστική ἀρχή τῆς οἰκονομίας ἀρκετές φορές μέσα στόν ροῦ τῆς ἱστορίας τῆς Ἐκκλησίας. 

Πρόκειται γιά μία μαρτυρία πού διέλαθε τῆς προσοχῆς τῆς μέχρι σήμερα ἔρευνας καί προέρχεται ἀπό ἕνα ἐλάχιστα γνωστό ἔργο τοῦ Μεγάλου Φωτίου, πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, τό ὁποῖο ἐκδόθηκε μέ τόν σύντομο τίτλο «Φωτίου Πατριάρχου Ἐρωτήματα Δέκα σὺν ἴσαις ταῖς ἀποκρίσεσι» (PG 104, 1220-1232), ἐνῶ στήν πλούσια χειρόγραφη παράδοσή του φέρει τόν κάπως ἐκτενέστερο• «Φωτίου τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου συναγωγαὶ καὶ ἀποδείξεις ἀκριβεῖς συνειλεγμέναι ἐκ τῶν συνοδικῶν καὶ ἱστορικῶν γραφῶν περὶ ἐπισκόπων καὶ μητροπολιτῶν καὶ λοιπῶν ἑτέρων ἀναγκαίων ἐκκλησιαστικῶν ζητημάτων». 

Στό ἔργο αὐτό ὁ Μέγας Φώτιος ἀπαντάει σέ δέκα ἐρωτήσεις, ἐμφανῶς σχετιζόμενες μέ τό ἱστορικό πλαίσιο τῶν διαταραγμένων ἐνδοεκκλησιαστικῶν σχέσεων τῆς ἐποχῆς του, κυρίως ὡς πρός τίς σχέσεις τοῦ θρόνου τῆς Ρωμαϊκῆς ἐκκλησίας μέ τούς ἄλλους θρόνους τῆς Ἀνατολῆς. Γιά τήν περίπτωση πού μᾶς ἀπασχολεῖ, ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον παρουσιάζει ἡ Δ´ ἐρωταπόκριση («Τίνων κατακριθέντων οἱ ὑπ᾽ αὐτῶν χειροτονηθέντες οὐδὲν ἐβλάβησαν;»), ἀλλά καί ἡ Θ´, ἡ ὁποία θέτει ἀκριβῶς τό ἐρώτημα τῆς ἐπαναφορᾶς στήν κανονική τάξη τῶν καθηρημένων μητροπολιτῶν, ὅπως καί στήν ἀνάλογη περίπτωση τῆς Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας, πού ἀπασχόλησε τήν Ἱερά Σύνοδο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου• «Πότε καθῃρέθησαν ἐπίσκοποι καὶ πάλιν ἐδέχθησαν κανονικῇ εὐθύτητι, ἢ τῇ τοῦ ἰδίου λαοῦ παρακλήσει;». 

Σέ σχέση μέ τήν Δ´ Ἐρώτηση, ὁ πατριάρχης Φώτιος κομίζει σημαντικό ἀριθμό παραδειγμάτων ἀπό τήν ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας, ἤδη ἀπό τόν τρίτο αἰώνα, μέ ἀφετηρία τήν περίπτωση τοῦ μοναρχιανοῦ ἐπισκόπου Παύλου Σαμοσατέως, ὁ ὁποῖος, ἄν καί καταδικάσθηκε συνοδικῶς τό 268 μ.Χ., «οὐδεὶς τῶν ὑπ᾽ αὐτοῦ καθῄρηται, καίτοι συμπεπραχότων αὐτῷ ἐκεῖνα, δι᾽ ἃ ἐκεῖνος καθῃρέθη». 

Στήν Θ´ Ἐρώτηση ἡ ἀπάντηση τοῦ Μ. Φωτίου τίθεται ἐξ ἀρχῆς μέ ἀπόλυτο τρόπο: «Ἐν διαφόροις μέν συνόδοις καί ὑπό διαφόρων τοῦτο πολλάκις ἐγένετο». Παραθέτει δέ ἐν συνεχείᾳ ἕνα σημαντικό ἀριθμό παραδειγμάτων, πού ἀντλεῖ ἀπό τήν ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας, ἐκκινώντας ἀπό τίς ἀρχές τοῦ τρίτου αἰῶνος, γιά νά φθάσει ὥς τήν ἐποχή του• «Ὅτι Πέτρον τὸν Μιλήτου, καθαιρεθέντα ὑπὸ τοῦ ἁγίου Μεθοδίου οὐ μόνον ἐδικαιώσαμεν ἡμεῖς, ἀλλὰ καὶ τῆς Σάρδεων Μητροπολίτην πεποιήκαμεν. Ὅτι καὶ ἑτέρους πλείστους καθαιρεθέντας ἐπ᾽ ἐγκλήμασι παρὰ τοῦ ἁγιωτάτου Ἰγνατίου ἡμεῖς ἐδεξάμεθα, καὶ τοὺς ὑφ᾽ ἡμῶν καθαιρεθέντας ὁ ἐν ἁγίοις Ἰγνάτιος ἐδέξατο». 

