ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

φωτό: Νικόλαος Μαγγίνας

Ο Μ Ι Λ Ι Α
ΤΗΣ Α. Θ. ΠΑΝΑΓΙΟΤΗΤΟΣ
ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ
κ. κ. Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Υ
ΚΑΤΑ ΤΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΝ ΣΥΝΕΔΡΙΟΝ
ΤΗΣ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΣ
«ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΟΛΙΤΕΙΑ»
(19 Νοεμβρίου 2009)

O ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ
Ἐπίκαιροι προβληματισμοί

Βιώνομεν σήμερον εἰς παγκόσμιον κλίμακα μίαν πρωτοφανῆ οἰκονομικήν κρίσιν, καί τάς σοβαράς ἐπιπτώσεις της, ἡ ὁποία φαίνεται ὅτι εἶναι διάστασις ἤ παρενέργεια τῆς παγκοσμιοποιήσεως. Ἡ παγκοσμιοποίησις ἦτο ἐξ ἀρχῆς μία ἀπειλή κατά τῶν κοινωνικῶν κατακτήσεων, μία κρίσις τῆς κοινωνικῆς ἀλληλεγγύης, δῆθεν ἀναπόφευκτος, τίμημα διά τήν ἀνασυγκρότησιν τῆς παγκοσμίου οἰκονομίας, ἡ ὁποία τελικῶς ἐπλούτισεν ἀρκετούς ἀλλά ἐπτώχευσεν καί ἐξουθένωσεν ἀναριθμήτους ἀνθρώπους.

Ἐνώπιον τῆς φοβερᾶς αὐτῆς ἀπειλῆς καί καταρρακώσεως τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου ἡ Ἐκκλησία καλεῖται νά ἀρθρώσῃ τόν ἰδικόν της λόγον, τῆς ἀγάπης, τήν ἰδικήν της μαρτυρίαν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καί ἐνώπιον τῶν ἀνθρώπων.
Δέν εἴμεθα πολιτικοί ἐπιστήμονες οὔτε οἰκονομολόγοι. Γνωρίζομεν ὅμως τόν λόγον τῆς πολιτικῆς καί τόν λόγον τῆς οἰκονομίας. Εἴμεθα πεπεισμένοι ὅτι αὗται ὀφείλουν νά ὑπηρετοῦν τό ἀνθρώπινον πρόσωπον, καί τάς ζωτικάς του ἀνάγκας, τήν ζωήν καί τήν ἐλευθερίαν του. Ἐφ᾿ ὅσον ἡ πολιτική καί ἡ οἰκονομία δέν διακονοῦν τόν ἄνθρωπον, ἀλλά ἀποκλειστικῶς τήν ἰσχύν καί τό κέρδος, εἶναι ἀλλοτριωτικαί δυνάμεις.
Τό παρόν συνέδριον εἶναι ἀφιερωμένον εἰς τόν πολιτισμόν τῆς ἀλληλεγγύης, «culture of solidarity». Ἡ λέξις solidaritas ἐτυμολογεῖται ἀπό τό solidus, σταθερός, συνεπής, ὁλόκληρος, πυκνός. «Ἀλληλεγγύη» δηλώνει μίαν συνεπῆ, σταθεράν, ἀκλόνητον στάσιν ἔναντι τοῦ συναθρώπου καί τῶν κοινωνικῶν προβλημάτων, συνεργασίαν διά τήν οἰκοδόμησιν μιᾶς κοινωνίας δικαιοσύνης καί εἰρήνης χωρίς ἀδικοῦντας καί ἀδικημένους. Ὁ πολιτισμός τῆς ἀλληλλεγγύης ἀποτελεῖ τό φύραμα, τό ὁποῖον δύναται νά μετατρέψῃ τήν κοινωνίαν τοῦ ἀνταγωνισμοῦ, τοῦ ἔχειν, τῆς ἐκμεταλλεύσεως καί τῆς σκληροκαρδίας, εἰς «κοινωνίαν τοῦ εἶναι», ὅπως λέγει σύγχρονος κοινωνικός στοχαστής. Ἡ προσανατολισμένη εἰς τό ἔχειν καί τόν εὐδαιμονισμόν ἀνθρωπότης εἶναι ἀδύνατον νά ἐπιβιώσῃ. Δέν ὑπάρχει ἐναλλακτική ἐπιλογή ἀπέναντι εἰς τήν κοινωνίαν τῆς ἀλληλεγγύης.


Οὕτως ἤ ἄλλως ἡ λεγομένη «μεγάλη ὑπόσχεσις» τῆς κυριαρχίας ἐπί τῆς φύσεως, τῆς ὑλικῆς ἀφθονίας καί τῆς μεγίστης εὐδαιμονίας τοῦ μεγίστου ἀριθμοῦ ἀτόμων ὄχι μόνον δέν ἐπραγματοποιήθη, ἀλλά ἀπεδείχθη καταστροφική διά τήν κοινωνίαν καί τήν φύσιν.
Κατέστη σαφές ὅτι α) Ἡ ἱκανοποίησις ὅσον τό δυνατόν περισσοτέρων ἀναγκῶν μεγαλώνει τήν ἀπληστίαν καί τήν δυστυχίαν τοῦ ἀνθρώπου, ἀφοῦ εἰς τήν θέσιν μιᾶς ἱκανοποιημένης ἀνάγκης ἐμφανίζεται μία ἀκόμη μεγαλυτέρα, ἡ ὁποία ζητεῖ νέας ἱκανοποιήσεις. Ὁ εὐδαιμονιστής εἶναι ἐγκλωβισμένος εἰς τόν φαῦλον κύκλον τοῦ «ἀκορέστου». β) Ἐσυνειδητοποιήσαμεν ὅτι ἡ πρόοδος ἀπαιτεῖ ὅλο καί πολυπλοκωτέραν γραφειοκρατίαν, περιορισμόν τῶν ἐλευθεριῶν, ἔλεγχον τῆς ζωῆς μας. γ) Τό τίμημα τῆς προόδου ἦτο βαρύ διά τό περιβάλλον, ὥστε σήμερον νά εὑρισκώμεθα ἀντιμέτωποι μέ ὄντως ζοφεράς προοπτικάς ἀκόμη καί διά τήν ἐπιβίωσιν τοῦ ἀνθρωπίνου γένους. δ) Ἡ οἰκονομική ἄνοδος δέν ὡδήγησεν εἰς τήν γεφύρωσιν τοῦ χάσματος μεταξύ πλουσίων καί πτωχῶν, εἰς τήν κοινωνίαν δικαιοσύνης καί ἀλληλεγγύης. Τοὐναντίον σήμερον βιώνομεν νέας ἀδικίας καί νέα κοινωνικά χάσματα.
Εἰς τό παρόν συνέδριον θά παρουσιασθοῦν ἀπό εἰδικούς εἰσηγήσεις περί τοῦ πολιτισμοῦ τῆς ἀλληλεγγύης, μεσούσης τῆς παγκοσμίου κρίσεως τῆς ἀλληλεγγύης. Θά γίνῃ λόγος διά τάς μεγάλας θρησκείας ὡς φορεῖς ἀλληλεγγύης καί διά τήν συμβολήν των εἰς τήν ἀντιμετώπισιν τῶν συγχρόνων προβλημάτων, διά τήν σχετικήν δρᾶσιν τῶν μή κυβερνητικῶν ὀργανώσεων, διά τήν βιώσιμον οἰκονομίαν καί τήν ἐπιχειρηματικότητα, διά τήν κοινωνίαν τῶν πολιτῶν καί τό κίνημα διά τά δικαιώματα τοῦ ἀνθρώπου. Θά λάβουν χώραν ἐνδιαφέρουσαι συζητήσεις καί συναντήσεις.
Θεωροῦμεν ἰδιαιτέρως σημαντικόν τό γεγονός ὅτι συναντῶνται, εἰσηγοῦνται καί συζητοῦν εἰς τό συνέδριον αὐτό εἰδικοί καί καθηγηταί πανεπιστημίου ἀπό τήν Ἑλλάδα καί τήν Τουρκίαν, ὅτι διαλέγονται διά τόν πολιτισμόν τῆς ἀλληλεγγύης καί διερευνοῦν τάς δυνατότητας πολυεπιπέδου συνεργασίας εἰς θέματα ἀμοιβαίου ἐνδιαφέροντος. Εἶναι ἀξιοσημείωτον ὅτι ἐν ὄψει τοῦ 2010, ὅταν ἡ πόλις ἡμῶν θά εἶναι πολιτιστική πρωτεύουσα τῆς Εὐρώπης, ὀργανώνεται ἕνα συνέδριον περί τοῦ ὑψίστου πολιτισμοῦ τῆς ἀλληλεγγύης, δι᾿ ἕν ἀπό τά θέματα αἰχμῆς τῆς ἐποχῆς μας.



