Η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΑΣΤΕΡΗ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΤΡΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΟ

Ο Πέργης Ευάγγελος κατά την Πατριαρχική και Συνοδική Λειτουργία στην Ι. Μονή Ζωοδόχου Πηγής Βαλουκλή,
στις 18 Μαίου 1986 (φωτο Αρχείου)

«Δ Ι Α Ι Ω Ν Ι Ζ Ω Ν  Υ Μ Ν Ο Σ» 

 Π ε ρ ι χ ώ ρ η σ ι ς 

+ Μητροπολίτου ΠΕΡΓΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ 

Φάντασμα μπροστά μας ἡ θερινή ὀμορφιά. «Ἀνίστησι ψυχήν καί πτεροῖ τό ἆσμα». Καί σ᾿ αὐτή τή μνήση τοῦ Θεοῦ, οἱ αἰσθήσεις λικνίζονται. Θεός μεθ᾿ ἡμῶν. Ἡ θεώρηση τῆς κτίσης, τό ἄκουσμα τοῦ Παντοδύναμου, τό θεώρημα τοῦ φωτός. Μέσα σέ Πόλη, μέ τά συνεχῆ μηνύματα τοῦ οὐρανοῦ στόν πυρφόρο κόρφο της, πρέπει νάχεις τή δύναμη νά ξεχωρίσεις τό κομμάτι τῆς ἀλήθειας. Εἶναι ἕνα χάρισμα, ἕνα ἅπλωμα χεριοῦ στούς θεόμυστους ἐξ οὐρανοῦ πού μποροῦν καί τό αἰσθάνονται. 

Καί τί ἀπό μᾶς; Ἐκ γῆς τί; 

Τό ἀκατάπαυστο ἐπίγειο δοξολογικό ἐφύμνιο. Μέ μιά ροπή μνήμης. Μ᾿ ἕνα φτερούγισμα νοῦ. Ἀπό τό μυστήριο τῆς Πόλης. Ἀπό ὑψωμένες ψυχές. Ἀπό μυστικές προσευχές. Μαζί μέ τίς ἀσώπαστες φωνοῦλες τῆς πλάσης. Σάν ἕνα ἀσίγαστο ἀηδόνι, πού συνθέτει τόν διαιωνίζοντα ὕμνο της. 

Ἔχω ἕναν πίνακα μπροστά μου. 

Ἄσπρα περιστέρια, πετοῦν χαμηλά γύρω – γύρω ἀπό τήν ἉγιαΣοφιά. Λές καί θέλουν νά μετάσχουν σ᾿ αὐτό τόν ὕμνο. Ἀγγέλους νά θέλουν ν᾿ ἀκούσουν, ψάλλοντας μέ τά φτερά τους τό «νῦν Σοι τελοῦμεν ὕμνον». Καί τονίζοντας τό πέταγμά τους, σάν ἕνα ἰσοκράτημα στή θεία βροντή. Ὅλα μαγικά στολίδια τῆς φύσης στήν καθημερινότητά μας. Εἴσδυση ζωγράφου σέ κόσμους θεολογίας! 

Στή σκιά αὐτοῦ τοῦ πίνακα κι᾿ ἕνας «ψάλτης». Ὁ πρῶτος ψάλτης. Ὁ Λεωνίδας Ἀστέρης. Μέ χειρόγραφο μουσικό στό χέρι ἑνός γίγαντα τῆς μουσικῆς μας. Τοῦ Πέτρου τοῦ Λαμπαδαρίου (1700-1777). Τοῦ Petraki-Kebir, κατά τούς μεγάλους χανεντέδες. Οἱ σύγχρονοι, τόν περίμεναν στό Φανάρι νά βγεῖ ἀπό τή Λειτουργία. Τόν ἄκουαν ἐπανειλημμένα μέ θαυμασμό, στά Δοξαστικά, τά Χερουβικά, τά Καλλοφωνάρια. Τώρα τόν ἔχουν φίλο: «Θέλουμε νά μᾶς τραγουδήσεις κι᾿ αὐτό τό μελούργημα. Εἶναι ἀπό ἐκεῖνα τά τεχνικά τῆς Κομσικῆς Μουσικῆς, τοῦ Πέτρου». Θά συγκεντρωθοῦμε εἰς τιμήν καί μνήμην του.

Τρεῖς δεκαετίες ὡς Πρωτοψάλτης στό Πατριαρχικό Ἀναλόγιο. Μέ ἱδρωμένες τίς φιδίσιες γλυπτο-χειρεπιθεσίες τοῦ στασιδιοῦ ἀπό αἰώνων, ἀπό τήν μετοχή τῶν κατόχων του στόν «διαιωνίζοντα ὕμνον». Καί τώρα ἡ συνέχεια στόν ἀναμελπόμενο παραδοσιακό μουσικό γλυκασμό ἐκ Φαναρίου. Ποῦ εἶσαι Μεγάλε Λαμπαδάριε Πέτρε Πελοποννήσιε, νά χαρεῖς διάδοχο. Νά δεῖς τούς μαθητές τῶν μουσουλμάνων μαθητῶν σου μέ τόν εὔρυθμο κάποτε κύκλιο χορό τους, νά χειροκροτοῦνε σήμερα τόν Πρωτοψάλτη τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας. Ὅπως τότε ἐσένα. 

Ὁ Πρωτοψάλτης Ἀστέρης, ἀπέδωσε τό μουσούργημα τοῦ Πέτρου, στίς αἴθουσες τοῦ Μουσείου Galip, κατάμεστες ἀπό μουσουργούς καί σέ ἀτμόσφαιρα ζηλευτή. Ὄργανα τῆς ἐποχῆς τῆς Κεμεντζέϊ-Ρούμ (Λύρας), τήν Πανδώρα, τόν Πλαγίαυλο, τό Κανονάκι, τό Οὔτι κ.ἄ. τόν συνόδευσαν. Κι᾿ ὁ Πρωτοψάλτης λάξευσε τά σιωπηρά. Ξέχυσε τή φλογισμένη γιά τή μουσική ἀγάπη του, ἀπό τό πεντάγραμμο. Γλυκοφιλοῦσες ἀκτῖνες τοῦ στερεώματος, ἔσμιξαν μέ τόν «διαιωνίζοντα ὕμνον» ἀπό τήν Πόλη. 

Γεννήματα τῆς Πόλης, αὐτοί οἱ λίγοι. Ἀξεπέραστα σπέρματα τοῦ μυστηρίου της. Καί φίλοι τοῦ Θεοῦ. Μέ τό δικό τους ἀλφαβητάρι οἱ ὀρκισμένοι τοῦ Φαναριώτικου ὕφους. Καί μέ τή δική τους γλῶσσα. Ἀνεβαίνουν στό Θεό μέ τή δική τους κλίμακα. Καί βαδίζουν μέ τόν ἦχο τῆς καμπάνας τοῦ Φαναρίου.

ΟΙ ΧΟΡΟΣΤΑΣΙΕΣ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΘΕΙΑ ΑΝΑΛΗΨΗ

Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Ποτηρά Φαναρίου

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ 

Ἐκκλησιαστικαί Εἰδήσεις 

Ἡ Α. Θ. Παναγιότης, ὁ Πατριάρχης, ἐχοροστάτησε: 

α) Ἐπί τῇ Ἀποδόσει τῆς ἑορτῆς τοῦ Πάσχα, ὡς κατ᾿ ἔτος, ἐν τῷ Ἱερῷ Ναῷ Ἁγίου Γεωργίου Ποτηρᾶ - Ἀντιφωνητοῦ Φαναρίου, κατά τήν τελεσθεῖσαν ἐν αὐτῷ Θείαν Λειτουργίαν, τήν Τετάρτην, 12ην Ἰουνίου. 