Κατά συνέπεια, τό ἐπιχείρημα τῆς ἀντικανονικότητος, τοῦ ὁποίου γίνεται ἐπίκληση στά ἐσχάτως κυκλοφορηθέντα κείμενα, δέν βρίσκει, μέ ἐξαίρεση τήν προσωποποιημένη περίπτωση τοῦ Μαξίμου τοῦ Κυνικοῦ (Δ´ κανών τῆς Β´ Οἰκουμενικῆς Συνόδου), ἐρείσματα στήν μακρά συνοδική καί ἐπισκοπική ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία γνωρίζει πολλές καί χαρακτηριστικές περιπτώσεις καθαιρέσεων ἐπισκόπων, οἱ ὁποῖοι ἀποκαταστάθηκαν ἐν συνεχείᾳ, μετά ἀπό παράκληση καί δήλωση μεταμέλειας, στήν ἴδια ἤ σέ ἄλλη ἐκκλησιαστική ἕδρα, στό πλαίσιο τῆς ἐκκλησιαστικῆς οἰκονομίας, τήν ὁποία ἔχει τό δικαίωμα ἡ Ἐκκλησία νά ἀσκεῖ κατά περίπτωση. 

Ἄλλωστε, ὅπως ἔχει ἐπισημανθεῖ καί στήν διατριβή τοῦ μακαριστοῦ ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλάδος κυροῦ Χριστοδούλου γιά τό Παλαιοημερολογιτικό Ζήτημα, μέ ἀφορμή ἀνάλογες περιπτώσεις πού ταλάνισαν τήν Ἐκκλησία κατά τόν εἰκοστό αἰώνα, «ἐκ τῆς νεωτέρας δ᾽ ἱστορίας τῆς Ἐκκλησίας μνημονευτέα σχετικῶς ἡ ὑπό τῆς Μεγάλης τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας ἀναγνώρισις τῶν χειροτονιῶν οὐ μόνον τῶν σχισματικῶν Βουλγάρων, ἀλλά καί τῶν αἱρετικῶν Ἀρμενίων καί τῶν ΡΚαθολικῶν καί τῶν Ἀγγλικανῶν, εἰς ἅς περιπτώσεις συντρέχει εἰλικρινής μεταμέλεια καί προσχώρησις εἰς τήν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν τῶν ἐχόντων χειροτονίας σχισματικῶν καί αἱρετικῶν κληρικῶν … Ἐν πάσῃ δέ περιπτώσει αἱ τοιαῦται ρυθμίσεις ἀποδοτέαι εἰς τό ἀνεξέλεγκτον δικαίωμα τῆς Ἐκκλησίας ὅπως ἀσκῇ τήν Οἰκονομίαν ἐφ᾽ ὅσον συντρέχουσιν ἑκάστοτε αἱ οἰκεῖαι προϋποθέσεις, χωρίς τοῦτο νά στερῇ ταύτην τοῦ ἐπίσης ἀνεξελέγκτου δικαιώματος νά κρίνῃ κατά κανονικήν ἀκρίβειαν ἑκάστην συγκεκριμένην περίπτωσιν». 

Λόγω τῆς σπουδαιότητος τῆς ἀνωτέρω μαρτυρίας τοῦ Μ. Φωτίου, παραθέτουμε στή συνέχεια τό πλῆρες κείμενο τῶν δύο ἐρωταποκρίσεων, διορθωμένο, μάλιστα, μέ βάση τή χειρόγραφη παράδοσή του: 

Η ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΔΝΕΫ (ΦΩΤΟ)

Σήμερα Τρίτη 5 Μαρτίου 2019 ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Απολλωνιάδος κ. Σεραφείμ, με την ευλογία του Σεβασμιωτάτου Αρχιεπισκόπου Αυστραλίας κ.κ. Στυλιανού, τέλεσε την Δοξολογία επί τη ενάρξει του νέου ακαδημαϊκού έτους της Θεολογικής Σχολής του Αποστόλου Ανδρέου στο Σύδνεϋ Αυστραλίας, στο παρεκκλήσι του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, παρουσία του Θεοφιλεστάτου Επισκόπου Δορυλαίου κ. Νικάνδρου.