Συγχαίρομεν τούς διοργανωτάς, καλωσορίζομεν ὅλους ὑμᾶς καί εὐχόμεθα καλήν ἐπιτυχίαν καί δαψιλῆ πνευματικήν καρποφορίαν. Ὄντως καλόν ἔργον ἐποιήσατε διά τῆς συμμετοχῆς σας.
Καταβάλλομεν μεγάλην προσπάθειαν διά νά εὐαισθητοποιήσωμεν συνειδήσεις καί νά κινητοποιήσωμεν κυβερνήσεις, θεσμούς, θρησκείας, κοινωνικάς ὁμάδας, ἄτομα διά τήν ζωτικήν ἀλληλεγγύην πρός τήν φύσιν, ἡ ὁποία ἀπειλεῖται ἀπό ἡμᾶς τούς ἰδίους καί τήν οἰκονομικήν μας πρόοδον, φυσικά εἰς βάρος τῶν δικαιωμάτων τῶν ἐπερχομένων γενεῶν. Αἱ οἰκονομικαί ἐξελίξεις δυναμιτίζουν σήμερον τήν συνοχήν τῶν κοινωνιῶν καί τήν ἀλληλεγγύην μέ πρωτόγνωρον ὡς πρός τάς διαστάσεις καί ἐπιπτώσεις των τρόπον. Εἰς τήν διακονίαν ἡμῶν διά τόν ἄνθρωπον ἀνοίγεται ἐδῶ ἕν πεδίον δράσεως, ὄχι νέον, ἀλλά ἀπαιτητικόν καί κατεπεῖγον.
Φυσικά, τά κύρια προβλήματα πού σηματοδοτεῖ ἡ κάθε οἰκονομική κρίσις δέν εἶναι ἄγνωστα εἰς ἡμᾶς. Καθ᾿ ὅλην τήν ἱστορικήν πορείαν της ἡ Ἐκκλησία εὑρίσκετο εἰς τό πλευρόν τῶν «κοπιώντων καί πεφορτισμένων» (Μτθ. 11, 28), τῶν ἀδυνάτων καί τῶν ἐνδεῶν, τῶν πρώτων καί ἀθώων θυμάτων τῶν κρίσεων. Οἱ πιστοί ἦσαν διάκονοι τῶν πτωχῶν, τῶν ὀρφανῶν, τῶν ἀσθενῶν, τῶν πασχόντων. Ἡ πόλις ἡμῶν σεμνύνεται διά τήν παροιμιώδη κοινωνικήν προσφοράν τοῦ Ἀρχιεπισκόπου της Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, τόν ὁποῖον ὁ μακαριστός π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ ἀπεκάλεσε «προφήτην τῆς φιλανθρωπίας». Ὁ ἱερός Χρυσόστομος ἐθεώρει τήν φιλανθρωπίαν κεντρικήν διάστασιν τῆς χριστιανικῆς ὑπάρξεως. Εἰς τό ὄνομα τῆς φιλανθρωπίας καί τῆς δικαιοσύνης συνεκρούσθη μέ τό Παλάτιον, μέ τάς ἀρχάς καί ἐξουσίας, καί ὑπέστη τάς συνεπείας. Αἱ περιγραφαί καί αἱ ἀναλύσεις του, πλήρεις εὐαισθησίας, ὑπογραμμίζουν τήν κοινωνικήν διάστασιν τῆς ἁμαρτίας, στηλιτεύουν τήν ἀδικίαν, τήν ψυχρότητα τῶν ἀνθρωπίνων σχέσεων καί τήν ἀπουσίαν ἀλληλεγγύης. Πάντοτε συγκεκριμένος, συνεχῶς καλεῖ εἰς ἔργα ἀγάπης πρός τούς πάσχοντας. Κατά τόν ἱερόν Χρυσόστομον, ἡ ἀνυπόκριτος ἔμπρακτος ἀγάπη πρός τούς ἐνδεεῖς εἶναι ἀπόδειξις γνησιότητος τῆς πίστεως. Ὄντως ἔχομεν ἀναφορικῶς πρός τόν πολιτισμόν τῆς ἀλληλεγγύης πλουσιωτάτην πνευματικήν παράδοσιν, εἰς τήν ὁποίαν καί ἀνατρέχομεν.
Εἰς τήν Καινήν Διαθήκην ὑπάρχουν δύο ὑπέροχα κείμενα, τά ὁποῖα μᾶς ἀποκαλύπτουν τήν σημασίαν τῆς φιλανθρωπίας καί τῆς ἀλληλεγγύης: Ἡ παραβολή τοῦ Καλοῦ Σαμαρείτου (Λουκ. 10, 25-37) καί ἡ περικοπή τῆς Κρίσεως (Μτθ. 25, 31-46).
Ὁ Καλός Σαμαρείτης ἀποδεικνύεται «φιλάνθρωπος πλησίον» εἰς τόν ἐμπεσόντα εἰς τούς ληστάς καί τραυματισθέντα βαρέως Ἰουδαῖον, περιποιεῖται τάς πληγάς του καί τόν μεταφέρει εἰς ἀσφαλές καταφύγιον, χωρίς νά σκεφθῇ ὅτι ἴσως ἐκινδύνευε καί ὁ ἴδιος, ὅτι θά ἐξόδευε χρήματα καί ἰδίως ὅτι ὁ πάσχων ἦτο δι᾿ ἐκεῖνον ἀλλοεθνής. Ἡ παραβολή ἀναφέρει ὅτι τόν περιπεσόντα εἰς τούς ληστάς δέν ἐβοήθησαν δύο ὁμοεθνεῖς του, εἷς Ἱερεύς καί εἷς Λευΐτης, οἱ ὁποῖοι τόν εἶδον καί ἀντιπαρῆλθον.
Εἰς τήν διήγησιν τῆς Κρίσεως ὁ Χριστός ταυτίζει τόν ἑαυτόν Του μέ τούς «ἐλαχίστους» ἀδελφούς Του, τούς πεινῶντας, τούς διψῶντας, τούς ξένους, τούς γυμνούς, τούς ἀσθενεῖς, τούς φυλακισμένους καί θεωρεῖ ὅτι θά κερδίσουν τήν αἰώνιον ζωήν ὅσοι ἔδειξαν ἔμπρακτον συμπαράστασιν εἰς αὐτούς, ἐνῷ ὅσοι τούς ἠγνόησαν εἶναι ἄξιοι τῆς κολάσεως. «Ἡ γάρ κρίσις ἀνέλεος τῷ μή ποιήσαντι ἔλεος» (Ἰάκ. 2, 13).
Τά δύο αὐτά εὐαγγελικά κείμενα περιλαμβάνουν ὁλόκληρον τήν ἀλήθειαν διά τήν κοινωνικήν ἀποστολήν μας εἰς τόν κόσμον. Ὁ Ἱερεύς καί ὁ Λευΐτης ἀντιπροσωπεύουν τήν θρησκείαν, ἡ ὁποία κλείνεται εἰς τόν ἑαυτόν της καί ἀδιαφορεῖ διά τόν κόσμον καί τόν συνάνθρωπον, τήν θρησκείαν, ἡ ὁποία ἐνδιαφέρεται μόνον διά τήν ἀτομικήν σωτηρίαν τῆς ψυχῆς τῶν πιστῶν της, ἐνσαρκώνουν αὐτοί οἱ δύο τούς ἐκπροσώπους μιᾶς θρησκείας, οἱ ὁποῖοι μεριμνοῦν διά νά τηρηθῇ ἀμίαντος καί ἀνόθευτος ὁ «νόμος», ἀγνοώντας φαρισαϊκῶς ὅτι ἀθετοῦν «τά βαρύτερα τοῦ νόμου» (Μτθ. 23, 23), εἰς τά ὁποῖα ἀνήκει ἡ συμπαράστασις πρός τούς πάσχοντας.
Εἰς τήν διήγησιν τῆς Κρίσεως ἡ βοήθεια πρός τούς πάσχοντας ἀναγορεύεται εἰς κριτήριον διά τήν σωτηρίαν ἤ τήν ἀπώλειάν μας. Ἡ κοινωνία μέ τόν συνάνθρωπον, ἡ ἀγάπη καί ἡ ἀλληλεγγύη ἀποκτοῦν σωτηριολογικήν ἀναφοράν. «Ἐφ᾿ ὅσον ἐποιήσατε ἑνί τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοί ἐποιήσατε» (Μτθ. 25, 40). Ὁ χριστιανός θά κριθῇ ἀπό τήν στάσιν του ἀπέναντι εἰς τόν πλησίον, ἀπό τό ἄν γίνεται ὁ ἴδιος πραγματικός «πλησίον» ἀπέναντι εἰς τόν ἐνδεῆ, ὁ ὁποῖος ἠμπορεῖ νά εἶναι ὁ πτωχός, ὁ ἄνθρωπος τοῦ περιθωρίου, ὁ ἀλλοεθνής, ὁ μετανάστης, ὁ ἀσθενής.
Συμφώνως πρός τήν ὀρθόδοξον παράδοσιν, ἡ κόλασις εἶναι ἡ κατάστασις, ὅπου ὁ ἄνθρωπος δέν ἠμπορεῖ νά ἀντικρύσῃ τό πρόσωπον τοῦ ἄλλου ἀνθρώπου. Ἀντιθέτως πρός τόν Jean Paul Sartre, κατά τόν ὁποῖον «ὁ ἄλλος εἶναι ἡ κόλασίς μου», ἡ Ἐκκλησία πιστεύει ὅτι ἡ ἀπουσία τοῦ ἄλλου εἶναι ἡ κόλασις. Κόλασις εἶναι ὄντως ἡ ἀκοινωνησία, ἡ χώρα τῶν ἀναδέλφων.
Σχετικῶς μέ τήν φιλάνθρωπον ἀγάπην, ἡ ὁποία ἐκθειάζεται εἰς τά δύο κείμενα, ἐπιθυμοῦμεν νά σημειώσωμεν τά ἑξῆς: Ἀπό προοδευτικούς διανοουμένους ἠσκήθη κριτική εἰς τόν Χριστιανισμόν, διά τό γεγονός ὅτι ἡ ἀγάπη πρός τόν πλησίον εἶναι ἁπλῆ ἐλεημοσύνη, ἀφοῦ ἀναφέρεται μόνον εἰς περιστασιακήν βοήθειαν πρός τόν πάσχοντα καί ἐπειδή ἀδιαφορεῖ διά τά αἴτια τῆς δυστυχίας, διά τήν κοινωνικήν ρίζαν τοῦ κακοῦ. Αὐτός πού ἐλεεῖ καί ἀνακουφίζει ἕνα πτωχόν, εἶναι δυνατόν, μέ τήν ἄδικον συμπεριφοράν του εἰς τήν κοινωνίαν, νά ἔχῃ ὁδηγήσει εἰς ἐξαθλίωσιν πάρα πολλούς συνανθρώπους του. Ἐλέχθη, μάλιστα, ὅτι ἡ Ἐκκλησία ὁμοιάζει μέ ἕνα τραυματιοφορέα, ὁ ὁποῖος ἀκολουθεῖ τό καραβάνι τῆς ζωῆς καί περισυλλέγει τούς ἐξουθενωμένους, χωρίς νά προβληματίζεται διά τό κοινωνικόν κακόν.
Πῶς ἔχουν, τελικῶς, τά πράγματα; Πιστεύομεν ὅτι, ἰδιαιτέρως κάτω ἀπό τάς συγχρόνους κοινωνικάς καί πολιτισμικάς συνθήκας, ἡ ἀγάπη καί ἡ μέριμνα διά τόν συνάθρωπον δέν εἶναι δυνατόν νά περιορίζωνται, ὅπως ἔλεγεν ἕνας σπουδαῖος σύγχρονος δυτικός Θεολόγος, μόνον εἰς τό νά «περιποιοῦνται τά τραύματα», ἀλλά ὀφείλουν νά «προλαμβάνουν καί νά παρεμποδίζουν τούς τραυματισμούς». Αὐτή ἡ εὐρυτέρα διάστασις τῆς μερίμνης ἡμῶν διά τόν ἄνθρωπον ἔγινε συνείδησις ἰδίως κατά τούς τελευταίους αἰῶνας, διά τῆς νεωτερικῆς μεταβάσεως ἀπό τάς «δεδομένας ἐκ τῶν προτέρων» ἀξίας, εἰς τάς «διαμορφουμένας» ἀξίας, ἀπό τήν κλειστήν εἰς τήν ἀνοικτήν κοινωνίαν, ἀπό τόν ἄνθρωπον ὡς παθητικόν δημιούργημα τῆς ἱστορίας εἰς τόν ἄνθρωπον ὡς δυναμικόν δημιουργόν τῆς ἱστορίας. Ἡ ἀνακάλυψις καί συνειδητοποίησις τῆς δυνατότητος ἀλλαγῆς καί διαμορφώσεως τῶν θεσμῶν δέν ἀφήνει πλέον τήν ἀγάπην νά περιορίζεται εἰς τήν ἀγαθοεργίαν καί ἐλεημοσύνην μέσα εἰς ἕνα κόσμον, ὁ ὁποῖος θεωρεῖται, μοιρολατρικῶς, ὡς δεδομένος καί χωρίς ἐλπίδα ἀλλαγῆς. Ἡ ἀγάπη ἠμπορεῖ καί ὀφείλει νά ἐκφράζεται καί ὡς ἀγών δι᾿ ἕνα καλύτερον κόσμον, ὡς στράτευσις διά τήν δικαιοσύνην καί τήν εἰρήνην, διά τήν προστασίαν τῶν βασικῶν δικαιωμάτων τοῦ ἀνθρώπου.
Μέ αὐτήν τήν ἔννοιαν, ἐφ᾿ ὅσον ὁ μακράν εὑρισκόμενος συνάνθρωπος εἶναι δυνατόν νά βοηθηθῇ μέ τήν ἰδικήν μου κοινωνικήν παρέμβασιν καί δρᾶσιν, ἀποτελεῖ αἴτημα τῆς χριστιανικῆς ἐντολῆς τῆς ἀγάπης, νά ἀγωνισθῶμεν μέ ὅλας τάς δυνάμεις μας διά νά γίνῃ αὐτό πραγματικότης. Παρά τήν ἀπόστασιν ὁ συνάνθρωπος εἶναι «ὁ πλησίον» καί ἡ δρᾶσις μου ἔκφρασις ἀγάπης πρός αὐτόν.
Σήμερον, ἡ φιλάνθρωπος παρέμβασις τοῦ Καλοῦ Σαμαρείτου δέν θά ἐπερατοῦτο μέ τήν φροντίδα τοῦ περιπεσόντος εἰς τούς ληστάς. Ὁ φιλεύσπλαγχνος Σαμαρείτης θά ἐμερίμνα ποικιλοτρόπως διά νά ἐκλείψουν αἱ ληστεῖαι καί αἱ ἐπιθέσεις, θά ἀνελάμβανε πρωτοβουλίας διά τήν ἀντιμετώπισιν τῶν αἰτίων πού παράγουν ληστάς καί κλέπτας.
Σύγχρονος ὀρθόδοξος θεολόγος προτείνει τήν χρῆσιν τῶν ὅρων «μικροδιακονία» καί «μακροδιακονία» διά τήν περιγραφήν τῆς διπλῆς κοινωνικῆς ἡμῶν ἀποστολῆς. Μέ τόν ὅρον μικροδιακονία κατονομάζονται ἐκεῖναι αἱ πράξεις φιλανθρωπίας καί ἐμπράκτου βοηθείας ἐκ μέρους τῶν Ἐκκλησιῶν καί τῶν πιστῶν, αἱ ὁποῖαι στοχεύουν εἰς τό νά ἁπαλύνουν τόν πόνον καί τήν ἔνδειαν συγκεκριμένων συνανθρώπων μας. Ἡ μακροδιακονία περιλαμβάνει ὅλας τάς πρωτοβουλίας, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν συμβολήν εἰς τήν οἰκοδόμησιν μιᾶς κοινωνίας ἐπί τῆς βάσεως τοῦ σεβασμοῦ τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ ἀνθρώπου ὡς εἰκόνος τοῦ Θεοῦ, τῆς δικαιοσύνης καί τῆς ἐλευθερίας, τῆς εἰρήνης καί τοῦ σεβασμοῦ τῆς δημιουργίας, συμφώνως πρός τό πνεῦμα τῆς Ἁγίας Γραφῆς, τό ὁποῖον εἶναι πνεῦμα ἀλληλεγγύης τοῦ Θεοῦ μέ τόν κόσμον καί τόν ἄνθρωπον.
Παρατηροῦμεν ὅτι ἡ μικροδιακονία εἶναι περιστασιακή καί θεραπευτική, ἐνῷ ἡ μακροδιακονία μακρόπνοος καί προλαμβάνουσα. Εἰς τήν μακροδιακονίαν μας δέν καλούμεθα μόνον νά ἀνακουφίσωμεν τόν πόνον καί τήν ἀνάγκην τοῦ πλησίον, ἀλλά, ὅπως ἤδη ἐλέχθη, νά καταπολεμήσωμεν τά αἴτιά των καί νά ἀγωνισθῶμεν διά τήν κοινωνικήν δικαιοσύνην.
Βεβαίως ὑπάρχει ὁ κίνδυνος κατά τήν ἀπαιτητικήν κοινωνικήν αὐτήν δρᾶσιν νά λησμονηθῇ ἡ ἐντολή τῆς ἀγάπης πρός τούς πλησίον ἡμῶν εὑρισκομένους, νά μετατραπῇ ἡ χριστιανική ἀγάπη εἰς ἕν εἶδος πολιτικῆς πράξεως καί νά ἐμπλακῇ εἰς τήν ἀσάφειαν καί τήν ἀμφισημίαν τῶν κοινωνικῶν καί πολιτικῶν πραγμάτων. Εἶναι σαφές ὅτι δέν ἐπιτρέπεται νά παραμελῆται ὁ πλησίον εἰς τό ὄνομα τοῦ μακράν. Τό ζητούμενον καί ἐδῶ εἶναι ἡ διάκρισις, ἡ κινητοποίησις τῆς καρδίας καί τοῦ νοῦ. «Πλησίον» δέν εἶναι μόνον ὁ συνάνθρωπος πού ἔχει ἄμεσον τήν ἀνάγκην μου. Ἡ ἀγάπη δέν περιορίζεται εἰς τόν στενόν χῶρον τῆς σχέσεως Ἐγώ – Ἐσύ. Ὁ ἄνθρωπος δέν εἶναι ὅμως μία ἀφῃρημένη μονάς, ἕνας ἀριθμός μέσα εἰς τήν ἀνώνυμον κοινωνίαν. Ἡ ἀγάπη δέν εἶναι ἀπρόσωπος πρᾶξις. Ὁ ἄνθρωπος ὡς πρόσωπον εἶναι πάντοτε περισσότερον ἀπό μέρος ἑνός συνόλου. Ὀρθῶς σημειώνεται ὅτι ἡ μικροδιακονία καί ἡ μακροδιακονία ἀλληλοσυμπληρώνονται. Οὕτως ἤ ἄλλως ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ δέν ἰσχύουν ποσοτικά κριτήρια. Δέν πρέπει νά λησμονῶμεν ὅτι διά τόν Χριστόν τά «δύο λεπτά» τῆς πτωχῆς χήρας ἀξίζουν ὡς προσφορά περισσότερον ἀπό τά «πολλά» πού κατέθεσαν οἱ πλούσιοι. Διότι οἱ πλούσιοι «ἐκ τοῦ περισσεύματος αὐτοῖς ἔβαλον∙ αὕτη δέ ἐκ τῆς ὑστερήσεως αὐτῆς πάντα ὅσα εἶχεν ἔβαλεν, ὅλον τόν βίον αὐτῆς» (Μρκ. 12, 41 – 44).