Ἐκκλησιάσθησαν ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Μπουένος Ἄϊρες κ. Ταράσιος καί πιστοί ἐντεῦθεν. Ἐπηκολούθησε δεξίωσις ἐν τῇ Κοινοτικῇ Αἰθούσῃ, καθ᾽ ἥν ὡμίλησαν ὁ Θεοφιλ. Ἐπίσκοπος Συνάδων κ. Διονύσιος, Ἐπόπτης τῆς Περιφερείας Φαναρίου-Κερατίου Κόλπου, καί ὁ Πατριάρχης, καί β) ἐπί τῇ ἑορτῇ τῆς Θείας Ἀναλήψεως τοῦ Κυρίου, ἐν τῷ φερωνύμῳ Ἱερῷ Ναῷ τῆς Κοινότητος Ὑψωμαθείων, κατά τήν τελεσθεῖσαν ἐν αὐτῷ Θείαν Λειτουργίαν, τήν Πέμπτην, 13ην ἰδίου. Παρέστησαν συμπροσευχόμενοι οἱ Σεβ. Μητροπολῖται Ἑλβετίας κ. Ἱερεμίας καί Μπουένος Ἄϊρες κ. Ταράσιος, ὁ Θεοφιλ. Ἐπίσκοπος Λαμψάκου κ. Μακάριος, ὅμιλος φοιτητῶν ἐκ τοῦ ἐν Η.Π.Α. Κολλεγίου Wheaton μετά Καθηγητῶν αὐτῶν καί πιστοί ἐντεῦθεν. 

Μετά τό πέρας τῆς Θείας Λειτουργίας ὡμίλησαν οἱ Σεβ. Μητροπολῖται Μύρων κ. Χρυσόστομος, Ἐπόπτης τῆς Περιφερείας Ὑψωμαθείων, καί Ἑλβετίας κ. Ἱερεμίας καί ὁ Πατριάρχης. 

Ἐπηκολούθησε δεξίωσις ἐν τῷ προαυλίῳ τοῦ Ναοῦ. 

* * * 

Ἡ Α. Θ. Παναγιότης, ὁ Πατριάρχης, ἐδέξατο εἰς ἀκρόασιν: 

- Τόν Αἰδεσιμολ. Μ. Πρωτοπρεσβύτερον τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μ. Ἐκκλησίας κ. Γεώργιον Τσέτσην, ἐκ Γενεύης. 

- Τόν Αἰδεσιμολ. Πρωτοπρεσβύτερον κ. Mark Arey, ἐκ τῆς Ἱ. Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀμερικῆς. 

- Τόν Αἰδεσιμ. Πρεσβύτερον κ. Ἀριστείδην Γαρίκην, ἐκ τῆς Ἱ. Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀμερικῆς, μετά τῆς μητρός αὐτοῦ Εὐγεν. κ. Ἀντωνίας, τῆς συζύγου αὐτοῦ Εὐλαβ. κ. Βασιλείας καί τοῦ τέκνου αὐτῶν Κωνσταντίνου. 

-Τούς Ὁσιολ. ΡΚαθολικούς Πρεσβυτέρους κ. Ioulian Pişta, ἐντεῦθεν, καί κ. Alfonso Sommut, ἐκ Μάλτας. 

- Τόν Ἐλλογ. κ. Robert Thurman, Καθηγητήν τοῦ ἐν Ἀμερικῇ Πανεπιστημίου Columbia. 

- Τόν Ἐντιμ. κ. Ἰωάννην Κουρτέσογλου μετά τῆς συζύγου αὐτοῦ Εὐγεν. κ. Βιλντάν καί τῶν νεοφωτίστων τέκνων αὐτῶν Πολυχρόνη καί Ἀρέμιδος, ἐντεῦθεν. 

- Τόν Ἐντιμ. κ. Aret Çilingir, ἐντεῦθεν, ὑποβαλόντα τό προσκλητήριον τῶν ἐπικειμένων γάμων αὐτοῦ. * * * 

Ἐξεπροσωπήθη καταλλήλως κατά τήν τελεσθεῖσαν λειτουργίαν, ἐπί τῇ μνήμῃ τοῦ Ἁγίου Ἀντωνίου τῆς Παδούης, ἐν τῷ ἐν Σταυροδρομίῳ ὁμωνύμῳ ΡΚαθολικῷ Ναῷ, τό ἑσπέρας τῆς Τετάρτης, 13ης ἰδίου.

ΣΤΑ ΟΝΟΜΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΑ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΣΑΜΠΕΖΥ

Ἡ Α. Θ. Παναγιότης, ὁ Πατριάρχης, ἐδέξατο εἰς ἀκρόασιν: 

Τόν Σεβ. Μητροπολίτην Ἑλβετίας κ. Ἱερεμίαν, συνοδευόμενον ὑπό τοῦ Θεοφιλ. Ἐπισκόπου Λαμψάκου κ. Μακαρίου καί τῶν Ἐντιμολ. κ. κ. Βλασίου Φειδᾶ, Ἄρχοντος Διδασκάλου τῆς Ἐκκλησίας, Κοσμήτορος τοῦ ἐν Σαμπεζύ Γενεύης Ἰνστιτούτου Μεταπτυχιακῶν Σπουδῶν Ὀρθοδόξου Θεολογίας, καί Κωνσταντίνου Δεληκωνσταντῆ, Ἄρχοντος Διδασκάλου τοῦ Γένους, Καθηγητοῦ ἐν αὐτῷ, ἐπί κεφαλῆς τῶν φοιτητῶν τοῦ ὡς ἄνω Ἰνστιτούτου.

ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Θ. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΟΝΟΜΑΣΤΗΡΙΩΝ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ

φωτορεπορτάζ: Νικόλαος Μαγγίνας

Ο Πατριάρχης χοροστατεί στον Πατριαρχικό Ναό κατά την Θ. Λειτουργία την ημέρα των ονομαστηρίων Του. Την Ελληνική Κυβέρνηση εκπροσωπεί ο Υφυπουργός Εξωτερικών Κωνσταντίνος Τσιάρας 

Παρέστησαν: ο Πρέσβυς Νικόλαος Ματθιουδάκης, Γενικός Πρόξενος της Ελλάδος στην Κωνσταντινούπολη, συνοδευόμενος από την σύζυγο του κυρία Αικατερίνη Βαρβαρήγου, Πρόξενο της Ελλάδος στην Αδριανούπολη, τριμελής Αντιπροσωπεία από το κόμμα της Αξιωματικής Αντιπολιτεύσεως της Ελλάδος, ΣΥΡΙΖΑ, υπό τον βουλευτή Θεσσαλονίκης Γιάννη Αμανατίδη, ο βουλευτής Νομού Ροδόπης του ίδιου κόμματος κ. Αϊχάν Μεμέτ Καρά Γιουσούφ, η Πρόεδρος του Νομικού Συμβουλίου του Ελληνικού Κράτους Κυριακή Παρασκευοπούλου, καθηγητές και μαθητές της Πατριαρχικής Μεγάλης του Γένους Σχολής και άλλων ομογενειακών σχολείων καθώς και πλήθος προσκυνητών.

Τον Πατριάρχη προσφώνησε ο Γέρων Νικαίας Κωνσταντίνος 

Ο Μητροπολίτης Tambov και Raskazov Θεοδόσιος ανέγνωσε μήνυμα του Πατριάρχη Μόσχας Κυρίλλου και προσέφερε δώρα του Προκαθημένου της Ρωσικής Εκκλησίας προς τον Παναγιώτατο.

Εκ μέρους του Πατριάρχη Σερβίας Ειρηναίου μίλησε ο Επίσκοπος Μπάτσκας Ειρηναίος

Περισσότερες φωτογραφίες στο προσωπικό ιστολόγιο του Νίκου Μαγγίνα Μεγάλη Εκκλησία

ΤΑ ΟΝΟΜΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΥ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ 

 Ἡ Ἐπέτειος τῶν Ὀνομαστηρίων τῆς Α. Θ. Παναγιότητος, τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου 

 Ἐπί τῇ μνήμῃ τῶν Ἁγίων ἐνδόξων Ἀποστόλων Βαρθολομαίου καί Βαρνάβα, τῇ καί εὐσήμῳ ἡμέρᾳ τῶν σεπτῶν Πατριαρχικῶν Ὀνομαστηρίων, ἡ Α. Θ. Παναγιότης, ὁ Πατριάρχης, ἐχοροστάτησε κατά τόν Ἑσπερινόν τῆς ἑορτῆς, τήν Δευτέραν, 10ην Ἰουνίου, ἐν τῇ Ἱερᾷ Μονῇ Ζωοδόχου Πηγῆς Βαλουκλῆ. 

Μετά τήν Ἀπόλυσιν, ὁ Πατριάρχης ἐτέλεσε Τρισάγιον ὑπέρ ἀναπαύσεως τῆς ψυχῆς τοῦ ἀειμνήστου Ἱερομονάχου Βαρθολομαίου Κουτλουμουσιανοῦ, τοῦ Ἰμβρίου, καί ἐν συνεχείᾳ ὡμίλησε καταλλήλως. 