Από την σημερινή τελετή έναρξης τα στιγμιότυπα που παραθέτουμε εδώ. 

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ ΦΑΝΑΡΙ (5 ΜΑΡΤΙΟΥ 2019)

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ 

Ἐκκλησιαστικαί Eἰδήσεις 

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ Α.Θ. ΠΑΝΑΓΙΟΤΗΤΟΣ 

Ἀργά τό ἑσπέρας τῆς 4ης τ.μ. Μαρτίου 2019, ἡ Α. Θ. Παναγιότης, ὁ Οἰκουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαῖος, ἐπέστρεψεν ἐκ τοῦ εἰς Αὐστρίαν ἰδιωτικοῦ ταξιδίου Αὐτοῦ, ὑπαντηθείς ἐν τῷ Ἀεροδρομίῳ τῆς Πόλεως ὑπό τοῦ Ἐπιτρόπου Αὐτοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Σηλυβρίας κ. Μαξίμου καί τοῦ Πανοσιολ. Μ. Πρωτοσυγκέλλου κ. Ἀνδρέου. 

* * * 

Τό ἀπόγευμα τῆς Τρίτης, 5ης ἰδίου, ἡ Α. Θ. Παναγιότης, ὁ Πατριάρχης, συνοδευόμενος ὑπό τοῦ Πανοσιολ. Διακόνου κ. Παϊσίου, Διευθυντοῦ τοῦ Ἰδιαιτέρου Αὐτοῦ Γραφείου, μετέβη εἰς τάς ἐγκαταστάσεις τοῦ Πανεπιστημίου τοῦ Βοσπόρου καί ἐτίμησε διά τῆς ὑψηλῆς Αὐτοῦ παρουσίας τήν διοργανωθεῖσαν ὑπ’ αὐτοῦ παρουσίασιν τοῦ συγγράμματος τῆς Ἐλλογ. κ. Εἰρήνης Δημητριάδου, Καθηγητρίας, ὑπό τόν τίτλον «Οἱ Ρωμιοί στήν Τουρκική Παιδεία ἀπό τό 1950 καί μετά». 

* * * 

Ἡ Α. Θ. Παναγιότης, ὁ Πατριάρχης, ἐδέξατο εἰς ἀκρόασιν: 

-  Τόν Σεβ. Μητροπολίτην Φιλαδελφείας κ. Μελίτωνα, ἐξαιτησάμενον τάς σεπτάς Αὐτοῦ εὐχάς ἐπί τοῖς ἐγγίζουσιν ὀνομαστηρίοις αὐτοῦ. 

- Τόν Πανοσιολ. Ἀρχιμανδρίτην κ. Νικάνορα Παπανικολάου, Ἡγούμενον τῆς Ἱ. Πατριαρχικῆς καί Σταυροπηγιακῆς Μονῆς Ἁγίας Τριάδος Σπαρμοῦ, συνοδευόμενον ὑπό τοῦ αὐταδέλφου αὐτοῦ Πανοσιολ. Ἀρχιμανδρίτου κ. Χριστοφόρου καί τοῦ Ἐντιμ. κ. Βασιλείου Καναρίδου, μετά τῶν ἀδ. Μαρίας Κράλλη, Προϊσταμένης τῆς ἐν Ἀσπροβάλτᾳ Ἱεραποστολικῆς Ἀδελφότητος «Λυδία ἡ Φιλιππησία», Ἀναστασίας Πεχλιβάνη, Διευθυνούσης Συμβούλου τοῦ τηλεοπτικοῦ σταθμοῦ 4Ε, καί λοιπῶν μελῶν τῆς ἐν λόγῳ Ἀδελφότητος. 

- Ὅμιλον Φραγκισκανῶν κληρικῶν, μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπί τοῦ Οἰκουμενικοῦ καί τοῦ Διαθρησκειακοῦ Διαλόγου τοῦ ἐν λόγῳ ΡΚαθολικοῦ Τάγματος, ὑπό τήν ἡγεσίαν τοῦ Αἰδεσιμολ. Πρεσβυτέρου κ. Rusell Murray. 