Ἐννοεῖται ὅτι μέ ὅσα ἀνεφέρθησαν δέν θίγεται ἡ ἀρχέγονος εὐαγγελική παράδοσις τῆς ἀγαθοεργίας καί τῆς ἐλεημοσύνης, πού δέν ἐπιτρέπεται νά γίνωνται «ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων πρός τό θεαθῆναι αὐτοῖς» (Μτθ. 6, 1). Ἰσχύει τό ὑπέροχον: «Σοῦ δέ ποιοῦντος ἐλεημοσύνην μή γνώτω ἡ ἀριστερά σου τί ποιεῖ ἡ δεξιά σου» (Μτθ. 6, 3). Τό καλόν ὄχι μόνον ὀφείλει νά κρύπτεται ἀπό τά μάτια τῶν ἀνθρώπων, ἀλλά δέν πρέπει νά καταγράφεται οὔτε κἄν ἀπό αὐτόν πού τό ἀσκεῖ. Μία σπουδαία σύγχρονος φιλόσοφος, ἡ Ηannah Arendt, σχολιάζει τά ἀνωτέρω ὡς ἑξῆς: «Ὅταν ἡ καλοσύνη ἐμφανίζεται δημοσίᾳ, δέν εἶναι πλέον καλοσύνη, ἄν καί μπορεῖ νά παραμένῃ χρήσιμος ὡς ὠργανωμένη φιλανθρωπία ἤ ὡς πρᾶξις ἀλληλεγγύης. Ἡ καλοσύνη μπορεῖ νά ὑπάρχῃ μόνον ὅταν δέν γίνεται ἀντιληπτή, οὔτε ἀπό τόν ἴδιον ἐκεῖνον πού τήν ἀσκεῖ· ὅποιος θεᾶται νά κάνῃ μίαν ἀγαθοεργίαν δέν εἶναι πλέον καλός, ἀλλά εἰς τήν καλυτέραν περίπτωσιν, ἕνα χρήσιμον μέλος τῆς κοινωνίας ἤ ἕνα ὑπάκουον μέλος τῆς Ἐκκλησίας».
Ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία ἔδωκε καί δίδει ἔμφασιν εἰς τό κοινωνικόν περιεχόμενον τοῦ χριστιανικοῦ εὐαγγελίου. Ἐκκλησία σημαίνει κοινότητα, μετοχή, ἀλληλεγγύη, ἄρνησις τοῦ ἀτομοκεντρισμοῦ, προτεραιότης τῆς σχέσεως. Ὅλα αὐτά ἀντανακλοῦν εἰς τήν εὐρυτέραν κοινωνικήν ζωήν καί τήν μεταμορφώνουν εἰς ἀγαπητικήν κοινωνίαν.
Ἡ Τρίτη Προσυνοδική Πανορθόδοξος Διάσκεψις ἐν Chambésy Γενεύης (1986) μέ τό ἐξαιρετικόν κείμενον, τό ὁποῖον υἱοθέτησε, ἐτόνισε τήν ζωτικήν σημασίαν τῆς ἀδελφοσύνης καί τῆς ἀλληλεγγύης, ὡς πανανθρώπινον αἴτημα πού ἀπορρέει ἀπό τό κέντρον τῆς πίστεώς μας. Ἀντί ἄλλων, παραθέτομεν τρία ἀποσπάσματα ἀπό τό κείμενον αὐτό, τό ὁποῖον διατηρεῖ μίαν ἐντυπωσιακήν ἐπικαιρότητα. α) Καθ’ ὅλην τήν περίοδον τοῦ ἱστορικοῦ βίου της ἡ Ὀρθοδοξία ὑπηρέτησε μέ συνέπειαν, συνέχειαν καί ζῆλον τό μεγαλεῖον τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου μέ ὅλην τήν ἀπολυτότητα καί καθολικότητα μέ τάς ὁποίας συνεδέθη τοῦτο εἰς τά πλαίσια τῆς χριστιανικῆς ἀνθρωπολογίας. Ὁ ἄνθρωπος, ὡς κορύφωσις καί συγκεφαλαίωσις τῆς θείας δημιουργίας καί ὡς κατ᾿ εἰκόνα καί καθ᾿ ὁμοίωσιν πλασθείς ὑπό τοῦ Δημιουργοῦ του, ὑπῆρξε διά τήν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν τό καθ᾿ ὅλου περιεχόμενον τῆς ἀποστολῆς της εἰς τόν κόσμον καί τήν ἱστορίαν τῆς σωτηρίας. β) Εἰς τό ἐρώτημα «καί τίς ἐστι μου ὁ πλησίον;» ὁ Χριστός ἀπήντησε μέ τήν παραβολήν τοῦ καλοῦ Σαμαρείτου. Καί οὕτω μᾶς ἐδίδαξε τήν κατάλυσιν κάθε μεσοτοίχου ἔχθρας καί προκαταλήψεως. Ἡ ὀρθοδοξία ὁμολογεῖ ὅτι κάθε ἄνθρωπος, ἀνεξαρτήτως χρώματος, θρησκείας, φυλῆς, ἐθνικότητος, γλώσσης, εἶναι φορεύς τῆς εἰκόνος Θεοῦ, ἀδελφός ἤ ἀδελφή μας, ἰσότιμον μέλος τῆς ἀνθρωπίνης οἰκογενείας. γ) Ἡ πεῖνα ὄχι μόνον ἀπειλεῖ τό θεῖον δῶρον τῆς ζωῆς ὁλοκλήρων λαῶν τοῦ ἀναπτυσσομένου κόσμου, ἀλλά καί συντρίβει ὁλοκληρωτικά τό μεγαλεῖον καί τήν ἱερότητα τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου. Αἱ οἰκονομικῶς ἀνεπτυγμέναι χῶραι, μέ τήν ἄδικον ἤ καί, συχνά, ἐγκληματικήν κατανομήν καί διαχείρισιν τῶν ὑλικῶν ἀγαθῶν, προσβάλλουν ὄχι μόνον τήν εἰκόνα τοῦ Θεοῦ εἰς τό κάθε ἀνθρώπινον πρόσωπον, ἀλλά καί τόν ἴδιον τόν Θεόν.
Στηριζόμενοι εἰς ὅσα ἀνεφέραμεν ἐπιθυμοῦμεν νά διατυπώσωμεν τάς ἑξῆς θέσεις καί προτάσεις διά τήν προώθησιν τοῦ πολιτισμοῦ τῆς ἀλληλεγγύης σήμερον καί εἰς τό ἐγγύς μέλλον:
Ἡ νέα τάξις πραγμάτων δέν πρέπει νά καθορίζεται ἀποκλειστικῶς ἀπό οἰκονομικά, πολιτικά καί στρατιωτικά κριτήρια, ἀλλά πρωτίστως ἀπό κοινωνικάς παραμέτρους. Βασικόν κριτήριον τῶν ἐπιλογῶν καί τῶν ἐξελίξεων ὀφείλει νά εἶναι ὁ σεβασμός τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου, ἡ προστασία τῶν βασικῶν δικαιωμάτων, ἡ ἑδραίωσις τῆς εἰρήνης καί ἡ ἀειφορία τοῦ φυσικοῦ περιβάλλοντος.
Ὀφείλομεν νά ἀσκῶμεν κριτικήν καί νά ἀντιστεκώμεθα εἰς ὅλας ἐκείνας τάς τάσεις, πού ὑποσκάπτουν τήν κοινωνικήν συνοχήν καί παρεμποδίζουν τήν ἀνάπτυξιν τῆς ἀλληλεγγύης, εἰς ὅλας τάς ἀντιπερσοναλιστικάς δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι μετατρέπουν τόν ἄνθρωπον εἰς ἄπληστον καταναλωτήν πού ζῇ εἰς βάρος τῶν ἄλλων καί εἰς βάρος τῆς κτίσεως. Ἀπορρίπτομεν τόν ἀνάλγητον εὐδαιμονισμόν, ἀτομικόν καί κοινωνικόν, καί τήν ἀπληστίαν τοῦ καταναλωτισμοῦ, ἀφοῦ γιγαντώνουν τόν ἐγωϊσμόν καί τήν πλεονεξίαν.
Ἔχομεν χρέος νά συνεργασθῶμεν μέ τά οἰκολογικά, εἰρηνιστικά, ἀνθρωπιστικά, κοινωνικά κινήματα καί ὅλους τούς ἀνθρώπους καλῆς θελήσεως, πού ἀγωνίζονται διά τήν δικαιοσύνην. Χωρίς εὐρεῖαν συνεργασίαν δέν οἰκοδομεῖται ἡ κοινωνία τῆς ἀλληλεγγύης. Τά μεγάλα προβλήματα εἶναι σήμερον κοινά δι᾿ ὅλους καί ἀπειλοῦν τήν ἰδίαν τήν ἐπιβίωσίν μας! Ὅ,τι ἀφορᾷ εἰς ὅλους ἠμπορεῖ μόνον ἀπό κοινοῦ νά ἀντιμετωπισθῇ. Ἡ ἀλληλεγγύη δέν εἶναι ὑπόθεσις ἀτόμων μόνον, ἀλλά καί λαῶν καί κρατῶν καί πολιτισμῶν καί φυσικά καί τῶν θρησκειῶν.
Αἱ θρησκεῖαι δύνανται νά συμβάλουν καθοριστικῶς εἰς τήν συγκρότησιν μιᾶς κοινωνίας ἀλληλεγγύης. Ὀφείλουν νά ὀργανώνουν καί νά συντηροῦν ἐντός τοῦ πλαισίου τῶν δυνατοτήτων τους θεσμούς καί νά ἀναλαμβάνουν πρωτοβουλίας εἰς τήν ὑπηρεσίαν τοῦ συνανθρώπου. Φυσικά, αἱ θρησκεῖαι δέν ἠμποροῦν νά ὑποκαταστήσουν τήν πολιτικήν. Ἡ προσφορά των ὅμως εἰς τόν ἄνθρωπον συμβάλλει εἰς τόν ἐξανθρωπισμόν τῆς πολιτικῆς. Καί ἐδῶ, ἡ συμβολή ἡμῶν εἰς τόν τιτάνιον ἀγῶνα διά τόν πολιτισμόν τῆς ἀλληλεγγύης, διά νά εἶναι ἀνταξία τῶν θρησκευτικῶν ἡμῶν παραδόσεων, πρέπει νά δίνεται μέ ταπείνωσιν καί χωρίς κομπασμούς, μέ ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην εἰς τήν πρόνοιαν τοῦ Θεοῦ, ἀπό τόν ὁποῖον προέρχεται πᾶσα δόσις ἀγαθή. Καί εἰς τόν καλόν ἀγῶνα δι᾿ ἕνα καλύτερον κόσμον δέν λησμονοῦμεν τό βιβλικόν «Τί δέ ἔχεις, ὅ οὐκ ἔλαβες;» (Α΄ Κορ. 4, 7).
Πιστεύομεν εἰς τήν δύναμιν καί τήν ἀποτελεσματικότητα τοῦ διαλόγου. Ὁ διάλογος δέν ἔχει χαμένους. Σαφέστατα οἱ ἑταῖροι ἔχουν τάς ἰδιαιτέρας των παραδόσεις, τά ἰδικά των Ἀπόλυτα, τάς πολυτίμους των ἀξίας. Ὅμως, διά τό τί σημαίνει πίστις εἰς τόν Θεόν διά τήν ὕπαρξιν καί διά τήν συνύπαρξιν ἡμῶν σήμερον, διά τά παγκόσμια σύγχρονα προβλήματα, διά τήν εἰρήνην καί τήν δικαιοσύνην, διά τήν προστασίαν τοῦ ἀπειλουμένου περιβάλλοντος, ἐπί ὅλων αὐτῶν δυνάμεθα νά διαλεχθῶμεν, νά ἀναλάβωμεν κοινήν δρᾶσιν, νά διαμορφώσωμεν μέ κοινήν προσπάθειαν τό κοινόν ἡμῶν μέλλον. Ὁ διαθρησκειακός διάλογος, ἡ ἀλληλογνωριμία καί ἡ ἄρσις προκαταλήψεων, προωθοῦν τήν ἀλληλοκατανόησιν, τήν προσέγγισιν τῶν ἀτόμων, τῶν λαῶν, τῶν πολιτισμῶν. Ἡ ἀλληλεγγύη τῶν θρησκειῶν εἶναι πυρήν τοῦ πολιτισμοῦ τῆς ἀλληλεγγύης. Αὐτή εἶναι ἡ πραγματικότης. Εἶναι πλάνη νά πιστεύωμεν ὅτι ἡ κοινωνική συνοχή καί ἡ ἀλληλέγγυος ἀνθρωπότης εἶναι δυνατόν νά ἐπιτευχθοῦν διά μέσου τῆς παγκοσμιοποιήσεως, τῆς οἰκονομικῆς ἀλληλεξαρτήσεως, τῆς ἀνόδου τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου ἤ τοῦ διαδικτύου καί τῆς «κοινωνίας τῆς πληροφορίας».
Κυρίαι καί Κύριοι,
Ἄν οἱ δύο τελευταῖοι αἰῶνες ἦσαν περίοδος πάλης διά τήν ἐλευθερίαν καί τήν ἰσότητα, ὁ εἰκοστός πρῶτος αἰών ὀφείλει νά ἀναδειχθῇ εἰς αἰῶνα ἀδελφοσύνης. Ἡ ἀδελφοσύνη ἀνήκει τελικῶς εἰς τό κέντρον τῆς πολιτικῆς καί ἀποκαλύπτει τό βαθύτερον νόημα τῆς ἐλευθερίας καί τῆς ἰσότητος, τήν ἐλευθερίαν μέσα εἰς τήν ἰσότητα καί τήν ἰσότητα ἐντός τῆς ἐλευθερίας. Χωρίς ἀδελφοσύνην, ὡς ἄξονα τῆς πολιτικῆς καί κοινωνικῆς ζωῆς, δέν ὑπάρχει ἐλπίς πραγματικῆς ἀλλαγῆς εἰς τόν χῶρον τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων.
Ὁ ἄνθρωπος, βεβαίως, δέν εἶναι μόνον πολίτης τοῦ κόσμου ἀλλά καί «οὐρανοπολίτης», ὄν ὑπερβατικόν, ὄν τό ὁποῖον ἀναζητεῖ ἔσχατον σημεῖον ἀναφορᾶς, πατρίδα, νόημα ζωῆς, πέραν ἀπό τήν κοινωνικήν δρᾶσιν, τήν πολιτικήν, τήν ἐπίγειον εὐδαιμονίαν, πέραν ἀπό τό ζῆν καί τό εὖ ζῆν, πέραν ἀπό τήν ἐπιστήμην καί τάς προόδους της. Πράγματι, καμμία ἐπιστημονική πρόοδος, καμμία ἄνοδος τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου, καμμία κάλυψις ἀναγκῶν δέν ἱκανοποιεῖ πλήρως τόν ἄνθρωπον, οὔτε ὑποκαθιστᾷ τήν ἀναζήτησιν νοήματος καί τόν πόθον τῆς αἰωνιότητος. Ὄντως ὁ ἄνθρωπος δέν ζῇ «ἐπ᾿ ἄρτῳ μόνῳ» (Μτθ. 4, 4).
Αὐτή ἡ διάστασις τῆς ὑπάρξεως ἡμῶν δέν μᾶς καθιστᾷ ἀδιαφόρους διά τόν κόσμον καί τά προβλήματά του, διά τάς περιπετείας καί τά παθήματα τῶν ἑπτά περίπου δισεκατομμυρίων ἀνθρώπων, ζωντανῶν εἰκόνων τοῦ Θεοῦ. Ὁ πιστός εἰς τήν προσωπικήν του ζωήν δύναται νά ἐπιλέξῃ τήν παραίτησιν ἀπό τά δικαιώματά του, εἰς τόν κοινωνικόν ὅμως χῶρον καλεῖται νά ἀγωνισθῇ κατά τῆς ἀδικίας καί ὑπέρ τῆς συναδελφώσεως, νά συνεισφέρῃ εἰς τήν οἰκοδόμησιν μιᾶς κοινωνίας ἀλληλεγγύης. Ὁ Νικόλαος Μπερντιάγιεφ ὀρθῶς ἔγραψεν ὅτι «ἡ μέριμνα διά τό δικό μου ψωμί εἶναι ὑλικόν πρόβλημα. Ἡ μέριμνα διά τό ψωμί τοῦ ἄλλου εἶναι πνευματικόν πρόβλημα». Ἡ παθητικότης καί ἡ ἀβουλία εἶναι διαστρέβλωσις τοῦ νοήματος τῆς ἀγάπης. Μαζί μέ τόν ἐσωτερικόν ἀγῶνα κατά τῶν παθῶν, ὀφείλομεν νά ἀντιμετωπίσωμεν καί τό κακόν ὡς κοινωνικήν πραγματικότητα. Καί ὄχι μόνον αὐτό! Εἴμεθα βέβαιοι ὅτι οἱ γνήσιοι πιστοί εἶναι πιό φιλάνθρωποι ἀπό τούς ἀνθρωπιστάς, ἀφοῦ εἰς αὐτούς ἡ μέριμνα διά τόν συνάνθρωπον θεμελιώνεται εἰς τήν πίστιν των εἰς τόν Θεόν τῆς ἀγάπης καί τοῦ ἐλέους. Ἡ φιλανθρωπία καί ἡ ἔμπρακτος ἀλληλεγγύη δέν εἶναι δι᾿ ἡμᾶς ἁπλῶς ἠθική ἐπιταγή, ἀλλά ἀπόρροια τῆς πίστεως, ἐντολή τοῦ Θεοῦ.
Ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ δέν ὑπάρχουν ὑπεκφυγαί. «Ἡ πίστις χωρίς τῶν ἔργων νεκρά ἐστι» (Ἰάκ. 2, 26). Ὀφείλομεν νά εἴμεθα «ποιηταί» τοῦ λόγου καί ὄχι ἁπλῶς «ἀκροαταί» (Ἰάκ. 1, 22). Ἄν ἁμαρτία εἶναι ἡ ζωή μακράν τοῦ Θεοῦ, ἡ ἀλλοτρίωσις ἀπό τόν Θεόν, εἰς τήν κοινωνικήν της διάστασιν, εἶναι ἡ ζωή χωρίς τόν πλησίον, ἡ ἐσωστρέφεια καί ἡ ἀδιαφορία διά τόν συνάθρωπον, ἡ ζωή χωρίς ἀγάπην. Κατά τόν Φιοδόρ Ντοστογιέφσκι, τό νά μήν ἀγαπᾷ κανεῖς εἶναι ἡ κόλασις.
Τά χέρια μας πού κατά τήν προσευχήν ὑψώθησαν πρός τόν Θεόν, μέ γνησίαν πίστιν, πρέπει νά τά στρέψωμεν πρός τόν πλησίον, νά τείνωμεν χεῖρα βοηθείας πρός τούς ἐνδεεῖς. Καί, φυσικά, δέν εἶναι δυνατόν νά προσευχώμεθα διά τούς πεινασμένους, τούς πτωχούς, τούς ἀδικημένους καί νά τούς βοηθῶμεν ἀλλά νά μήν ἐνδιαφερώμεθα διά νά γνωρίσωμεν ποῖος προκαλεῖ τά δεινά, νά νίπτωμεν τάς χεῖρας ὡς Πόντιος Πιλάτος, ἔναντι τοῦ κοινωνικοῦ κακοῦ, ἀφήνοντας τούς ἀδικητάς νά θριαμβεύουν.
Εἰς τά μεγάλα θρησκευτικά κείμενα τῆς ἀνθρωπότητος εἶναι ἀποτεθησαυρισμέναι αἱ πλέον βαθεῖαι καί πολύτιμοι ἀλήθειαι διά τόν ἄνθρωπον, διά τό νόημα τῆς ἐλευθερίας του καί διά τόν προορισμόν του. Διά τάς παραδόσεις μας, αἱ ὁποῖαι διασώζουν καί φυλάσσουν τάς ἀληθείας αὐτάς, ὁ πολιτισμός τῆς ἀλληλεγγύης ἀποτελεῖ τήν λυδίαν λίθον τῆς πιστότητός των εἰς τήν Ἀλήθειαν, τόν χῶρον ὅπου ἀποκαλύπτεται ἡ ἀληθής ταυτότης των, ἡ αὐθεντική των εἰκών διά τόν Θεόν καί διά τόν ἄνθρωπον.