Ἐν συνεχείᾳ, παρετέθη δεξίωσις ἐν τῷ αὐλείῳ χώρῳ τῆς Μονῆς, καθ’ ἥν οἱ ἐνταῦθα καί οἱ παρεπιδημοῦντες Ἀρχιερεῖς, ὁ κλῆρος καί τό πλήρωμα, ὡς καί οἱ παρευρεθέντες ὅμιλοι προσκυνητῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ὑπέβαλον τῇ Α.Θ. Παναγιότητι ἑόρτια σέβη καί συγχαρητήρια. 

Τήν ἑπομένην, Τρίτην, 11ην ἰδίου, ὁ Πατριάρχης ἐχοροστάτησεν ἐν τῷ Π. Πατριαρχικῷ Ναῷ, κατά τήν τελεσθεῖσαν Θείαν Λειτουργίαν ἐν πολυαρχιερατικῇ συγχοροστασίᾳ καί ἐν μέσῳ πυκνοῦ ἐκκλησιάσματος ἐντεῦθεν καί ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. 

Μετά τῆς Α.Θ.Παναγιότητος συνεχοροστάτησαν οἱ Σεβ. Ἱεράρχαι Γέρων Νικαίας κ. Κωνσταντῖνος, Γέρων Χαλκηδόνος κ. Ἀθανάσιος, Γέρων Δέρκων κ. Ἀπόστολος, Πέργης κ. Εὐάγγελος, Ἑλβετίας κ. Ἱερεμίας, Θεοδωρουπόλεως κ. Γερμανός, Τρανουπόλεως κ. Γερμανός, Περγάμου κ. Ἰωάννης, Πριγκηποννήσων κ. Ἰάκωβος, Προικοννήσου κ. Ἰωσήφ, Φιλαδελφείας κ. Μελίτων, Σεβαστείας κ. Δημήτριος, Πισιδίας κ. Σωτήριος, Ξάνθης κ. Παντελεήμων, Μυριοφύτου καί Περιστάσεως κ. Εἰρηναῖος, Μύρων κ. Χρυσόστομος, Σασίμων κ. Γεννάδιος,Ἰκονίου κ. Θεόληπτος, Μπουένος Ἄϊρες κ. Ταράσιος, Ἀρκαλοχωρίου, Καστελίου καί Βιάννου κ. Ἀνδρέας, Ἀλεξανδρουπόλεως κ. Ἄνθιμος, Λέρου, Καλύμνου καί Ἀστυπαλαίας κ. Παΐσιος, Ρεθύμνης καί Αὐλοποτάμου κ. Εὐγένιος, Μεσσηνίας κ. Χρυσόστομος, Κώου καί Νισύρου κ. Ναθαναήλ, Λαγκαδᾶ, Λητῆς καί Ρεντίνης κ. Ἰωάννης, Καλλιουπόλεως καί Μαδύτου κ. Στέφανος, Προύσης κ. Ἐλπιδοφόρος, Κυδωνιῶν κ. Ἀθηναγόρας καί Μαρωνείας καί Κομοτηνῆς κ. Παντελεήμων. 

Ἐκκλησιάσθησαν ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Tambov καί Raskazov κ. Θεοδόσιος, ἐκ τῆς Ἐκκλησίας Ρωσσίας, οἱ Πανιερ. Ἐπίσκοπος Μπάτσκας κ. Εἰρηναῖος, ἐκ τῆς Ἐκκλησίας Σερβίας, καί Ἀρχιεπίσκοπος Ἀνθηδῶνος κ. Νεκτάριος, Ἐπίτροπος τοῦ Παναγίου Τάφου ἐνταῦθα, οἱ Θεοφιλ. Ἐπίσκοποι Λαμψάκου κ. Μακάριος, Λεύκης κ. Εὐμένιος, Συνάδων κ. Διονύσιος, Ναζιανζοῦ κ. Θεοδώρητος, Μωκησσοῦ κ. Δημήτριος, Ἀβύδου κ. Κύριλλος καί Ζήλων κ. Σεβαστιανός, Κληρικοί ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καί ἐντεῦθεν, οἱ Ἐξοχ. κ. κ. Κωνσταντῖνος Τσιάρας, Ὑφυπουργός Ἐξωτερικῶν τῆς Ἑλλάδος, ἐκ μέρους τῆς Ἐντίμου Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, Πρέσβυς Νικόλαος Ματθιουδάκης, Γενικός Πρόξενος τῆς Ἑλλάδος ἐνταῦθα, μετά τῆς συζύγου αὐτοῦ Εὐγεν. κ. Αἰκατερίνης Βαρβαρήγου, Προξένου ἐν Ἀδριανουπόλει, Ἰωάννης Γεωργίου-Ἀμανατίδης, Βουλευτής Θεσσαλονίκης τοῦ Κόμματος ΣΥ.ΡΙΖ.Α., ἐπί κεφαλῆς τριμελοῦς ἀντιπροσωπείας, καί κ. Ἀϊχάν Μεμέτ Καρά Γιουσούφ, Βουλευτής Νομοῦ Ροδόπης τοῦ ὡς ἄνω Κόμματος, ἡ Εὐγεν. κ. Κυριακή Παρασκευοπούλου, Πρόεδρος τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου τοῦ Κράτους, μαθηταί ἐκ τῆς Πατριαρχικῆς Μεγάλης τοῦ Γένους Σχολῆς, ὡς καί ἄλλοι ἐπίσημοι. 

Μετά τό πέρας τῆς Θείας Λειτουργίας, τήν Α. Θ. Παναγιότητα, τόν ἑορτάζοντα σεπτόν Προκαθήμενον, προσεφώνησεν ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Γέρων Νικαίας κ. Κωνσταντῖνος, ἐν συνεχείᾳ ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Tambov καί Raskazov κ. Θεοδόσιος ἀνέγνωσε μήνυμα τοῦ Μακ. Πατριάρχου Μόσχας καί πάσης Ρωσσίας κ. Κυρίλλου καί ἐπέδωκε δῶρα τῆς Α. Μακαριότητος πρός τόν Παναγιώτατον, ἐκ μέρους δέ τοῦ Μακ. Πατριάρχου Σερβίας κ. Εἰρηναίου ὡμίλησεν ὁ Πανιερ. Ἐπίσκοπος Μπάτσκας κ. Εἰρηναῖος, ἐνῷ κατέκλεισεν ὁ Πατριάρχης, ψαλέντος ὑπό τῶν Πατριαρχικῶν Χορῶν τοῦ Πολυχρονισμοῦ Αὐτοῦ. 

Ἐν συνεχείᾳ, ὁ Πατριάρχης ἐδέξατο ἐν τῷ Γραφείῳ Αὐτοῦ τήν ἐνταῦθα σεβασμίαν Ἱεραρχίαν ἐπιδώσασαν Αὐτῷ ἀναμνηστικόν δῶρον, εἶτα δέ οἱ Κληρικοί καί λαϊκοί ὑπάλληλοι τῆς Πατριαρχικῆς Αὐλῆς ὑπέβαλον τά ἑόρτια σέβη αὐτῶν ἐν τῷ Πατριαρχικῷ Γραφείῳ, μέ ἐπί κεφαλῆς τόν Σεβ. Μητροπολίτην Καλλιουπόλεως καί Μαδύτου κ. Στέφανον, Πρωτοσυγκελλεύοντα, ὅστις καί προσεφώνησε τόν Πατριάρχην, ἀντιφωνήσαντα καταλλήλως. 

Τούς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐλθόντας ἁγίους Ἀρχιερεῖς ὁ Πατριάρχης ἐδέχθη καί εἰς κατ᾿ ἰδίαν ἕκαστον ἀκρόασιν, μετά τῶν συνοδῶν αὐτῶν. 

Τήν μεσημβρίαν ἡ Α. Θ. Παναγιότης παρέθεσεν ἑόρτιον γεῦμα ἐν τῷ ἐν Πικριδίῳ ἑστιατορίῳ Halat, πρός τιμήν τῶν φιλοξενουμένων Αὐτῆς. 