- Τούς Ἐλλογ. κ.κ. John Judge, Κοσμήτορα τῆς Σχολῆς Μηχανικῶν τοῦ Πανεπιστημιακοῦ Ἱδρύματος «The Catholic University of America», καί Robert M. Specter, Ὑπεύθυνον τῆς Οἰκονομικῆς Ὑπηρεσίας αὐτοῦ, μετά τῶν Ἐλλογ. κυριῶν Debra Nauta-Rodriguez, Ἀρχιτέκτονος, Özlem Kılıç, ἐκ τοῦ Διδακτικοῦ Προσωπικοῦ τοῦ Τμήματος Πληροφορικῆς, καί Suedeen Kelly, Δικηγόρου, ἐξ Οὐάσιγκτων H.Π.Α..

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΣΑΜΟΥΗΛ ΧΑΝΤΖΕΡΗ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ (ΦΩΤΟ ΚΑΙ ΒΙΝΤΕΟ)

φωτογραφίες: Στάθης Αρβανίτης

Η Αδελφότητα Μεγάλου Ρεύματος «ο Ταξιάρχης» και η εφημερίδα ο Πολίτης, διοργάνωσαν απόψε - Δευτέρα 4 Μαρτίου 2019 - εκδήλωση στον Σύλλογο Κωνσταντινουπολιτών στην Καλλιθέα, κατά την οποία παρουσιάστηκε το βιβλίο "Ο Πατριάρχης Σαμουήλ Χαντζερής και η κοινοτική εκπαίδευση στην Πόλη" (έκδοση Ρωμαίικης Κοινότητας Νεοχωρίου, Πόλη 2017, σσ. 127). 

Ομιλητές ήσαν οι: 

- Αρχιμ. Αγαθάγγελος Σίσκος, Αρχειοφύλαξ του Οικουμενικού Πατριαρχείου και ιερατικώς προϊστάμενος της Κοινότητος Νεοχωρίου

- Νίκος Βερνίκος, ομότ. καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου 

- Μανόλης Βαρβούνης, καθηγητής Δημοκριτείου Πανεπιστημίου, Άρχων Προστάτης των Γραμμάτων του Οικουμενικού Θρόνου 

-  Νίκος Παπαϊωάννου, υποψ. διδάκτορας Ιστορίας 

Χαιρετισμό απηύθηναν: ο Λάκης Βίγκας, Άρχων Μ. Χαρτοφύλαξ της Μ.τ.Χ.Ε., πρόεδρος της Κοινότητας Νεοχωρίου και ο Ηλίας Κουλουρίδης, πρόεδρος της Αδελφότητας Μεγάλου Ρεύματος "ο Ταξιάρχης". 

Συντονιστής ήταν ο δημοσιογράφος-ερευνητής Στέλιος Ελληνιάδης.

Λόγος Κατηχητήριος ἐπὶ τῇ ἐνάρξει τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς (2019)

+ Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Σ 

ΕΛΕῼ ΘΕΟΥ 

ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ - ΝΕΑΣ ΡΩΜΗΣ 

ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ 

ΠΑΝΤΙ Τῼ ΠΛΗΡΩΜΑΤΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ, 

ΧΑΡΙΣ ΕΙΗ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗ 

ΠΑΡΑ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ ΚΑΙ ΚΥΡΙΟΥ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ, 

ΠΑΡ᾿ HΜΩΝ ΔΕ ΕΥΧΗ, ΕΥΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΩΡΗΣΙΣ 

* * * 

Χάριτι τοῦ πανδώρου Θεοῦ, ἐφθάσαμεν καί ἐφέτος εἰς τήν Ἁγίαν καί Μεγάλην Τεσσαρακοστήν, εἰς τό στάδιον τῶν ἀσκητικῶν ἀγώνων, διά νά καθάρωμεν ἑαυτούς, συνεργοῦντος τοῦ Κυρίου, ἐν προσευχῇ, ἐν νηστείᾳ καί ταπεινώσει, καί νά εὐτρεπισθῶμεν πρός ἔνθεον βίωσιν τῶν σεπτῶν Παθῶν καί ἑορτασμόν τῆς λαμπροφόρου Ἐγέρσεως τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ. Μέσα εἰς ἕνα κόσμον πολλαπλῶν συγχύσεων, ἡ ἀσκητική πεῖρα τῆς Ὀρθοδοξίας ἀποτελεῖ τιμαλφέστατον πνευματικόν κεφάλαιον, ἀνεξάντλητον πηγήν θεογνωσίας καί ἀνθρωπογνωσίας. Ἡ εὐλογημένη ἄσκησις, τό πνεῦμα τῆς ὁποίας διαποτίζει σύνολον τόν καθ᾿ ἡμᾶς τρόπον τοῦ βίου, - «Ἀσκητισμός εἶναι ὁλόκληρος ὁ Χριστιανισμός»-, δέν ἀποτελεῖ προνόμιον τῶν ὀλίγων ἤ τῶν ἐκλεκτῶν, ἀλλά «ἐκκλησιαστικόν γεγονός», κοινόν ἀγαθόν, κοινήν εὐλογίαν, καί κοινήν κλῆσιν διά πάντας ἀνεξαιρέτως τούς πιστούς. Οἱ ἀσκητικοί ἀγῶνες δέν εἶναι, βεβαίως, αὐτοσκοπός, δέν ἰσχύει ἡ ἀρχή «ἡ ἄσκησις διά τήν ἄσκησιν». Ὁ στόχος εἶναι ἡ ὑπέρβασις τοῦ ἰδίου θελήματος καί τοῦ «φρονήματος τῆς σαρκός», ἡ μετάθεσις τοῦ κέντρου τῆς ζωῆς ἀπό τήν ἀτομικήν ἐπιθυμίαν καί τό «δικαίωμα» εἰς τήν «οὐ ζητοῦσαν τά ἑαυτῆς» ἀγάπην, κατά τό βιβλικόν, «μηδείς τό ἑαυτοῦ ζητείτω, ἀλλά τό τοῦ ἑτέρου ἕκαστος»[1]. 

Αὐτό τό πνεῦμα κυριαρχεῖ καθ᾿ ὅλην τήν μακράν ἱστορικήν πορείαν τῆς Ὀρθοδοξίας. Εἰς τό Νέον Μητερικόν συναντῶμεν μίαν ὑπέροχον περιγραφήν αὐτοῦ τοῦ ἤθους τῆς παραιτήσεως ἀπό τό «ἐμόν» ἐν ὀνόματι τῆς ἀγάπης: «Παρέβαλόν ποτε σκητιῶται τῇ ὁσίᾳ Σάρρᾳ, ἡ δέ παρέθηκεν αὐτοῖς κανίσκιον μετά χρειῶν˙ οἱ δέ γέροντες ἀφέντες τά καλά, ἔφαγον τά σαπρά. Εἶπε δέ αὐτοῖς ἡ τιμία Σάρρα˙ ‘ὄντως ἐν ἀληθείᾳ, σκητιῶταί ἐστε’»[2] . Αὐτή ἡ κατανόησις καί ἡ θυσιαστική χρῆσις τῆς ἐλευθερίας εἶναι ξένη πρός τό πνεῦμα τῆς ἐποχῆς μας, τό ὁποῖον ταυτίζει τήν ἐλευθερίαν μέ ἀτομικάς διεκδικήσεις καί δικαιωματισμόν. Ὁ σύγχρονος «αὐτόνομος» ἄνθρωπος δέν θά ἔτρωγε τούς σαπρούς καρπούς, ἀλλά τούς καλούς, καί θά ἦτο βέβαιος ὅτι τοιουτοτρόπως ἐκφράζει καί χρησιμοποιεῖ αὐθεντικῶς καί ὑπευθύνως τήν ἐλευθερίαν του. 

Εἰς τό σημεῖον αὐτό εὑρίσκεται ἡ ὑψίστη ἀξία τῆς ὀρθοδόξου θεωρήσεως τῆς ἐλευθερίας διά τόν σύγχρονον ἄνθρωπον. Πρόκειται περί μιᾶς ἐλευθερίας, ἡ ὁποία δέν ἀπαιτεῖ ἀλλά μοιράζεται, δέν διεκδικεῖ ἀλλά θυσιάζεται. Ὁ ὀρθόδοξος πιστός γνωρίζει ὅτι ἡ αὐτονομία καί αὐτάρκεια δέν ἀπελευθερώνουν τόν ἄνθρωπον ἀπό τόν κλοιόν τοῦ ἐγώ, τῆς αὐτοπραγματώσεως καί τῆς αὐτοδικαιώσεως. Ἡ ἐλευθερία, «ᾗ Χριστός ἡμᾶς ἠλευθέρωσεν»[3] , ἐνεργοποιεῖ τάς δημιουργικάς δυνάμεις τοῦ ἀνθρώπου, πραγματώνεται ὡς ἄρνησις τοῦ αὐτοεγκλεισμοῦ, ὡς ἀπροϋπόθετος ἀγάπη καί κοινωνία τῆς ζωῆς. 