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ: ΛΟΓΟΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΣΤΟΝ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΤΩΝ ΣΕΡΒΩΝ ΠΑΥΛΟ

φωτό: Νικόλαος Μαγγίνας

Π Ρ Ο Σ Λ Α Λ Ι Α
ΤΗΣ Α. Θ. ΠΑΝΑΓΙΟΤΗΤΟΣ
ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ
κ. κ. Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Υ
ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΞΟΔΙΟΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑΝ
ΤΟΥ ΑΟΙΔΙΜΟΥ ΜΑΚ. ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΤΩΝ ΣΕΡΒΩΝ
ΚΥΡΟΥ ΠΑΥΛΟΥ

Μακαριώτατοι, Ἱερώτατοι καὶ Θεοφιλέστατοι ἅγιοι Ἀδελφοί,
Ἐξοχώτατε κύριε Πρόεδρε τῆς Σερβικῆς Δημοκρατίας
Ἐξοχώτατε κύριε Πρωθυπουργέ,
Ὑψηλότατοι
Ἐξοχώτατοι Ἄρχοντες,
Εὐλογημένα τέκνα τῆς Ἐκκλησίας!

«Ἐγήρασεν Ἰωδαὲ πλήρης ἡμερῶν καὶ ἐτελεύτησεν»! [1]

Ὁ Ἁγιώτατος Ἀρχιεπίσκοπος Πεκίου, Μητροπολίτης Βελιγραδίου καὶ Καρλοβιτσίου καὶ Πατριάρχης Σερβίας, ὁ πολυφίλητος ἡμῖν καὶ σεπτὸς Ἀδελφὸς καὶ Συλλειτουργὸς κυρὸς Παῦλος, πλήρης ἡμερῶν ἁγίων, ἐπλήρωσε τὸ κοινόφλητον χρέος, καὶ ἐνέπλησε τὴν θριαμβεύουσαν ἐν οὐρανοῖς Ἐκκλησίαν πολλῆς χαρᾶς ἐπὶ τῇ ὑποδοχῇ τῆς μακαρίας καὶ ἡγνισμένης ψυχῆς του, τὴν ἐπὶ γῆς ὅμως στρατευομένην Ἐκκλησίαν, τὴν στερηθεῖσαν τῆς γλυκείας σωματικῆς αὐτοῦ παρουσίας, κατεβύθισεν εἰς μέγα πένθος!
«Τείχη Σιών, [τῆς θεοσώστου Σερβίας λέγομεν], καταγάγετε ὡς χειμάρρους δάκρυα ἡμέρας καὶ νυκτός»![2] Ὁ ἄγγελος τοῦ Βελιγραδίου, ὁ φωστὴρ τῆς πολυπάθου Χώρας τῶν Νοτιοσλαύων, ἀπέπτη εἰς τοὺς οὐρανούς!
Ἀδελφοὶ Ἱεράρχαι, καὶ ὁ εὐαγὴς τῆς Ἁγιωτάτης Ἐκκλησίας τῆς Σερβίας Κλῆρος, καὶ τὰ Μοναχικὰ Αὐτῆς Τάγματα, «ἐπὶ τὰ ὄρη λάβετε κοπετὸν καὶ ἐπὶ τὰς τρίβους τῆς ἐρήμου θρῆνον»,[3] διότι ὁ ἄξιος πρωτοστάτης ὑμῶν καὶ ἀκάματος προστάτης καὶ φύλαξ ἀνύστακτος τῶν ἱερῶν τῆς Ἐκκλησίας καὶ τοῦ Γένους σας ὑποθέσεων, ὁ ποιμὴν ὁ καλὸς καὶ τοῦ Ἀρχιποίμενος Χριστοῦ ἄριστος μιμητής, ὁ μέγας Ἡγούμενός σας, προσετέθη ἤδη εἰς τοὺς ἀοιδίμους προκατόχους του καὶ κατέλιπε τὴν Ἁγιωτάτην Ἐκκλησίαν σας ἐν χηρείᾳ! Σύμπας ὁ ἀπορφανισθεὶς χριστώνυμος Σερβικὸς λαός, ὁ ἀπολέσας τὸν φιλοστοργότατον Πατέρα, τὸν θεόσοφον Διδάσκαλον, τὸν μέγαν παρηγορητὴν καὶ Κυρηναῖον τοῦ σταυροῦ του, εἰς ἡμέρας κατ’ ἐξοχὴν αὐχμηρὰς καὶ κυριολεκτικῶς τραγικὰς διὰ τὴν Σερβίαν, «ἔναρξαι θρήνου... πίκρανον κλαυθμὸν καὶ θέρμανον κοπετὸν καὶ ποίησον τὸ πένθος κατὰ τὴν ἀξίαν αὐτοῦ»! [4]