Τό ἀπόγευμα ὁ Ἐξοχ. κ. Κωνσταντῖνος Τσιάρας, Ὑφυπουργός Ἐξωτερικῶν τῆς Ἑλλάδος, ἔσχε συνεργασίαν μετά τῆς Α.Θ.Παναγιότητος ἐν τοῖς Πατριαρχείοις, ἐπί θεμάτων ἐκκλησιαστικοῦ ἐνδιαφέροντος.

ΑΠΟΨΕ "Ο ΚΑΒΑΦΗΣ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ" ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ ΣΤΗΝ ΚΗΦΙΣΙΑ

Σύνθεση: Ιωάννης Πορφύριος Καποδίστριας

Ο ΚΑΒΑΦΗΣ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ

Στo Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας 

Το Ίδρυμα Άγγελου και Λητώς Κατακουζηνού συμπληρώνει 5 χρόνια λειτουργίας τον Σεπτέμβριο του 2013 και οργανώνει επιλεγμένες εκδηλώσεις υπέρ των σκοπών του Ιδρύματος. 

Η πρώτη εκδήλωση πραγματοποιείται σήμερα Τρίτη 11 Ιουνίου 2013 στις 8.30 μ.μ., στο Αμφιθέατρο «Άγγελος Γουλανδρής» του Μουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας (Όθωνος 100, Κηφισιά) και το Καλλιτεχνικό Σύνολο Πολύτροπον παρουσιάζει την παραγωγή Ο Καβάφης του Πατριάρχη. 

Πρόκειται για την παρουσίαση των ποιημάτων του Κ. Π. Καβάφη που ανθολόγησε ο μαθητής της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης Δημήτριος Αρχοντώνης, ο σημερινός Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος. Η νεανική αυτή ποιητική ανθολογία του Πατριάρχη εγκαινιάστηκε από τον ίδιο το 1954, και περιλαμβάνεται σ’ ένα τετράδιο με τον τίτλο Ποιήματα. 

Η εκδήλωση θα ανοίξει με σύντομη ομιλία από τον υπεύθυνο του Συνόλου Πολύτροπον, θεολόγο και μουσικό Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλο, ο οποίος θα αναφερθεί στην Καβαφική ανθολογία του Πατριάρχη Βαρθολομαίου, αλλά και στη σχέση του Καβάφη με την Κωνσταντινούπολη, με προβολή φωτεινών διαφανειών. 

Θα ακολουθήσει η παρουσίαση των ποιημάτων αυτών στη μελοποιημένη εκδοχή τους, κυρίως για φωνή και πιάνο, από σύγχρονους Έλληνες συνθέτες. 

Θερμοπύλες, Αντίοχου Ευαγγελάτου (1903-1981) 

Κεριά, Λεωνίδα Κανάρη (γενν. 1963) 

Τείχη, Λεωνίδα Κανάρη 

Απολείπειν ο θεός Αντώνιον, Λεωνίδα Κανάρη 

Απολείπειν ο θεός Αντώνιον, Γιώργου Κουρουπού (γενν. 1942) 

Che fece.... il gran rifiuto, Γιάννη Ιωαννίδη (γενν. 1930) 

Η Πόλις, Μίκη Θεοδωράκη (γενν. 1925) 

Χειρόγραφο του μαθητή Δημητρίου Αρχοντώνη (νυν Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου)

Επίσης, θα παρουσιαστούν: 

Προς το τέρμα, Μητροπολίτου Πέργης Ευαγγέλου, μουσική Κωνσταντίας Γουρζή (γενν. 1962) 

Μια νυξ εις το Καλιντέρι, Κ. Π. Καβάφη (πεζό, από τη σειρά Κρυμμένα) – Μουσική αφήγηση (μουσική Λεωνίδα Κανάρη – α΄ εκτέλεση) 

Το Νιχώρι, Κ. Π. Καβάφη, μουσική Φίλιππου Τσαλαχούρη (γενν. 1969) 

Οι συνθέσεις Τείχη και Μια νυξ εις το Καλιντέρι του Λ. Κανάρη και Το Νιχώρι του Φ. Τσαλαχούρη πραγματοποιήθηκαν ειδικά για την παραγωγή αυτή. 

Απαγγέλλει η Ιουλίτα Ηλιοπούλου 

Ερμηνεύουν οι μουσικοί: 

Δάφνη Πανουργιά, τραγούδι 

Παναγιώτης Ανδριόπουλος, τραγούδι

Νικόλ Καραλή, πιάνο 

Πέτρος Μπούρας, πιάνο 

Νίκος Σολωμός, βιολί 

Σωκράτης Κάνας, βιολοντσέλο 

Η Πόλις του Καβάφη στα αραβικά σε μετάφραση και απαγγελία του Roni Bou Saba 

Το Νιχώρι του Καβάφη στα τουρκικά σε μετάφραση Ηρακλή Μήλλα και απαγγελία του τ. Προξένου στην Κωνσταντινούπολη Νικολάου Σαπουντζή. 

Σχεδιασμός – γενική επιμέλεια: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος 

Το Νιχώρι του Καβάφη μελοποιείται για πρώτη φορά

Η εκδήλωση πραγματοποιείται ανήμερα των Ονομαστηρίων του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου και με αφορμή το Έτος Καβάφη (2013)

Τα έσοδα από την εκδήλωση θα διατεθούν για την ενίσχυση των σκοπών του Ιδρύματος Άγγελου και Λητώς Κατακουζηνού. 

Την εκδήλωση υποστηρίζουν: Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας, MEDASSET-Ελλάς, Όμιλος φίλων Ελληνικού Ινστιτούτου Παστέρ και οι Φίλοι του Κτήματος Τατοΐου. 

Ιδιαίτερες ευχαριστίες, από το Ίδρυμα Κατακουζηνού, στους ακόλουθους για την αμέριστη υποστήριξή τους: 

• Αριστοτέλη Ζαμπέλη από το Μουσείο Γουλανδρή και σε όλο το προσωπικό του Μουσείου 

• Λίλη Βενιζέλου, Πρόεδρο του MEDASSET (Μεσογειακού Συνδέσμου για τη Σωτηρία των Θαλάσσιων Χελωνών) και στην κα Τζένη Ιωάννου 

• Καθηγητή Ορέστη Τσόλα, Πρόεδρο του Ομίλου φίλων του Ελληνικού Ινστιτούτου Παστέρ, καθώς και στη Γεωργία Κονείδου, Γενική Γραμματέα 

• Βασίλη Κουτσαβλή, Πρόεδρο του Συλλόγου των Φίλων Κτήματος Τατοΐου. 

Η εκδήλωση αυτή πραγματοποιείται χάρη στην Ιουλίτα Ηλιοπούλου, στον Παναγιώτη Ανδριόπουλο, στους καλλιτέχνες και στους συμμετέχοντες του Συνόλου Πολύτροπον που προσφέρονται αφιλοκερδώς.

Ο κληρικός με τα μάτια ενός παιδιού, που έγινε Οικουμενικός Πατριάρχης

Του Αρχιμανδρίτη Γεράσιμου Φραγκουλάκη

Αννόβερο Γερμανίας

Σήμερα άγει τα ονομαστήριά του ο Παναγιότατος Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος. Ο Πατριάρχης του Γένους. Ο Πατριάρχης μας. 

Οι ευχές μας προς την Παναγιότητά του εκπηγάζουν από τα βάθη της καρδιάς μας και κατευθύνονται ως προσευχή προς τον Άγιο Τριαδικό Θεό, για να διατηρεί τον Οικουμενικό Πατριάρχη μας ακμαίο και δυνατό στο τιμόνι της υπ’ ουρανόν Ορθοδοξίας, της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας. 

Ως ελάχιστο αφιέρωμα στον Παναγιώτατο με την ευκαιρία της ονομαστικής του εορτής, ας σιωπήσω εγώ και ας αφήσω τον ίδιο να μας μιλήσει ως 14χρονο παιδί, μέσα από μια έκθεσή του που ως μαθητής της Δ΄ τάξης του Γυμνασιακού Τμήματος, στη Σχολή της έννοιας και της αγάπης του, την Θεολογική Σχολή της Χάλκης έγραψε κατά το σχολικό έτος 1954-1955, με τον τίτλο «Τα σημερινά καθήκοντα ενός μέλλοντος κληρικού». 