Τό ὀρθόδοξον ἀσκητικόν ἦθος δέν γνωρίζει διχασμούς καί δυϊσμούς, δέν ἀπορρίπτει τήν ζωήν, ἀλλά τήν μεταμορφώνει. Ἡ δυϊστική θεώρησις καί ἀπόρριψις τοῦ κόσμου δέν εἶναι χριστιανική. Ὁ γνήσιος ἀσκητισμός εἶναι φωτεινός καί φιλάνθρωπος. Εἶναι χαρακτηριστικόν τῆς ὀρθοδόξου αὐτοσυνειδησίας, ὅτι ἡ περίοδος τῆς νηστείας εἶναι διαποτισμένη ἀπό σταυροαναστάσιμον χαράν. Καί οἱ ἀσκητικοί ἀγῶνες τῶν ὀρθοδόξων, ὅπως καί συνολικῶς ἡ καθ᾿ ἡμᾶς πνευματικότης καί ἡ λειτουργική ζωή, ἀναδίδουν τό ἄρωμα καί τό φῶς τῆς Ἀναστάσεως. Ὁ Σταυρός εὑρίσκεται εἰς τό κέντρον τῆς ὀρθοδόξου εὐσεβείας, δέν εἶναι ὅμως τό τελικόν σημεῖον ἀναφορᾶς τῆς ζωῆς τῆς Ἐκκλησίας. Αὐτό εἶναι ἡ ἀνεκλάλητος χαρά τῆς Ἀναστάσεως, ὁδόν πρός τήν ὁποίαν ἀποτελεῖ ὁ Σταυρός. Κατά ταῦτα, καί εἰς τήν περίοδον τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, ἡ βιωματική πεμπτουσία τῶν Ὀρθοδόξων παραμένει ὁ πόθος τῆς «κοινῆς ἀναστάσεως». 

Εὔχεσθε καί προσεύχεσθε, τιμιώτατοι ἀδελφοί καί τέκνα ἐν Κυρίῳ, νά ἀξιωθῶμεν, ἄνωθεν ἐπινεύσει καί ἀρωγῇ, πρεσβείαις δέ τῆς Ἁγιοπρώτου Θεοτόκου καί πάντων τῶν Ἁγίων, νά διατρέξωμεν χριστοπρεπῶς καί χριστοτερπῶς τόν δόλιχον τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, ἀσκοῦντες μετ᾿ εὐφροσύνης, ἐν ὑπακοῇ πρός τόν κανόνα τῆς ἐκκλησιαστικῆς παραδόσεως, τό «κοινόν ἄθλημα» τῆς παθοκτόνου νηστείας, προσκαρτεροῦντες τῇ προσευχῇ, βοηθοῦντες τοῖς πάσχουσι καί τοῖς ἐν ἀνάγκαις, συγχωροῦντες ἀλλήλοις καί «ἐν παντί εὐχαριστοῦντες»[4], διά νά προσκυνήσωμεν εὐσεβοφρόνως τά «Ἅγια καί Σωτήρια καί Φρικτά Πάθη» καί τήν ζωηφόρον Ἀνάστασιν τοῦ Κυρίου καί Θεοῦ καί Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ᾯ ἡ δόξα καί τό κράτος καί ἡ εὐχαριστία εἰς τούς ἀπεράντους αἰῶνας. Ἀμήν. 

Ἁγία καί Μεγάλη Τεσσαρακοστή ,βιθ´ 

† Ὁ Κωνσταντινουπόλεως διάπυρος πρός Θεόν εὐχέτης πάντων ὑμῶν 

----------------------- 

Ἀναγνωσθήτω ἐπ᾿ ἐκκλησίας κατά τήν Κυριακήν τῆς Τυρινῆς, ι΄ Μαρτίου, ἀμέσως μετά τό Ἱερόν Εὐαγγέλιον. 

[1] Α’ Κορ. ι’, 24. 

[2] Π. Β. Πάσχου (ἐπιμ.), Νέον Μητερικόν (Ἀθῆναι: ἐκδ. Ἀκρίτας, 1990), 31. 

[3] Γαλ. ε’, 1. 

[4] Πρβλ. Θεσσ. ε’, 18.