Ἀποτελεῖ, ἀδελφοί, κοινὸν μυστικὸν τῆς ἀνὰ τὴν Οἰκουμένην Ἐκκλησίας ὅτι ὁ ἀπὸ Ράτσκας καὶ Πρεζρένης μακαριστὸς Πατριάρχης τῶν Σέρβων Παῦλος ὁ Στόϊτσεβιτς δὲν ἦτο εἷς συνήθων μέτρων Πρωθιεράρχης. Ἄλλωστε καὶ ἡ μορφὴ αὐτοῦ καὶ ἡ ὅλη παρουσία ἠκτινοβόλει ὁσιότητα καὶ δικαιοσύνην! Ἀδαμάντινος τὸ ἦθος, ἐθελουσίως πάμπτωχος, ἀσκητὴς ὑπενθυμίζων τοὺς ἀρχαίους Πατέρας τῆς ἐρήμου, νηστευτής, ἀδιαλείπτως προσευχόμενος, πρᾷος, εἰρηνικὸς καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ, ἀλλὰ καὶ μαχητὴς ἀνυποχώρητος καὶ θυσιαστικὸς ὁσάκις παρίστατο ἀνάγκη, πύρινος λειτουργὸς τοῦ ἱεροῦ θυσιαστηρίου, πνευματέμφορος, συνεκέντρωνεν εἰς ἑαυτόν, ὡς θὰ ἔλεγε περὶ Μελετίου Ἀντιοχείας Γρηγόριος ὁ Νύσσης, «Δαβίδ τὴν πρᾳότητα, Σολομῶντος τὴν σύνεσιν, Μωϋσέως τὴν ἀγαθότητα, Σαμουὴλ τὴν ἀκρίβειαν, Ἰωσὴφ τὴν σωφροσύνην, Δανιὴλ τὴν σοφίαν, Ἠλιοὺ τὸν ζῆλον τῆς πίστεως, Ἰωάννου τὴν παρθενικὴν ἀφθορίαν». Εὐρυμαθὴς ἄλλωστε Θεολόγος, προφητικὸς κῆρυξ τοῦ Εὐαγγελίου, φιλάδελφος, φιλότεκνος, ἐλεημονέστατος, πλήρης σπλάγχνων οἰκτιρμῶν, διαλλακτικός, εἰρηνοποιός, ἀνὴρ ἀνοικτῶν ὁριζόντων καὶ μὲ ἄμεσον ἐπαφὴν μὲ τὴν σύγχρονον πραγματικότητα, ὑπῆρξε στοιχεῖον μέγα τῆς Ἐκκλησίας τῶν ἡμερῶν μας, φέρον ἔκτυπον τὴν σφραγῖδα τῆς ἁγιότητος! Καὶ αὐτοὶ οἱ θύραθεν ἀντελαμβάνοντο ὅτι εἶχον νὰ κάμουν μὲ προσωπικότητα ἀσυνήθη, μὲ ἄνδρα ἄλλων μέτρων, ἄλλης ποιότητος, καὶ ἐσέβοντο αὐτόν, ἀκόμη καὶ ὅταν δὲν συνέκλιναν αἱ ἀπόψεις καὶ θέσεις των. Ὁ Θεὸς τὸν ἐχάρισεν εἰς τὴν Ἐκκλησίαν τὴν κατάλληλον στιγμήν, τότε ἀκριβῶς ποὺ ὁ λαός του καὶ ἡ πατρίς του τὸν ἐχρειάζοντο περισσότερον! Αὐτός, ὁ μαθὼν καὶ παθὼν τὰ θεῖα Ἅγιος Πρωθιεράρχης, ἔδωκε τὴν λύσιν εἰς τὸ ὀδυνηρὸν σχίσμα τῆς λεγομένης «Ἐλευθέρας Σερβικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας», ὁδηγήσας αὐτὴν ὀπίσω εἰς τοὺς στοργικοὺς κόλπους τοῦ Σερβικοῦ Πατριαρχείου. Δυστυχῶς δὲν ηὐμοίρησε νὰ ἴδῃ ἀνάλογον εὐτυχῆ κατάληξιν καὶ τοῦ ἑτέρου σχίσματος τῆς Ἐκκλησίας τῶν Σκοπίων, παρὰ τὰς ἐπιμόνους προσπαθείας του. Εἴμεθα παρὰ ταῦτα βέβαιοι ὅτι αὐτὸ ἀκριβῶς θὰ εἶναι τὸ πρῶτον ἀντικείμενον τῶν θεοπειθῶν ἱκεσιῶν του πρὸς τὸν Ὕψιστον τώρα ὅπου εὑρίσκεται ἐνώπιόν Του καὶ τὴν χαρὰν τῆς λύσεως θὰ τὴν ἀπολαύσῃ ὁ διάδοχός του. Αὐτός, ὁ μικρὸς καὶ ἀδύναμος τὸ δέμας ἀλλὰ γίγας τὸ φρόνημα καὶ τὸ πνεῦμα, Πατριάρχης Παῦλος ἐσήκωσε τὸ βάρος τοῦ σταυροῦ καὶ τοῦ πάθους τοῦ ἱστορικοῦ καὶ εὐλογημένου Σερβικοῦ Ἔθνους κατὰ τὴν δοκιμασίαν τῶν τελευταίων ἐτῶν. Αὐτὸς ἦτο ἡ ζῶσα ἔκφρασις τῆς ἑνότητός του, ἡ ἐνσάρκωσις τῆς ἁγίας παραδόσεως καὶ τιμαλφοῦς κληρονομίας τοῦ Ἁγίου Σάββα! Δύνασθε, Σέρβοι ἀδελφοί, νὰ λέγετε περὶ τοῦ κοιμηθέντος Πατριάρχου σας: «Τοιοῦτος ἡμῖν ἔπρεπεν ἀρχιερεύς, ὅσιος, ἄκακος, ἀμίαντος»,[5] ἄξιος διάδοχος τοῦ Ἁγίου Σάββα, ἄξιος κατὰ πάντα τοῦ ὑψηλοῦ καὶ πολυευθύνου Πατριαρχικοῦ ἀξιώματος, ἀλλὰ καὶ τῶν πολυπλόκων καὶ ὀδυνηρῶν καιρικῶν περιστάσεων!

Εἴχομεν προσωπικῶς τὴν χαρὰν νὰ τὸν γνωρίζωμεν ἀπὸ ἐτῶν καὶ νὰ συνεργασθῶμεν ἀδελφικώτατα κατ’ ἐπανάληψιν. Εἴδομεν τὴν ἀγωνίαν του διὰ τὸν λαόν του, διὰ τὴν πατρίδα του, διὰ τὴν ὅλην Ἐκκλησίαν, διὰ τὰ πανανθρώπινα προβλήματα τῆς ἀμφισβητήσεως τῶν ἀξιῶν, τῆς ἠθικῆς καταπτώσεως, τῆς πτωχείας, τῆς ἀδικίας, τῆς σκληροκαρδίας καὶ ἀδιαφορίας τῶν ἰσχυρῶν διὰ τοὺς ἀδυνάτους, τῆς καταστροφῆς τοῦ περιβάλλοντος. Δὲν ἐχρειάσθη ποτὲ νὰ κουρασθῇ διὰ νὰ μᾶς πείσῃ περὶ τῆς ἁγνότητος τῶν προθέσεων καὶ τῶν αἰσθημάτων του, οὔτε περὶ τῆς ἐν φόβῳ Θεοῦ καὶ ὡς κατενώπιον Αὐτοῦ ἀντιμετωπίσεως ἀπὸ μέρους του πάντων γενικῶς τῶν θεμάτων, μικρῶν ἤ μεγάλων. Ἐκόσμει ὄντως τὴν σεπτὴν χορείαν τῶν Προκαθημένων τῶν Ἁγιωτάτων Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν, καὶ ἡ συμβολή του εἰς τὴν λυσιτελῆ ἀντιμετώπισιν τῶν μειζόνων ἐκκλησιαστικῶν ζητημάτων καὶ πανανθρωπίνων προβλημάτων τῶν ἡμερῶν μας ὑπῆρξε πλέον ἤ ἀξιοσημείωτος. Ἡ ἀναστροφὴ μετὰ τῆς Μακαριότητός του ἦτο πηγὴ πολλῆς χαρᾶς, ἀγαλλιάσεως, ἐμπνεύσεως καὶ βαθείας πάντοτε συγκινήσεως. Πολὺ περισσότερον ἡ συμπροσευχὴ καὶ ἡ συλλειτουργία, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἠδύνατο νὰ ἀποκρύψῃ τὸ ὑψηλὸν ἐπίπεδον τῆς πνευματικῆς του ἐμπειρίας καὶ καταστάσεως. Δὲν ἀποτελεῖ σχῆμα λόγου ἡ φράσις ὅτι θὰ μᾶς λείψῃ πολύ! Διὰ τοῦτο καὶ θρηνοῦμεν καὶ ἀποδυρόμεθα τὴν ἀφ’ ἡμῶν πορείαν του, καίτοι γνωρίζομεν ὅτι δι’ αὐτὸν ἰσχύει τὸ ψαλμικὸν «Τίμιος ἐναντίον Κυρίου ὁ θάνατος τῶν ὁσίων Αὐτοῦ», [6] καὶ εἴμεθα ἀπολύτως βέβαιοι ὅτι ἡ ἔξοδός του εἶναι ἔξοδος ζωῆς, ἀπόθεσις τῶν ἀχρήστων πλέον δερματίνων χιτώνων, εἴσοδος ἐν εἰρήνῃ εἰς τὴν ἐπηγγελμένην Βασιλείαν, πανευφρόσυνος συντυχία μετὰ τῆς Θεοτόκου, τῶν Ἀγγέλων καὶ πάντων τῶν Ἁγίων, παραλαβὴ ἀπὸ τῶν χειρῶν τοῦ ἀγωνοθέτου Θεοῦ τοῦ ἀμαραντίνου τῆς δικαίας δόξης στεφάνου, φωτεινὴ παράστασις εἰς τὴν αἰώνιον Λειτουργίαν τοῦ ἐπουρανίου θυσιαστηρίου ὁμοῦ μετὰ τοῦ Ἁγίου Σάββα καὶ πάντων τῶν θεοφιλῶς καὶ θεαρέστως ἀρχιερατευσάντων καὶ ἱερατευσάντων καὶ αὐτοπρόσωπος ὁμιλία μετὰ τοῦ Θεοῦ, κατὰ τὴν ὁποίαν ἤδη ἐντυγχάνει ὑπὲρ ἡμῶν καὶ παντὸς τοῦ λαοῦ! Τοῦτο μᾶς παρηγορεῖ, τοῦτο μᾶς εἰρηνεύει, τοῦτο καταπνίγει τὴν λύπην καὶ περιστέλλει τὸ πένθος διὰ τὴν στέρησιν τῆς σωματικῆς παρουσίας του!
Διερμηνεύοντες πρὸς τὴν σεπτὴν Ἱεραρχίαν, τοὺς εὐσεβεῖς Ἄρχοντας, τὸν εὐαγῆ ἱερὸν Κλῆρον, τὸν θεοφιλῆ μοναχισμὸν καὶ ἅπαντα τὸν πενθηφόρον Σερβικὸν λαὸν τὴν πολλὴν στοργὴν καὶ ἀγάπην καὶ βαθυτάτην συμπάθειαν τῆς Μητρὸς Ἐκκλησίας τῆς Κωνσταντινουπόλεως, τὰ θερμότατα συλλυπητήρια τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου καὶ τὴν προσωπικὴν ἡμῶν ὀδύνην, εὐχόμεθα καὶ προσευχόμεθα ἐκτενῶς ὅπως τὸ Πανάγιον Πνεῦμα, διὰ πρεσβειῶν τοῦ μακαριστοῦ Πατριάρχου, ἀναδείξῃ ἀντάξιον αὐτοῦ διάδοχον, πηδαλιοῦχον δεξιὸν τῆς Σερβικῆς Ἐκκλησίας καὶ πατέρα τοῦ ἐνδόξου Σερβικοῦ Ἔθνους, ἵνα συνεχίσῃ τὴν ὁλοφώτεινον ἐκείνου, θεοφιλῆ καὶ λαοσωτήριον πρωθιεραρχικὴν πορείαν!

Σὺ δέ, φιλόχριστε, ἀξιόθεε, ἄξιε πάντων τῶν Μακαρισμῶν τοῦ Χριστοῦ, πολυφίλητε καὶ πολύκλαυστε Ἀδελφὲ Παῦλε, ἀναπαύου ἐν τῷ φωτὶ τοῦ Θεοῦ μέχρι τῆς κοινῆς ἀναστάσεως! Αἰωνία, ἀγήρως καὶ ἁγία σου ἡ μνήμη!

[1] Β΄ Παραλειπ. 24: 15.
[2] Θρῆνοι Ἱερεμίου 2: 18.
[3] Ἱερεμίου 9: 9.
[4] Σ. Σειρὰχ 38: 16-17.
[5] Ἑβρ. 7: 26.
[6] Ψαλμ. 115: 6.