Μέσα από την έκθεσή του αυτή ο μικρός Δημήτριος Αρχοντώνης δίνει τα πρώτα δείγματα, για το πώς θα είναι ως κληρικός. Τις αρετές που περιγράφει φρόντισε να τις καλλιεργήσει στο έπακρον, αλλά και να αποκτήσει και άλλες τέτοιες, που να αναγάγουν την προσωπικότητα του σε κόσμημα ακριβό του Μαρτυρικού Οικουμενικού Θρόνου. 

Λέει λοιπόν: «Η ανθρωπότης, η οποία πλέει μέσα εις το πέλαγος του υλισμού, διά να σωθή έχει ανάγκην καθοδηγήσεως υπό μορφωμένων και αφοσιωμένων εις το καθήκον των κληρικών. Οι άνθρωποι ούτοι,οι οποίοι έχουν αφιερώσει τον εαυτόν των εις την διακονίαν του Θεού, δύνανται, με την βοήθειαν Αυτού, να σώσουν πολλούς από την καταστροφήν, να οδηγήσουν εις την σωτηρίαν εκείνους, οι οποίοι κινδυνεύουν να καταποντισθούν εις το πέλαγος της αμαρτίας∙ αρκεί να είναι αφωσιωμένοι εις Αυτόν και να εκτελούν με αυταπάρνησιν και αυτοθυσίαν την υψηλήν αποστολήν των. 

Και τώρα θα προσπαθήσωμεν να εξετάσωμεν τα σπουδαία καθήκοντα ενός μέλλοντος Λευΐτου. Έκαστος μέλλων κληρικός ως πρώτιστον καθήκον έχει να συμπεριφέρηται Χριστιανικώς, εκτελών όλας τας εντολάς του Θεού. Να είναι φιλάνθρωπος, τίμιος, ευσεβής∙ να προσπαθή να ομοιάση προς τον Τελώνην και τον καλόν Σαμαρείτην και όχι προς τον Φαρισαίον, ούτε προς τον Λευΐτην εκείνον, ο οποίος παρήλθεν αμέριμνος από την πλευράν του ομοθρήσ κου του πληγωμένου. Να είναι συνετός και εγκρατής∙ να προσπαθή να διατηρήση την αγνότητα της ψυχής του μέχρι θανάτου. Διά των συμβουλών και του καλού του παραδείγματος να οδηγή πολλούς παρεκτρεπομένους εις την ευθείαν οδόν της αρετής. Πρέπει να τρέφη αγάπην χριστιανικήν προς όλους τους συνανθρώπους του και ιδιαιτέρως προς τους εχθρούς του∙ να λατρεύη τον μόνον αληθινόν Θεόν και να είναι ευσεβής απέναντί Του. Να εκκλησιάζεται τακτικότατα διά να τον μιμηθούν και άλλοι. Να σέβηται και να εκτιμά τους μεγαλυτέρους του, να αγαπά και να προστατεύη τους μικροτέρους του. Να μελετά την Αγίαν Γραφήν. Οφείλει να προστατεύη την θρησκείαν του από τους εχθρούς της και με κίνδυνον της ζωής του ακόμα. Άλλωστε η ζωή του είναι αφιερωμένη εις τον Θεόν. 

Έχω αποφασίσει και προσπαθώ να εκτελώ όλα τα παραπάνω, επειδή είμαι κι εγώ εις εκ των μελλόντων λειτουργών του Υψίστου». 

Από το βιβλίο « Ότε ήμην παιδίον» (Εκδόσεις Καστανιώτη) 

Με πολύ σεβασμό και αγάπη ευχόμαστε να αξιωθεί ο Παναγιότατος Οικουμενικός Πατριάρχης μας κ.κ. Βαρθολομαίος σύντομα να εορτάσει τα ονομαστήριά του στην Θεολογική Σχολή της Χάλκης, εν λειτουργία ούσης αυτής.

ΤΑ ΟΝΟΜΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος άγει αύριο τα ονομαστήριά του, επί τη μνήμη των Αγίων Αποστόλων Βαρθολομαίου και Βαρνάβα.

Ο Πατριάρχης θα χοροστατήσει σήμερα κατά τον Εσπερινό της εορτής στην Ι. Μονή Ζωοδόχου Πηγής Βαλουκλή (6.00 μ.μ.) και εν συνεχεία θα παραθέσει δεξίωση στον αύλειο χώρο της Μονής, όπου θα δεχθεί τις ευχές κλήρου και λαού. 

Αύριο το πρωί θα χοροστατήσει στην Θ. Λειτουργία στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι, συγχοροστατούντων Αρχιερέων του Θρόνου από την Πόλη και το εξωτερικό. 

Πατριάρχης Βαρθολομαίος: Έμεινε ζωντανή η ρίζα του δένδρου που κάποιοι νόμισαν ότι "ετάφη" (ΦΩΤΟ)

Καππαδοκία, ρεπορτάζ-φωτογραφίες του Νίκου Μαγγίνα

Στη Νίγδη της Καππαδοκίας, στον ερειπωμένο Ιερό Ναό του Τιμίου Προδρόμου, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος τέλεσε, την Κυριακή, την Θεία Λειτουργία, πιάνοντας το νήμα της Ιστορίας από εκεί που κόπηκε πριν 90 χρόνια, όταν για λόγους ανεξάρτητους της θελήσεως τους, οι ρωμηοί κάτοικοι της περιοχής αναγκάσθηκαν να εγκαταλείψουν τις πατρογονικές εστίες τους, τις Εκκλησίες τους, την ευλογημένη, καρποφόρο και Αγιοτόκο Καππαδοκική γη η οποία, ωστόσο, μέσα της συνέχισε να «φιλοξενεί» τους κεκοιμημένους αδελφούς που παρέμειναν ως σιωπηλοί κάτοικοι και αόρατοι φύλακες της.

«Με νοσταλγίαν και συγκίνησιν επισκεπτόμεθα την πολύπαθον γην των πατέρων μας, την οποίαν, κρίμασιν οις οίδεν ο Κύριος, εκείνοι ηναγκάσθησαν να εγκαταλείψουν προ ενενήκοντα περίπου ετών, μεταφυτευθέντες εις τα πέρατα της γνωστής οικουμένης», είπε συγκινημένος ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος και σε άλλο σημείο της ομιλίας του τόνισε:

«Την στιγμήν αυτήν, πατέρες και αδελφοί, ομιλεί Γρηγόριος ο Θεολόγος. Ομιλεί η παράδοσις, οι λίθοι, ο ερειπωμένος αυτός Ναός του Τιμίου Προδρόμου, η στιγμή του παρελθόντος. Και Κύριος, "ο πάντα ειδώς και ερευνών καρδίας και νεφρούς" γνωρίζει πόσαι οιμωγαί και κραυγαί και απελπισία και απόγνωσις και αποκεφαλισμοί και βία και απαγωγαί, "θρήνος εν Ραμά", εις την Νίγδην των 35.000 τότε Ορθοδόξων ρωμηών κατοίκων ηκούσθησαν από προγόνους μας "με την ψυχήν στο στόμα". Ομιλεί η στιγμή του παρόντος, τα πνεύματα των πατέρων και αδελφών μας, των μαρτύρων και των ανωνύμων χριστιανών, που "άφησαν το βιος" και έφυγαν. Και όμως δεν έφυγαν. Μας κληροδότησαν αξίας και πολιτισμόν και επιτεύγματα πνευματικά φωτεινά, τα οποία δεν εκάλυψε χώμα και τάφος, σκότος βαθύ, αλλά κατηξίωσεν ο Όρθρος της Μιας των Σαββάτων, ο Όρθρος της Αναστάσεως. Και αυτήν την στιγμήν απολαμβάνομεν. Παρελθόν και παρόν και μέλλον, μήπως δεν συμποσούνται εις μίαν και μοναδικήν έννοιαν, την αιωνιότητα;». 

Προηγουμένως μίλησε ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδος, Μάξιμος Χαρακόπουλος, ο οποίος συμμετείχε στο προσκύνημα του Προκαθημένου της Ορθοδοξίας στην Αγιοτόκο Καππαδοκία. 

«Από τότε που ξανακούστηκε, μετά από πολλές δεκαετίες, χάρις στις άοκνες προσπάθειές σας, το «Φως ιλαρόν», στις εκκλησίες της Ανατολής, το δικό μας τάμα, το δικό μας «χατζηλίκι» είναι να λειτουργηθούμε στη γη των παππούδων μας. Είναι το καλύτερο μνημόσυνο στους πρόσφυγες που πεθάναν με τον πόνο του ξεριζωμού και τον καημό της επιστροφής στη γενέθλια γη. Στους πρόσφυγες που μας μεταλαμπάδευσαν την αγάπη στην ορθόδοξη εκκλησία και το Πατριαρχείο μας, που σε καιρούς χαλεπούς αναδείχθηκε σε κιβωτό διατήρησης της εθνικής συνείδησης και της ορθόδοξης πίστης των Ρωμιών της Ανατολής», είπε, μεταξύ άλλων, ο κ. Χαρακόπουλος. 

Με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο συλλειτούργησαν οι Μητροπολίτες Προικοννήσου Ιωσήφ και Ικονίου Θεόληπτος ενώ παρέστη συμπροσευχόμενος ο Μητροπολίτης Μπουένος Άιρες Ταράσιος. Επίσης παρέστησαν Άρχοντες του Οικουμενικού Θρόνου, ο Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Καππαδοκικών Σωματείων Θεοφάνης Ισαακίδης, εκπρόσωποι Καππαδοκικών Σωματείων καθώς και προσκυνητές από διάφορες περιοχές της Ελλάδος. 

Aκολουθεί η ομιλία του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου

Ιερώτατοι και αγαπητοί εν Χριστώ Αναστάντι αδελφοί, 

Εξοχώτατε κύριε Υπουργέ, 

Πατέρες, Αδελφοί και Τέκνα φιλάγια της Μητρός Εκκλησίας, ευλογημένοι προσκυνηταί της Αγιοτόκου γης της Καππαδοκίας, 

Χριστός Ανέστη! 

Κυριακή έκτη από του Πάσχα σήμερα και εορτάζομεν το θαύμα της θεραπείας του εκ γενετής Τυφλού από τον Αναστάντα Κύριον, ο Οποίος μας δίδει την ευλογίαν να επισκεπτώμεθα την Αγιοτόκον Καππαδοκίαν και να τελώμεν την Θείαν Λειτουργίαν εις την Νίγδην. Όπως κάθε φορά, τα τελευταία χρόνια, έτσι και εφέτος, το προσκύνημά μας αυτό γίνεται εντός της χαρμοσύνου περιόδου του Πεντηκοσταρίου, κατά την οποίαν "πάσα κτίσις αγάλλεται και χαίρει, ότι Χριστός Ανέστη και άδης εσκυλεύθη". 

Κατά την Κυριακήν αυτήν, ο Αναστάς Κύριος, θεανθρωπίνως, άλλοτε αοράτως, άλλοτε ορατώς, πάντοτε όμως με σπλάγχνα αφάτων οικτιρμών μας "καταξιώνει λαμπηδόνος θείας", αφού αγγίζει τις κόρες των οφθαλμών μας με τα πλαστουργά δάκτυλά Του και μας αξιώνει του υλικού, αλλά και του αοράτου ακτίστου φωτός, του αδύτου φωτός της Αναστάσεώς Του. 

Η θεραπεία του ποτε εκ γενετής Τυφλού δεν ήτο ασφαλώς μία σωματική μόνον θεραπεία. Ο Κύριος δεν εθαυματούργει και δεν εθεράπευε μόνον τα σωματικά πάθη των ανθρώπων. Εκείνο εις το οποίον εστόχευε πάντοτε ήτο και είναι η σωτηρία της ψυχής. Όπως εφάνη επί της γης διπλούς, δηλαδή τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος, διπλάς και τας ιάσεις χορηγεί. Δεν διήνοιξε μόνον τα μάτια του τυφλού, αλλά και αυτά της ψυχής, και τον κατέστησε θεολόγον. 

Πάντοτε, δια να ενεργήση ο Θεός πρέπει να συντρέχη μία βασική προϋπόθεσις. Η προϋπόθεσις της ψυχικής ωφελείας του ανθρώπου. Ουδέν νόημα έχει η σωματική θεραπεία άνευ της ψυχικής ωφελείας, δηλαδή νόημα έχει η σύνολος θεραπεία, ψυχής και σώματος. Η ψυχή είναι το παν. Το σώμα, αργά η γρήγορα, θα καταστή γη και σποδός και θα επιστρέψη εις την γην εξ ης ελήφθη. Η αθάνατος ψυχή έχει αιωνίαν αξίαν και εκ της προσοχής και φροντίδος μας δι αὐτήν εξαρτάται το αιώνιον μέλλον. 

Δεν πρέπει, λοιπόν, να λησμονήται ότι κάθε στιγμή την οποίαν διερχόμεθα εις την ζωήν μας, είναι στιγμή χρόνου που μπορεί να μας φέρη εγγύτερον ή μακρύτερον του Χριστού. Και αναλόγως οφείλομεν να ενεργώμεν. 

Και ακριβώς και ημείς "παρερχόμενοι εν τη οδώ" της επιγείου ζωής, μίαν στιγμήν μοναδικήν ζώμεν σήμερον εδώ εις την Νίγδην. Αναπολούμεν το ένδοξον παρελθόν, το οποίον ημείς οι σύγχρονοι "ου κατείδομεν εν βίω", το γνωρίζομεν όμως από την ιστορίαν, την παράδοσιν και τα μνημεία. Ζώμεν της στιγμής το παρόν "δυνάμει του Σταυρού του Χριστού, στερεούμενοι την διάνοιαν" εις την Ανάστασιν. Και, τέλος, αποβλέπομεν προς την στιγμήν του μέλλοντος, με προσευχήν και δέησιν και λήθην και μνήμην και δοξολογίαν της οικονομίας του Κυρίου και των θαυμασίων Του, γνωρίζοντες Αυτόν "επί γης βαδίζοντα, σάρκα φορέσαντα, δια σπλάγχνα οικτιρμών" και με την εξής παράκλησιν ενώπιον της δωρεάς Του: "σαλευομένην την καρδίαν μας τοις κύμασι του βίου στερέωσον, εις λιμένα εύδιον καθοδηγών, ο Θεός". 

Αδελφοί και τέκνα ηγαπημένα εν Κυρίω, 

Χαιρόμεθα, διότι σήμερον συμπροσκυνηταί και συνοδοιπόροι μας εις την μυστικήν οδόν προς την φοβεράν Εμμαούς της Καππαδοκίας ευρίσκονται και εκπρόσωποι των ομίλων Καππαδοκών, γόνων των ιερών τούτων τόπων, με προεξάρχοντα τον Εξοχώτατον και φίλτατον Υπουργόν κ. Μάξιμον Χαρακόπουλον, και με νοσταλγίαν και συγκίνησιν επισκεπτόμεθα την πολύπαθον γην των πατέρων μας, την οποίαν, κρίμασιν οις οίδεν ο Κύριος, εκείνοι ηναγκάσθησαν να εγκαταλείψουν προ ενενήκοντα περίπου ετών, μεταφυτευθέντες εις τα πέρατα της γνωστής οικουμένης. Μεταξύ μας υπάρχουν και πολλοί Νιγδελήδες, απόγονοι των φιλοπροόδων εκείνων Ορθοδόξων, οι οποίοι διεκρίθησαν δια την αγάπην των εις τον Χριστόν και εις τα γράμματα, την ελληνικήν παιδείαν, συνεχίζοντες έκτοτε και μέχρι σήμερον την παιδείαν του Γένους με απαρχάς τους τρεις φωστήρας της τρισηλίου Θεότητος, Βασίλειον τον Μέγαν, Γρηγόριον τον Θεολόγον και Ιωάννην τον Χρυσόστομον. 