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΜΕ ΤΟΝ ΣΕΡΒΟ ΠΡΟΕΔΡΟ

Ρεπορτάζ -φωτό: Νικόλαος Μαγγίνας

Συνάντηση με τον Πρόεδρο της Σερβίας Μπόρις Τάντιτς είχε, για περίπου μια ώρα, το απόγευμα της Τετάρτης, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, ο οποίος σήμερα θα προεξάρχει της εξοδίου Ακολουθίας του μακαριστού Πατριάρχη Παύλου.
Ο Σέρβος Πρόεδρος εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του στον Προκαθήμενο της Ορθοδοξίας για την παρουσία του στο Βελιγράδι και την συμπαράστασή του στο πένθος του Σερβικού λαού.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης των δύο ανδρών, ο Σέρβος Πρόεδρος αναφέρθηκε στην επίσκεψη που πραγματοποίησε στο Οικουμενικό Πατριαρχείο και υποσχέθηκε στον Πατριάρχη Βαρθολομαίο να τον επισκεφθεί και πάλι στο Φανάρι.
Αξίζει να σημειωθεί ότι μόλις ο Πρόεδρος Τάντιτς πληροφορήθηκε την άφιξη του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου στο Βελιγράδι, τον προσκάλεσε στο Προεδρικό Μέγαρο.
Τον Οικουμενικό Πατριάρχη συνόδευε ο Μητροπολίτης Μπάτσκας και Νοβισάντ Ειρηναίος.

Λίγο αργότερα ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος δέχθηκε στο κατάλυμά του την επίσκεψη του αναπληρωτή υπουργού Εξωτερικών της Ελλάδος Δημήτρη Δρούτσα.

Ο ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΣΤΟ ΒΕΛΙΓΡΑΔΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΟΔΙΟ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΠΑΥΛΟΥ

φωτό: Νικόλαος Μαγγίνας

Σήμερα το μεσημέρι αφίχθη στο Βελιγράδι ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, προκειμένου να προστή αύριο της Εξοδίου Ακολουθίας για τον μακαριστό Πατριάρχη Σερβίας Παύλο.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης τέλεσε τρισάγιο ενώπιον της σορού του μακαριστού Πατριάρχου, στον Καθεδρικό Ναό του Αρχαγγέλου Μιχαήλ στο Βελιγράδι, όπου εκτίθεται σε λαϊκό προσκύνημα από την περασμένη Δευτέρα.
Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος συνοδεύεται από τον Μητροπολίτη Τρανουπόλεως Γερμανό, τον Αρχιγραμματέα της Ι. Συνόδου Αρχιμ. Ελπιδοφόρο και τον Μέγα Αρχιδιάκονο Μάξιμο.

Στελέχη του Δημοκρατικού Κόμματος της Τουρκίας στον Πατριάρχη

Ρεπορτάζ - φωτό: Νίκος Μαγγίνας

Στελέχη του Δημοκρατικού Κόμματος (DP) της Τουρκίας επισκέφθηκαν τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, στο πλαίσιο της ανασυγκρότησης του Κόμματός τους.
Επικεφαλής τους ήταν ο Πρόεδρος του Κόμματος στο Νομό της Πόλεως Tekin Enerem. Εξέφρασαν τον σεβασμό τους στο πρόσωπο και στο έργο του Πατριάρχου, που επιτελεί ανά τον κόσμο.Η συνάντηση διεξήχθη σε θερμό κλίμα και συζητήθηκαν διάφορα θέματα κοινού ενδιαφέροντος.
Πρόεδρος του Κόμματος είναι ο γνωστός, παλαιός πολιτικός Husamettin Cindoruk ο οποίος με πρώτη ευκαιρία θα επισκεφθεί τον Οικουμενικό Πατριάρχη στο Φανάρι.

Το Δημοκρατικό Κόμμα έχει την στήριξη του πρ. Προέδρου και πρωθυπουργού Suleyman Demirel. Mεταξύ των συνεργατών στον μηχανισμό του Κόμματος στην Πόλη, είναι και ένας Oμογενής.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης για τον κοιμηθέντα Πατριάρχη των Σέρβων Παύλο

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ
Δήλωσις του Οικουμενικού Πατριάρχου διά την κοίμησιν του Πατριάρχου των Σέρβων Παύλου

Μετά λύπης επληροφορήθημεν σήμερον εις το Οικουμενικόν Πατριαρχείον την εν Κυρίω κοίμησιν του αδελφού Πατριάρχου των Σέρβων κυρού Παύλου. Τελέσαντες τρισάγιον εις το τέλος του εσπερινού της εορτής του Αποστόλου και Ευαγγελιστού Ματθαίου εδεήθημεν όλη ψυχή και καρδία υπέρ αναπαύσεως της μακαρίας αυτού ψυχής εν χώρα ζώντων, ήδη δε συλλυπούμεθα την σεβασμίαν Ιεραρχίαν, τον ευαγή κλήρον και τον πιστόν λαόν της αδελφής Εκκλησίας της Σερβίας, οι οποίοι όλοι κλαίουν δια την απώλειαν του σεπτού Πρωθιεράρχου των. Μόνον ο Πατριάρχης Παύλος χαίρει σήμερον δια την μετάβασίν του εις τους ουρανούς.

Επικαίρως επαναλαμβάνομεν τους λόγους του Σέρβου ποιητού Μ. Μπέτσκοβιτς διά τον αοίδιμον Πατριάρχην:
«Κανείς εις την θορυβωδεστάτην εποχήν μας δεν ωμίλει τόσον χαμηλοφώνως και κανείς δεν ηκούετο μακρύτερα. Κανείς δεν ωμίλει ολιγώτερον και η ομιλία του να έλεγε περισσότερα. Κανείς εις την τόσον εθελοτυφλούσαν εποχήν μας δεν αντίκρυζε την αλήθειαν με περισσοτέραν αταραξίαν».
Αιωνία αυτού η μνήμη!

Είθε ο Κύριος και Δομήτωρ της Εκκλησίας να αναδείξη άξιον διάδοχον αυτού επί κεφαλής της Αγιωτάτης Εκκλησίας Σερβίας και πατέρα του ενδόξου Σερβικού Έθνους δια να συνεχίση την κατηξιωμένην πρωθιεραρχικήν διακονίαν εκείνου και να διαφυλάξη τας παραδόσεις και τα ιδανικά του λαού του.

φωτό: Νικόλαος Μαγγίνας

Ο ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ 28η Οκτωβρίου 1940 ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΡΟΞΕΝΕΙΟ

ΑΠΕ - φωτό: Νικόλαος Μαγγίνας

Θερμά συγχαρητήρια στον Γενικό Πρόξενο της Ελλάδος στην Πόλη Βασίλειο Μπορνόβα απονέμει ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, συγκινημένος από την έκθεση που έχει οργανώσει το Γενικό Προξενείο της Ελλάδος στις αίθουσες του Σισμανόγλειου Μεγάρου, στην Κωνσταντινούπολη, με αφορμή την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου.

"Εν συγκινήσει βαθεία και υπερηφανεία πολλή επεσκέφθημεν την λαμπράν αυτήν έκθεσιν, δια την πρωτοβουλίαν της οργανώσεως της οποίας συγχαίρομεν θερμώς τον εντιμότατον Γενικόν Πρόξενον της Ελλάδος κ. Βασίλειον Μπορνόβαν", έγραψε ο Πατριάρχης στο βιβλίο των επισκεπτών, αφού είχε περιηγηθεί πραγματικά συγκινημένος την έκθεση.

Το Ελληνικό Γενικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη, γιόρτασε την εθνική εορτή της 28ης Οκτωβρίου, παρουσιάζοντας την σημαντική αυτή σελίδα της νεότερης ελληνικής ιστορίας στην τουρκική κοινωνία, με την βοήθεια μιας έκθεσης που περιελάμβανε σχολιασμένο φωτογραφικό υλικό, ημίωρο ντοκιμαντέρ, παρουσίαση ομογενειακών και τουρκικών εφημερίδων που εκδόθηκαν τις πρώτες ημέρες του πολέμου, καθώς και εικαστική παρέμβαση του ζωγράφου Χρήστου Μποκώρου, που αποτυπώνει όλα τα ονόματα των πεσόντων στο μέτωπο.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος -που βρίσκονταν στις ΗΠΑ όταν εγκαινιάσθηκε η έκθεση πριν 20 περίπου μέρες, επισκέφθηκε την έκθεση κατά την επιστροφή του.

«Συγκινήθηκα πολύ, σχεδόν μέχρι δακρύων», είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ μετά την περιήγησή του στη έκθεση και τόνισε ότι «η Εκκλησία μας δεν θα πάψει να προσεύχεται για την ειρήνη του σύμπαντος κόσμου και προκειμένου για την Ελλάδα κατά μείζονα λόγον ευχόμεθα να έχει πάντοτε ειρήνη, πάντοτε σταθερότητα και πάντοτε ευημερία και εθνική ομοψυχία».

Την έκθεση επισκέφτηκαν ήδη περί τα 2500 άτομα που άφησαν συγκινητικές εγγραφές στο βιβλίο των επισκεπτών. "Εγγραφές που εξυμνούν την φιλία των δύο λαών, καθώς πάρα πολλοί απλοί Tούρκοι για πρώτη φορά συναντούν αυτή την τραγική ιστορική στιγμή της Ελλάδος", ανέφερε ο Γενικός Πρόξενος κ. Βασίλης Μπορνόβας .

«Μας συμπαρίστανται ολόθερμα, συμπαρίστανται στους ανθρώπους που ταλαιπωρήθηκαν ή που έχασαν τη ζωή τους στα χρόνια εκείνα και για μία ακόμα φορά κάνουν σαφή την παρουσία τους, ο τουρκικός λαός δίπλα στον ελληνικό λαό στις δύσκολες στιγμές.

Είμαστε πολύ περήφανοι που βρισκόμαστε στην Πόλη και γι’ αυτό μπορέσαμε να φέρουμε στην Πόλη ένα τέτοιο γεγονός. Ευλόγησε σήμερα με την παρουσία του την έκθεση ο Παναγιότατος. Είμαστε πάρα πολύ ευτυχισμένοι γι΄αυτό. Έγραψε εξαιρετικά συγκινητικά λόγια στο βιβλίο των επισκεπτών, και με τα λόγια του Παναγιότατου κλείνουμε σήμερα το πρώτο μας βιβλίο επισκεπτών», είπε ο Γενικός Πρόξενος και ανήγγειλε ότι η έκθεση θα παραταθεί .

«Θα ανοίξουμε καινούριο βιβλίο και σκεπτόμεθα τόσο τις εγγραφές στο βιβλίο των επισκεπτών, όσο και το φωτογραφικό υλικό που έχουμε από την έκθεση να τα εκδώσουμε σε έναν όμορφο τόμο», είπε .

Η έκθεση οργανώνεται στο Σισμανόγλειο Μέγαρο, στην καρδιά της πιο πολυσύχναστης από την τουρκική νεολαία συνοικίας της Πόλης, είναι η πρώτη τέτοια έκθεση στην Τουρκία και στοχεύει στο να εξοικειώσει το τουρκικό κοινό με σημαντικές στιγμές της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.

Διοργανώθηκε με τη βοήθεια της Υπηρεσίας Διπλωματικού και Ιστορικού Αρχείου του ΥΠΕΞ καθώς και του ΕΛΙΑ.

ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΗ ΧΟΡΟΣΤΑΣΙΑ "από του Παραθρονίου" επί τη μνήμη ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ

φωτό: Νικόλαος Μαγγίνας

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, επί τη εορτή του εν Αγίοις πατρός ημών Ιωάννου του Χρυσοστόμου, Αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως, του οποίου τα ιερά λείψανα φυλάσσονται στον Πάνσεπτο Πατριαρχικό Ναό, χοροστάτησε "από του Παραθρονίου" κατά τον Εσπερινό της εορτής, την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου.

Κατά το τυπικό της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας στον θρόνο τίθεται τιμητικώς η εικών του μεγάλου Ιεράρχου.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης εθελοντής στους Αγώνες Special Olympics «Αθήνα 2011»

φωτό: Νικόλαος Μαγγίνας

Εθελοντής των Παγκόσμιων Αγώνων Special Olympics «Αθήνα 2011» έγινε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος. Η πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής, Γιάννα Δεσποτοπούλου μετέβη στην έδρα του Πατριαρχείου στην Κωνσταντινούπολη και ενημέρωσε τον Προκαθήμενο της Ορθοδοξίας για την πορεία της διοργάνωσης, καθώς και τις προτεραιότητες του κινήματος των Special Olympics σε διεθνές επίπεδο.

Συζητήθηκαν τρόποι με τους οποίους η Ορθόδοξη Εκκλησία θα συνδράμει τους Αγώνες του 2011 κυρίως σε τομείς ευαισθητοποίησης και εθελοντισμού. Σ΄αυτό το πλαίσιο, η κ. Δεσποτοπούλου επέδωσε στον Οικουμενικό Πατριάρχη πρόσκληση, να τιμήσει με την παρουσία του τις εκδηλώσεις που θα διοργανωθούν στο πλαίσιο των Αγώνων.

Ο Παναγιώτατος δεν έκρυψε τον ενθουσιασμό του, χαρακτηρίζοντας "ιερό" το έργο. Στη συνέχεια επέδωσε ιδιόχειρο σημείωμα, με τις ευλογίες του στους αθλητές των Special Olympics και την πρόεδρο της οργανωτικής επιτροπής, ενώ υπέγραψε την αίτηση εθελοντή.