Την στιγμήν αυτήν, πατέρες και αδελφοί, ομιλεί Γρηγόριος ο Θεολόγος. Ομιλεί η παράδοσις, οι λίθοι, ο ερειπωμένος αυτός Ναός του Τιμίου Προδρόμου, η στιγμή του παρελθόντος. Και Κύριος, "ο πάντα ειδώς και ερευνών καρδίας και νεφρούς" γνωρίζει πόσαι οιμωγαί και κραυγαί και απελπισία και απόγνωσις και αποκεφαλισμοί και βία και απαγωγαί, "θρήνος εν Ραμά", εις την Νίγδην των 35.000 τότε Ορθοδόξων ρωμηών κατοίκων ηκούσθησαν από προγόνους μας "με την ψυχήν στο στόμα". Ομιλεί η στιγμή του παρόντος, τα πνεύματα των πατέρων και αδελφών μας, των μαρτύρων και των ανωνύμων χριστιανών, που "άφησαν το βιος" και έφυγαν. Και όμως δεν έφυγαν. Μας κληροδότησαν αξίας και πολιτισμόν και επιτεύγματα πνευματικά φωτεινά, τα οποία δεν εκάλυψε χώμα και τάφος, σκότος βαθύ, αλλά κατηξίωσεν ο Όρθρος της Μιας των Σαββάτων, ο Όρθρος της Αναστάσεως. Και αυτήν την στιγμήν απολαμβάνομεν. Παρελθόν και παρόν και μέλλον, μήπως δεν συμποσούνται εις μίαν και μοναδικήν έννοιαν, την αιωνιότητα; 

Η παράδοσις, από την άλλην πλευράν, παιδείας και πολιτισμού των Καππαδοκών εσυνεχίσθη μέχρι τέλους, ιδιαιτέρως κατά τους τελευταίους αιώνας. Είναι γνωστοί οι Σύλλογοι των Καππαδοκών εις την Κωνσταντινούπολιν, οι οποίοι ανελάμβανον το οικονομικόν βάρος της λειτουργίας των σχολείων, προητοίμαζον δια του Ελληνικού Φιλολογικού Συλλόγου Κωνσταντινουπόλεως, του Συλλόγου "Ανατολή" και της "Καππαδοκικής Εκπαιδευτικής Αδελφότητος" και απέστελλον διδασκάλους, νηπιαγωγούς και σχολικά βιβλία. Οι Νιγδελήδες μάλιστα διέθετον εις την Πόλιν μεγάλην προσοδοφόρον περιουσίαν και εστήριζον τα επαρχιακά εδώ εκπαιδευτήρια. Και τοιουτοτρόπως προήλθε μία αμφίδρομος αδελφική σχέσις μεταξύ Κωνσταντινουπόλεως και Καππαδοκίας. Η πρώτη, με τους λογίους και τους οικονομικούς παράγοντάς της είναι εστραμμένη προς την Ανατολήν, και η τελευταία προσβλέπει εις την Κωνσταντίνου Πόλιν δι ἐνίσχυσιν του αγώνος και της ροπής προς τα άνω δια να διατηρήση την ιδιαιτέραν θρησκευτικήν, εθνικήν, πολιτιστικήν και πνευματικήν ιδιοπροσωπίαν. 

Εις την ζωήν των Καππαδοκών, η Εκκλησία είναι πάντοτε το κέντρον. Προσεκτικός περιηγητής απλούς, και μάλιστα ο μελετητής και ο προσκυνητής, διαπιστώνει χαραγμένη εις τους τοίχους των ερειπίων των Ιερών Ναών την προσευχητική επίκλησιν "Κύριε, βοήθει". Και αυτό μαρτυρεί το υπεράνθρωπον, το θείον, της ψυχής του Καππαδόκου, όταν κατά κύματα εθραύοντο δια παντός εις τον αφρόν του βράχου της πίστεως αι επιδρομαί των διαφόρων κατακτητών. Ο ποιητής Ζήσιμος Λορεντζάτος, προλογίζων το έργον του ποιητού Γεωργίου Σεφέρη "Τρεις μέρες στα μοναστήρια της Καππαδοκίας" γράφει: "Μόλις πάει να κατακάτσει ο κουρνιαχτός, προβαίνει στο ορίζοντα και άλλο ασκέρι". Και τα ασκέρια ήλθον και παρήλθον. Οι κίνδυνοι τους οποίους εβίωναν καθημερινώς οι Καππαδόκαι τους έστρεφαν συνεχώς εις τον Αναστάντα Κύριον, την μόνην ασφαλή καταφυγήν και σωτηρίαν. Μεταξύ αυτών και ο τελευταίος Μητροπολίτης Ικονίου Προκόπιος Λαζαρίδης, τραγική μορφή του 1922, ο οποίος επάλαιψε δια την σωτηρίαν του λαού του και εμαρτύρησε δια το ήθος και φρόνημα και την πιστότητά του εις τον Οικουμενικόν Θρόνον, υπερβάς την πίεσιν των γνωστών τότε δυνατών "ευθυμικών" και μη. Τραγικές φιγούρες και μορφές, οι οποίες εφρόντιζαν όχι το "ευ ζην" αλλά το "κατά Χριστόν ζην". Και αυτή υπήρξεν η μοναδική αίσθησις ταυτότητος του Καππαδόκου, δεδομένου ότι η γλώσσα δεν απετέλει δι αὐτόν συνδετικόν κρίκον -ωμίλουν τα γνωστά καραμανλίδικα κυρίως-, ως συνέβαινε με ετέρους συμπαγείς χριστιανικούς πληθυσμούς. 

Η Καππαδοκία, αδελφοί, μας καλεί και σήμερον εις μίαν πνευματικήν πανδαισίαν η οποία μας τέρπει, κυρίως όμως μας καθιστά κοινωνούς μιας γνησίας πνευματικής παραδόσεως. Ο πλούτος των μνημείων, ο κόσμος της προγονικής μνήμης, προσδιοριστικός της πνευματικής ταυτότητος του Καππαδόκου, αποτελεί δια την Μητέρα Εκκλησίαν της Κωνσταντινουπόλεως ανεκτίμητον πνευματικόν θησαυρόν, εις τον οποίον οφείλομεν χρεωστικώς να αναβαπτιζώμεθα και να θαλπώμεθα. Αι τοιχογραφίαι των Εκκλησιών, των Μονών, των κατακομβών μαρτυρούν την σύζευξιν πνεύματος και ύλης, βυζαντινής εικονογραφίας και δημοτικής τέχνης της καθ ἡμᾶς Ανατολής. 

Η ευλάβεια, εξ ετέρου, είναι βαθιά ριζωμένη εις την ψυχήν του Καππαδόκου. Το μαρτυρούν οι πολλοί και μεγάλοι άγιοι της γης αυτής. Οι Άγιοι Μάμας, Ιουλίττα, Γεώργιος ο Τροπαιοφόρος, Ειρήνη Χρυσοβαλάντω, Ευψύχιος, Σώζων, Πέντε Μάρτυρες, Ευδόκιμος, Μελέτιος, Αρσένιος και ο οσιακώς εν Αγίω Όρει ασκήσας Γέρων Παΐσιος, και νέφος μέγα επωνύμων και ανωνύμων, οι οποίοι είλκυσαν το Πνεύμα του Θεού. Κατά τον αετόν της πνευματικής ζωής Άγιον Γρηγόριον τον Νύσσης, "η διανομή των βασιλικών χαρισμάτων του Αγίου Πνεύματος εντός της Εκκλησίας πραγματοποιείται δια των μυστηρίων". Και το μυστήριον είναι ως μυστήριον ανέκφραστον. Βιώνεται μόνον ως "ολόφωτος Χάρις", γινωσκομένη αλλ οὐκ επιγινωσκομένη, αλλά μυστικώς επισκεπτομένη τον πιστόν "εν τη κλάσει του Άρτου", δια να κατανοήση εκείνος αμέσως τον Κύριον και Θεόν του, τον οποίον πολλάκις μέσα εις την τύρβην της ζωής και την νομιζομένην ασφάλειάν του την ανθρωπίνην, που εις την ουσίαν είναι ανασφάλεια, Τον αγνοεί και ζητεί να Τον ψηλαφήση δια να Τον πιστεύση (Λορέντζος Μαβίλης). 

Αυτός ήταν ο άξων της ζωής των Καππαδοκών. Η μαρτυρία δια πάντων των στοιχείων της φύσεως και των επιτευγμάτων του ανθρωπίνου πνεύματος, είναι η διαρκής παρουσία του Θεού ως δημιουργού, συνεκτικού των στοιχείων και κυβερνήτου των πάντων. 

Αυτήν την στιγμήν μέσα εις το μυστήριον του Θεού ζώμεν σήμερον. Και εμπρός εις το Μυστήριον, όταν "ομιλή ο Θεός", κατά τον Καππαδόκην ποιητήν, "τα πάντα σωπαίνουν". Και σκέψεις και διαλογισμοί και προγραμματισμοί και ιστορία και μνήμη και χαρές και λύπη όλα είναι παρελθόν. Καππαδοκία, Τσεχία, Σλοβακία, Μιλάνο, Ναϊσός της Σερβίας, Ταλλίν, Καρελία, Θεσσαλονίκη, Άγιον Όρος, Ίμβρος... μερικοί σταθμοί της Πατριαρχικής πορείας προς τον κόσμον εφέτος. Πορεία μας εις την ιστορίαν... Βαρθολομαίος, Βασίλειος, Γεώργιος, Ιωάννης... πορεία δια της ιστορίας εις την αιωνιότητα. 