«Οι Παγκόσμιοι Αγώνες του 2011 αποτελούν έργο ιερό και χρειάζονται θυσίες. Η Αθήνα, η πόλη της Δημοκρατίας, η πόλη της Φιλοσοφίας, θα εκπέμψει εκείνες τις ημέρες ένα μήνυμα φιλίας και αλληλεγγύης σε όλον τον κόσμο. Πώς είναι δυνατόν, λοιπόν, να μην είμαστε όλοι στο πλευρό σας;»

Με αυτήν την ερώτηση, ο Οικουμενικός Πατριάρχης εκδήλωσε την υποστήριξή του στους Αγώνες Special Olympics του 2011, ενώ τη στιγμή που υπέγραψε τη δήλωση εθελοντισμού, είπε χαρακτηριστικά: «Ευχαριστώ που μου δώσατε την ευκαιρία να συμμετάσχω. Εύχομαι καλή επιτυχία στο κοινωφελές έργο σας, κι αυτό σας το έγραψα και στο ιδιόχειρο σημείωμα. Χωρίς αγάπη δεν γίνεται τίποτα». Επίσης, δήλωσε ότι με ιδιαίτερη χαρά θα παραστεί στις εκδηλώσεις της διοργάνωσης του 2011: «Θα φροντίσω από τώρα, εκείνες τις ημέρες να μην αναλάβω κάτι άλλο. Πρώτα ο Θεός, να έχουμε υγεία και θα είμαι κοντά σας τον Ιούνιο του 2011».

Κατά τη συνάντηση της Γιάννας Δεσποτοπούλου με τον Οικουμενικό Πατριάρχη στο Πατριαρχικό Γραφείο, παρών ήταν και ο Γενικός Πρόξενος της Ελλάδας Βασίλης Μπορνόβας.

Η κ. Δεσποτοπούλου μετά το τέλος της συνάντησης δήλωσε: «Ήταν εξαιρετική τιμή να γίνω δεκτή από τον Προκαθήμενο της Ορθοδοξίας, ο oποίος με τα εμπνευσμένα λόγια του μου έδωσε δύναμη και κουράγιο να συνεχίσω με τον ίδιο ενθουσιασμό, μαζί με τους συνεργάτες μου, τη διοργάνωση αυτού του γεγονότος. Γεγονός εξόχως ανθρωπιστικό, πολιτιστικό, εκπαιδευτικό και αθλητικό. Η χώρα μας αντιμετωπίζει προβλήματα, αλλά είμαι σίγουρη πως η Πολιτεία, που έχει ως προτεραιότητα τις ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, θα στηρίξει το έργο που έχουμε αναλάβει να φέρουμε εις πέρας».

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΕΡΙΣΚΕΨΙΑ Η ΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ

ΕΛΛΕΙΨΗ ΕΥΡΥΤΗΤΑΣ ΟΡΙΖΟΝΤΩΝ
Άρθρο του κ. Eser Karakaş, καθηγητού στο Πανεπιστήμιο Bahçeşehir, στο φύλλο της εφημερίδος Star της 09.11.2009

Τo βλέμμα μου έπεσε τις προάλλες σε άρθρο που δημοσιεύεται στη 12η σελίδα, σε πλαϊνή στήλη, στο φύλλο της Star της 07.11.2009.
Το μικρό σε έκταση άρθρο έχει ως επικεφαλίδα: «Δείπνο από την Clinton πρός τιμήν του Πατριάρχη».
Συμπεραίνω από το δημοσίευμα ότι ο Ρωμηός Πατριάρχης του Φαναρίου Βαρθολομαίος βρίσκεται στις Η.Π.Α. καί ότι η Υπουργός Εξωτερικών των Η.Π.Α. Hillary Clinton παρέθεσε δείπνο προς τιμήν του Πατριάρχου.
Η Hillary Clinton απευθύνει ομιλία, στην οποία τονίζει τα εξής: «Αναγνωρίζουμε τη σοφία, το όραμα και την ηγετική ικανότητα του πνευματικού αρχηγού 300 εκατομμυρίων Ορθοδόξων. Και αυτός είναι ένας από τους λόγους, για τους οποίους τόσο ο Πρόεδρος Barack Obama, όσο κι εγώ υποστηρίζουμε με ιδιαίτερη έμφαση την ανάγκη να επαναλειτουργήσει η Θεολογική Σχολή της Χάλκης και να γίνουν σεβαστά τα δικαιώματα του Οικουμενικού Πατριαρχείου».
Για ποιον χρησιμοποιεί αυτά τα λόγια, αυτές τις διατυπώσεις, η Υπουργός Εξωτερικών των Η.Π.Α. Hillary Clinton;
Μιλά μ’αυτόν τον τρόπο για ένα πολίτη της Τουρκικής Δημοκρατίας.

Πώς βλέπει η Τουρκική Δημοκρατία αυτόν τον συμπολίτη μας;
Τον θεωρεί ως Πατριάρχη υπαγόμενο στον Καϊμακάμη της Περιφερείας του Fatih.
Και σα να μην έφτανε αυτό για να ικανοποιηθούμε, επιδιώξαμε να επισκιάσουμε το Φανάρι ιδρύοντας στο Καράκιοϊ κατά τα χρόνια της ανακηρύξεως της Τουρκικής Δημοκρατίας ένα «Τουρκορθόδοξο Πατριαρχείο», το όνομα του οποίου αναφέρεται σήμερα στα πλαίσια της διεξαγωγής της δίκης της Ergenekon.
Πάντως, μεταξύ της υπαγωγής, αφ’ενός, από μέρους μας του Πατριάρχου στον Καϊμακάμη της Περιφερείας του Fatih και της παραθέσεως, αφ’ετέρου, από την Hillary Clinton δείπνου προς τιμήν του ιδίου προσώπου, εκδηλώνεται μία εξώφθαλμη αντίφαση.
Επιμόνως αντιστεκόμαστε στη χρήση από τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο του όρου: «οικουμενικός», ενώ θεωρούμε εκδήλωση πατριωτισμού την μη ανταπόκριση σε εθιμοτυπικές προσκλήσεις του εφ΄όσον στο προσκλητήριο αναγράφεται αυτός ο προσδιορισμός.

Η οικουμενικότητα, είτε ως τιμητικός τίτλος, είτε ως έκφραση πραγματικής πνευματικής ιεραρχικής θέσεως, αποτελεί εσωτερικό ζήτημα της Ορθοδόξου Εκκλησίας και, τουλάχιστον εγώ, δυσκολεύομαι να κατανοήσω την ανάμειξη στις εσωτερικές υποθέσεις της Ορθοδόξου Εκκλησίας ενός Κράτους, το οποίο αυτοχαρακτηρίζεται ως ανεξίθρησκο.
Θεωρώ ότι, εάν είναι οπωσδήποτε δεδομένη η κρατική ανάμειξη σ’αυτό το ζήτημα, ένα κράτος με περισσότερο ευρείς ορίζοντες θα έπρεπε, κατά τη γνώμη μου, να εμπλακεί με σκοπό να χρησιμοποιείται ο τίτλος «οικουμενικός», και μάλιστα με σκοπό να χρησιμοποιείται με περισσότερη έμφαση και σε ακόμη μεγαλύτερη κλίμακα.
Επαναλαμβάνω ότι το πρόσωπο, προς τιμήν του οποίου παρέθεσε δείπνο η Hillary Clinton, χαρακτηρίζοντάς το ως πνευματικό ηγέτη 300 εκατομμυρίων Ορθοδόξων, είναι συμπολίτης μας της Τουρκικής Δημοκρατίας.
Και το Πατριαρχείο βρίσκεται στο έδαφος της Τουρκικής Δημοκρατίας.
Θέτω στην κρίση των εχεφρόνων αναγνωστών το τι σημαίνει να επιλέγουμε τελικώς την υπαγωγή του στον Καϊμακάμη της Περιφερείας του Fatih αντί να μετατρέπουμε αυτήν την πραγματικότητα, αυτόν τον πολιτιστικό και ιστορικό πλούτο, σε κοινωνικό και πολιτικό πλεονέκτημα, αντί να αξιοποιούμε αυτόν τον τίτλο ως γέφυρα ειρήνης και καταλλαγής.
Η ίδια πολιτική απερισκεψία και έλλειψη ευρύτητας οριζόντων χαρακτηρίζει και την στάση που τηρούμε στο θέμα της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης.
Αυτοί που επιθυμούν να συνεχισθεί η ίδια αυτή κωμική κατάσταση είναι οι πιο πιστοί οπαδοί και κήρυκες του ανεξιθρήσκου χαρακτήρα του κράτους, και αυτό, πιο σωστά, είναι που καθιστά την όλη κατάσταση ακόμη περισσότερο κωμική...
Άκουσα προσφάτως ένα λογοπαίγνιο, το οποίο μου άρεσε πολύ και το βρίσκω πολύ ταιριαστό στην περίπτωσή μας: (αντί: ειρήνη στην χώρα-ειρήνη στον κόσμο)«ανεξίθρησκοι στη χώρα-μουσουλμάνοι στον κόσμο».

φωτό: Ν. Μαγγίνας

ΣΤΟΝ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ η "Επιτροπή Βενετίας"

Ρεπορτάζ - φωτό: Νικόλαος Μαγγίνας

Τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο επισκέφθηκε τριμελής Αντιπροσωπεία αξιωματούχων του Συμβουλίου της Ευρώπης, οι οποίοι συμμετέχουν στην «Επιτροπή για τη Δημοκρατία μέσω του Δικαίου», ευρύτερα γνωστή στα Ευρωπαϊκά φόρουμ – και όχι μόνον - ως «Επιτροπή της Βενετίας». Με τον Πατριάρχη συζήτησαν θέματα, τα οποία απασχολούν το Οικουμενικό Πατριαρχείο και την Ομογένεια της Πόλης στα πλαίσια του σεβασμού των θρησκευτικών ελευθεριών και, γενικότερα, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η τριμελής Αντιπροσωπεία της Επιτροπής της Βενετίας, από διακεκριμένους Συνταγματολόγους καί Καθηγητές του Δημοσίου Διεθνούς Δικαίου, οι οποίοι τυγχάνει να είναι οι εκπρόσωποι σ’ αυτήν της Γερμανίας, της Αυστρίας και της Νορβηγίας, θα έχει επαφές με παράγοντες των άλλων Μειονοτήτων και ιθύνοντες της Τουρκικής Κυβερνήσεως.

Την Επιτροπή της Βενετίας απαρτίζουν 56 συνολικώς ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες, καταξιωμένοι με την μακρά ευδόκιμη υπηρεσία τους σε δημοκρατικούς θεσμούς και την συμβολή τους στην προαγωγή του δικαίου, από τους οποίους 47 προέρχονται από χώρες - πλήρη μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης και 9 από συνδεδεμένες χώρες του Συμβουλίου.

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ: "Θα αγωνιζόμεθα με λεβεντιά Ανατολίτικη και Ρωμαίϊκη"

Ρεπορτάζ - φωτό: Νικόλαος Μαγγίνας

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, μια μόλις ημέρα μετά την επιστροφή του στην Κωνσταντινούπολη από την Αμερική, χοροστάτησε σήμερα στην Θεία Λειτουργία στον πανηγυρίζοντα Ναό των Ταξιαρχών του Μεγάλου Ρεύματος, παρουσία πολλών πιστών από την Πόλη και προσκυνητών από την Ελλάδα και αλλού.

Ο Πατριάρχης διεμήνυσε προς κάθε κατεύθυνση πως το Πατριαρχείο και η Ομογένεια θα συνεχίσουν τον αγώνα τους με λεβεντιά μέχρι να ανατείλουν καλύτερες ημέρες. Στην δεξίωση που ακολούθησε στην Κοινοτική αίθουσα, παρουσία της Γενικής Προξένου των Η.Π.Α. Sharon A. Wiener και του Γενικού Προξένου της Ελλάδος στην Πόλη Βασίλη Μπορνόβα, ο Πατριάρχης αναφέρθηκε στο πρόσφατο, επιτυχημένο ταξίδι του στην Αμερική:

«Είχα την δυνατότητα να διαπιστώσω τας μεγάλας προόδους που επιτελεί η Ομογένεια, την αφοσίωσίν της εις την Μητέρα Εκκλησίαν, εις το Οικουμενικόν μας Πατριαρχείον, αλλά και την μεγάλη εκτίμηση, της οποίας απολαύει από πλευράς των Αμερικανικών Αρχών. Παντού όπου πήγα, στη Νέα Ορλεάνη, για το Οικολογικό μας Συμπόσιο, στην Ατλάντα, στη Νέα Υόρκη, και τελευταία στην πρωτεύουσα της μεγάλης Αμερικανικής Συμπολιτείας, την Ουάσιγκτον, παντού διεπίστωσα και την πρόοδον της Ομογενείας, αλλά και το πόσο μεγάλης εκτιμήσεως χαίρει και από τον Αμερικανικό λαό και από τις επίσημες Αμερικανικές Αρχές. Και αυτή η μεγάλη εκτίμησις εξεφράσθη με την ευκαιρίαν της παρουσίας του Πατριάρχου. Όσες τιμές απήλαυσα, εδέχθην, από μέρους της ηγεσίας των Η.Π.Α. από μέρους του Ακαδημαϊκού κόσμου, από μέρους μεγάλων Ιδρυμάτων, όπως ήταν το «Brooking Institution» και τόσα άλλα, τόσες άλλες τιμές από διαφόρους φορείς και παράγοντες, όλα αυτά τα αναγράφω εις το Οικουμενικόν μας Πατριαρχείον και εις την δυναμικήν και ζωντανήν Ομογένειαν, η οποία τελεί υπό την στοργήν και την δικαιοδοσίαν του Οικουμενικού Πατριαρχείου εις τας Η.Π.Α. και φθάνει περίπου τα δύο εκατομμύρια αυτή η Ομογένεια με έναν εμπνευσμένο πνευματικό ηγέτη επί κεφαλής της, τον Αρχιεπίσκοπον Αμερικής Δημήτριον, ο οποίος συνεπλήρωσε μόλις προ δύο μηνών δέκα χρόνια αγλαοκάρπου ποιμαντορίας εις τον λεγόμενον Νέον Κόσμον. Είχαμε, λοιπόν, την χαράν και την ευκαιρίαν μετά τό Οικολογικόν Συμπόσιον εις τον Μισσισίπη να γιορτάσουμε τα δέκα χρόνια της Αρχιεπισκοπείας του αδελφού Αρχιεπισκόπου Δημητρίου και να δεχτούμε τον ωραίον αναμνηστικόν τιμητικόν Τόμον που εξεδόθη για τα δεκάχρονά του.

Εις την πρωτεύουσαν έγινα δεκτός, όπως ελέχθη, από τον Πρόεδρο Μπάρακ Ομπάμα με μεγάλην ευγένια και φιλοφροσύνη, την οποία είχα διαπιστώσει και κατά την συνάντησή μας εδώ τον περασμένο Απρίλιο –είναι πολύ ανθρώπινος, πολύ ευγενής άνθρωπος. Με εδέχθη εις το επίσημον Οβάλ Γραφείον του στον Λευκόν Οίκον, όπου είχα την τιμήν και παλαιότερα να γίνω δεκτός από τους προκατόχους του.

Ο Αντιπρόεδρος κ. Biden στο επίσημο δείπνο που παρέθεσε στην κατοικία του, μεταξύ άλλων φιλοφρονήσεων και καλών λόγων εκτιμήσεως προς το Οικουμενικόν μας Πατριαρχείον, και το έργον, το οποίον αυτό επιτελεί είπε και το εξής σημαντικόν: "Το Οικουμενικόν Πατριαρχείον υπήρξε δια μέσου των αιώνων όχι εκ του ασφαλούς. Είναι εύκολο να είναι κανείς γενναίος ή να εμφανίζεται ως γενναίος από θέσεως ισχύος, από θέσεως ασφαλούς. Όμως το Πατριαρχείον υπήρξε γενναίον μέσα από την ανασφάλεια, η οποία το περιβάλλει, και κάτω από δυσμενείς συνθήκας, υπό τας οποίας επιτελεί την οικουμενικήν αποστολήν του και προσφοράν του. Και αυτό είναι το οποίο μας κάνει να το σεβόμεθα και να το εκτιμούμε περισσότερο".

Με αυτές λοιπόν τις εμπειρίες και την υπερηφάνειαν για την εν Αμερική Ομογένειά μας και γι’αυτό το οποίον είναι και το οποίον επιτελεί το Οικουμενικόν μας Πατριαρχείον επέστρεψα ενισχυμένος και θα έλεγα ενθουσιασμένος από όλα αυτά που έζησα και απήλαυσα εκεί και τα οποία καταγράφω και αποδίδω εις τον θεσμόν του Οικουμενικού Πατριαρχείου και την περί αυτό Ομογένεια».

Στη συνέχεια αναφέρθηκε σε γράμμα που του έστειλε κληρικός από την Αθήνα, το οποίο έλαβε χθες, άμα τη επιστροφή του από την Αμερική και λέγει: «Παναγιώτατε, παρακολουθούμε τον αγώνα του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Παρακολουθούμε με εγκαύχηση και με συγκίνηση αυτό, το οποίον επιτελεί η Ομογένεια της Κωνσταντινουπόλεως κάτω από δυσμενείς συνθήκες. Και Σας παρακαλούμε, Παναγιώτατε, να συνεχίσετε να αγωνίζεσθε με λεβεντιά Ανατολίτικη και Ρωμαίϊκη». Λοιπόν, αυτό κάνουμε, αγαπητέ Πάτερ, αγαπητοί παρόντες στην εορταστική συγκέντρωσή μας εις το Μέγα Ρεύμα του Βοσπόρου: αγωνιζόμεθα και θα εξακολουθήσουμε να αγωνιζόμεθα όλοι μαζί, κλήρος και λαός, Μητέρα Εκκλησία, Οικουμενικόν Πατριαρχείον και Ομογένεια, με την συμπαράστασιν της εντίμου Ελληνικής Πολιτείας και της μεγάλης Αμρικανικής Συμπολιτείας, θα αγωνιζόμεθα με λεβεντιά ανατολίτικη και Ρωμαίϊκη, έως ότου ανατείλουν καλύτερες ημέρες, τις οποίες και δικαιούμεθα.

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΥΡΓΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΤΩΝ Η.Π.Α. ΧΙΛΑΡΥ ΚΛΙΝΤΟΝ

Φωτό: Νικόλαος Μαγγίνας

Με θερμά λόγια και με νέα πρόσκληση προς την τουρκική κυβέρνηση να προχωρήσει στην επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, η υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Χίλαρι Κλίντον, υποδέχθηκε στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο.

Στο επίσημο δείπνο το οποίο παρέθεσε προς τιμή του προκαθήμενου της Ορθοδοξίας και της συνοδείας του, παρευρέθηκαν μέλη του Κογκρέσου, εξέχοντα μέλη της Ελληνοαμερικανικής Κοινότητας και οι πρέσβεις της Ελλάδας, της Κύπρου και της Τουρκίας.

Στην ομιλία της η Αμερικανίδα υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε στις δύο επισκέψεις της στο Φανάρι, ως πρώτη κυρία των ΗΠΑ, αλλά και στην παρουσία της στην ενθρόνιση του Αρχιεπισκόπου Δημητρίου το 1999, όπου αντιπροσώπευσε τον τότε πρόεδρο Μπιλ Κλίντον.

«Από τότε πολλά πράγματα άλλαξαν, εκτός από ένα. Η δέσμευση του Πατριάρχη προς την Εκκλησία του και της Εκκλησίας του σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Και το έργο που επιτελεί είναι σημαντικό για όλους μας», είπε.

Εξαίροντας την προσωπικότητα και το έργο του για τη διαθρησκειακή συνεργασία και το περιβάλλον, η κ. Κλίντον τον χαρακτήρισε "πρωταθλητή στον αγώνα για την αντιμετώπιση των προκλήσεων των καιρών μας".

Ιδιαίτερη μνεία έκανε για την πρωτοβουλία του Οικουμενικού Πατριαρχείου, μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, για καταδίκη της τρομοκρατίας, συνεργασία των διαφορετικών θρησκειών και ειρηνική συνύπαρξη.

«Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν τις πρωτοβουλίες τους για θρησκευτική ανεκτικότητα, τόσο στην Τουρκία, όσο και σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Είναι γι’ αυτούς τους λόγους που τόσο εγώ όσο κι ο πρόεδρος Ομπάμα είμαστε τόσο ηχηροί στην επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης και στην προστασία των δικαιωμάτων του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Εγείραμε τα θέματα αυτά επανειλημμένα και θα συνεχίσουμε να το πράττουμε μέχρις ότου λυθούν», είπε η Αμερικανίδα ΥΠΕΞ.

Σημειώνοντας την παρουσία στην αίθουσα του Τούρκου πρέσβη, η κ. Κλίντον είπε ότι προσβλέπει στην επίσκεψη του Τούρκου πρωθυπουργού στην Ουάσιγκτον για να συνεργαστεί μαζί του για τα θέματα αυτά.

Address of Secretary of State Hillary Clinton during the Dinner Honoring Ecumenical Patriarch Bartholomew Dinner Honoring the Visit of the Ecumenical Patriarch Bartholomew Hillary Rodham Clinton, Secretary of State
Benjamin Franklin Room
Washington, DC

November 5, 2009

Good evening, and please be seated. I want to welcome all of you to
the Ben Franklin Room here on the eighth floor of the State Department
for such a special occasion. It is indeed an honor for me to welcome
His All Holiness Ecumenical Patriarch Bartholomew, whom I have had the
great honor and personal pleasure of getting to know over the years.
And I know we have a number of other very distinguished
representatives, His Eminence Geron Metropolitan Athanasios of
Chalcedon, His Eminence Metropolitan Ambrosios of Korea, and, of
course, a personal friend of mine, His Eminence Archbishop Demetrios,
who is celebrating his 10th anniversary here in America.

His All Holiness and I have had the pleasure of meeting a number of
times since I first visited him as First Lady at the Patriarchate in
1995, but one of our most memorable times together came when
Archbishop was enthroned in New York 10 years ago. A lot has happened
in the intervening decade, but one thing that has not changed is his
All Holiness’s commitment not only to his church and to the people of
the church, but to the world, and the work that he has done, which is
so important to us all.

The institution of the Ecumenical Patriarchate dates to the dawn of
Christianity and His All Holiness is the 270th successor of St. Andrew
the Apostle. Now, one might think that someone who carries such a
mantle of history, such a legacy of service and faith, would be, you
know, a little stuffy. (Laughter.) But those of us who know him know
nothing could be further from the truth. He is a person of such great
warmth and humor and care and concern, and his tireless work for
religious tolerance, his award-winning advocacy on behalf of the
environment – he’s been a champion for dealing with the global
challenges of our time.

It is not a coincidence that when I travel around the world and
discuss climate change or environmental stewardship or the imperative
for peaceful coexistence among people of different faiths, I often
find myself echoing sentiments that he’s been expressing for years,
and even quoting from him.

I particularly appreciate what he did in the aftermath of 9/11, when
he united leaders from across the religious spectrum to condemn the
terrorist attacks and call for harmony among the world’s faithful. His
campaign on behalf of religious freedom and peaceful coexistence has
helped to bridge divides among believers. And the United States has
been proud to support his calls for religious tolerance, both in
Turkey and around the world. It is one of the reasons that President
Obama and I have been so vocal about the need to reopen Halki Seminary
and protect the rights of the Ecumenical Patriarchate. (Applause.) We
have raised these issues repeatedly and publically, and will continue
to do so until they are addressed.

I know we have several ambassadors here. I believe we not only have
the Ambassador from Greece to the United States, the Ambassador from
Cyprus, but indeed the Ambassador from Turkey. And we look forward to
working with Turkey and we welcome Prime Minister Erdogan’s visit to
Washington next month.

Now, in this room there are many friends of mine, people whom I have
known for many years who have been friends of my family and myself,
who have invited me into your homes, who have been the supporters and
advisors and counselors, and I am grateful that each and every one of
you could be with us. It means a great deal to me. I said, well, I
want to recognize my friends, and then I realized we would be here all
night. Because I look out and I see so many familiar and really
beloved faces, particularly from the times when my husband was
president, and of course, the times of my great privilege of serving
the people of New York for eight years. So I welcome particularly all
of you here this evening.

And we are welcoming His All Holiness not only as the leader of 300
million Orthodox Christians, but as a living embodiment of the
positive role that faith can play in healing and humanizing our world.
Many people claim faith. Few live it the way that he has. He
represents both centuries of tradition, and an agenda that is at the
very cutting age of our modern time. The message that he carries
around the world is timeless, but you can follow his travels on
Twitter and Facebook. (Laughter.) We value his wisdom, his vision, his
leadership. And I look forward to continuing our long and productive
friendship as we work together for the benefit of all God's children.

With that, please join me in welcoming His All Holiness to share some
remarks, and then provide us with an invocation. I know that he loves
many things and many people, but particularly children and music, and
later we will hear from some of the talented musicians of the DC Youth
Orchestra. But I have been looking forward to this evening for many
months, and it is with great personal honor and delight that I ask him
now to address us. (Applause.)

Στην αντιφώνησή του ο Οικουμενικός Πατριάρχης ευχαρίστησε την Αμερικανίδα υπουργό για την φιλοξενία και τις τιμές προς τον Οικουμενικό Θρόνο και αναφέρθηκε στις διάφορες πρωτοβουλίες του Φαναρίου για τον διαθρησκειακό διάλογο και το περιβάλλον.

«Γι’ αυτό η επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης συνεχίζει να αποτελεί ζήτημα πιεστικό για την πνευματική μας αποστολή. Και εκτιμούμε βαθύτατα το γεγονός ότι ο πρόεδρος Ομπάμα μνημόνευσε το θέμα αυτό ιδιαίτερα, όταν μίλησε ενώπιον της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης», είπε.

Απευθυνόμενος στην κ. Κλίντον, ο Οικουμενικός Πατριάρχης τόνισε ότι η υπουργός Εξωτερικών "πάντοτε στάθηκε σταθερά υπέρ αυτού του θέματος που αφορά στα ανθρώπινα δικαιώματα και τη θρησκευτική ελευθερία και του οποίου η σημασία ξεπερνά τα όρια του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Η επαναλειτουργία και η ενεργός συμμετοχή της διεθνούς ακαδημαϊκής κοινότητας στη Χάλκη θα δημιουργήσει ένα πολύ αναγκαίο άνοιγμα για επιπλέον διάλογο και σπουδή. Ενα ίδρυμα με τόση ιστορική σημασία στη συμβολή των μεγάλων θρησκευτικών παραδόσεων και πολιτισμών του κόσμου, θα καταστεί μαγνήτης τεράστιας δύναμης στη δημιουργία νέων ευκαιριών για το διαθρησκευτικό έργο που πρέπει να γίνει για το καλό της ανθρωπότητας", ανέφερε.