Η πατριά των πορευομένων πολυάριθμος και η επιβίβασις εις το πλοίον της διαπορθμεύσεως σταδιακή. Οι εντεύθεν του ισθμού εναγκαλίζονται τους ευτρεπιζομένους προς διαπόρθμευσιν. Είναι όντως εμπειρία συγκλονιστική η πρόγευσις και η γεύσις της αιωνιότητος. Συνηθισμένοι εις τα πεπερασμένα μεγέθη της χρονικότητος, χθες, σήμερον, αύριον, συνταρασσόμεθα ενώπιον των απείρων μεγεθών της αιωνιότητος. 

Πριν ενενήντα χρόνια, ανήκοντα εις την ιστορίαν και δι' άλλους, τους πολλούς, εις την αιωνιότητα, ωνειρεύθησαν οι πατέρες μας εις τα χώματα αυτά, ότι έσκαπτον κάποιοι, προσπαθούντες να εκριζώσουν ένα μεγάλο Δένδρον. Ξύπνησαν ριγώντες και αισθανόμενοι εις το βάθος της ψυχής των την ιδικήν τους φωνήν κραυγάζουσαν σιωπηρώς: "Μου κόβουνε τις ρίζες μου". 

Το Δένδρον εκείνο, κατά τους πολλούς, έπεσεν. Έγινε και αυτό γη και σποδός. Ενόμισαν και επιστεύσαμεν οι πολλοί ότι το "δένδρον ετάφη". Και ελησμονήθη ότι "αναστάς εκ του τάφου θεοπρεπώς, τους φθαρέντας συνήγειρεν" ο Κύριος. Και ελησμονήσαμεν, ότι εις την γην όμως έμεινεν η ζωντανή Ρίζα. Και δεν συνειδητοποιήσαμεν ποτέ την ζωντανήν Ρίζαν, η οποία παραμένει. Και όχι μόνον μένει εις τον τόπον της αλλά και μεταφυτεύεται. Και το εκεί υπάρχει και εδώ και αντιστρόφως. Και το τότε ενυπάρχει ήδη εις το νυν, και το νυν εις το αεί, και τα πάντα εις τους αιώνας των αιώνων. Από την πρώτην στιγμήν της δημιουργίας του σύμπαντος μέχρι της τελικής στιγμής της συντελείας του, τα πάντα είναι μία στιγμή, μία ροπή. Εντός αυτής της μοναδικής στιγμής, την οποίαν αισθανόμεθα ως έχουσαν μήκος εκατομμυρίων ετών φωτός, επαίχθη το δράμα της ιστορίας. Ήδη ζώμεν ενορατικώς τα έσχατα, τα μετά την συντέλειαν του κόσμου, τα οποία εν αναφορά προς την ζωήν της Αγίας Τριάδος, ταυτίζονται προς τα πρώτα. Η παρένθεσις της ιστορίας διευρύνει την άπειρον αγάπην της Αγίας Τριάδος προς τα κατ εἰκόνα και καθ ὁμοίωσιν Θεού πλασθέντα επί τω ευδαιμονήσαι ανθρώπινα όντα. 

Λοιπόν, σήμερον, εις την Καππαδοκίαν ζώμεν την στιγμήν, "μετεωριζόμεθα δόξαν άφραστον". Και καταργούνται χρονικαί και τοπικαί αποστάσεις και αγνοούνται ισθμοί και διαπορθμεύσεις και μεταστάσεις και χωρισμοί, "δια της αχράντου προσψαύσεως του Κυρίου, φωτίζοντος κατ ἄμφω και ημών τα όμματα των ψυχών", και μας γεμίζει μόνον η εκστατική εκείνη θεωρία της ασημαντότητος της ημετέρας ιστορίας ενώπιον της σημαντικωτάτης συμπαντικής πανηγύρως, των ψαλλόντων ενώπιον του Θρόνου του Αρνίου, ημών των περιλειπομένων εν μυστηρίοις και των προαπελθόντων πατέρων και αδελφών ημών των Καππαδοκών, των μαρτύρων και των Αγίων, των ψαλλόντων, λέγομεν, το "Άγιος, Άγιος, Άγιος, Κύριος Σαβαώθ". Αληθώς, "ούτος της ανθρωπίνης όρος ευδαιμονίας, η μακαριότης", κατά τον Καππαδόκην φωστήρα Γρηγόριον τον Θεολόγον. Αμήν.

Ακολουθεί η ομιλία του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης Μάξιμου Χαρακόπουλου

Παναγιότατε πάτερ και δέσποτα, 

Με ιδιαίτερη συγκίνηση συμμετέχουμε και φέτος στο προσκύνημα της Καππαδοκίας παιδιά και εγγόνια των προσφύγων που ξεριζώθηκαν από τον ευλογημένο τούτο τόπο της Ανατολής. Και φέτος αξιωθήκαμε να λειτουργηθούμε στις εκκλησιές της αγιοτόκου Καππαδοκίας. Να βρεθούμε συνοδοιπόροι του Οικουμενικού Πατριάρχη, στην Καππαδοκία των μεγάλων πατέρων της εκκλησίας, από το Μέγα Βασίλειο μέχρι τον επίσκοπο Λαρίσης Άγιο Αχίλλειο, ταπεινοί προσκυνητές στην Καππαδοκία των Αγίων από τον Τροπαιοφόρο Γεώργιο από τα Ποτάμια μέχρι τον άγιο Αρσένιο από τα Φάρασα. Ακολουθούμε και φέτος τα βήματα του Πατριάρχη του Γένους στην Καππαδοκία του ορθόδοξου μοναχισμού που άνθισε στα διάσπαρτα πετροκομμένα μοναστήρια. Φορέας αυτής της μοναχικής παράδοσης της Καππαδοκίας και ο μακαριστός Γέροντας Παΐσιος που βρέφος 40 ημερών βρέθηκε πρόσφυγας στην Ελλάδα. 

Παναγιότατε, 

Από τότε που ξανακούστηκε, μετά από πολλές δεκαετίες, χάρις στις άοκνες προσπάθειές σας, το «Φως ιλαρόν», στις εκκλησίες της Ανατολής, το δικό μας τάμα, το δικό μας «χατζηλίκι» είναι να λειτουργηθούμε στη γη των παππούδων μας. Είναι το καλύτερο μνημόσυνο στους πρόσφυγες που πεθάναν με τον πόνο του ξεριζωμού και τον καημό της επιστροφής στη γενέθλια γη. Στους πρόσφυγες που μας μεταλαμπάδευσαν την αγάπη στην ορθόδοξη εκκλησία και το Πατριαρχείο μας, που σε καιρούς χαλεπούς αναδείχθηκε σε κιβωτό διατήρησης της εθνικής συνείδησης και της ορθόδοξης πίστης των Ρωμιών της Ανατολής. 

Πιστά τέκνα της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας, οι Καππαδόκες διακρίθηκαν για το υψηλό θρησκευτικό τους φρόνημα, την ταπεινοφροσύνη, την ευσέβεια και την εγκράτειά τους. Πρώτοι στην άσκηση, στις νηστείες και τις αγρυπνίες. Η παρουσία του Θεού στη ζωή τους αδιάλειπτη και η επίκληση του διαρκής σε ότι και αν έκαναν. «Κύριε βοήθει τον δούλον σου» διαβάζουμε στα μοναστήρια και τις εκκλησίες. «Κύριε στερέωσον τον οίκον τούτο» η επιγραφή στο ραγισμένο υπέρθυρο σπιτιού στην Καρβάλη. Αλλά και τα λαϊκά τους αναγνώσματα κατά κανόνα είναι οι βίοι Αγίων με πιο διαδεδομένο τον Αλέξιο, τον άνθρωπο του Θεού, τα πάθη του οποίου περιγράφονται σε 250 στίχους που απαγγέλλονταν ή ψάλλονταν σε βραδινές συνάξεις, και πέρναγαν από στόμα σε στόμα στην προφορική παράδοση. Ακόμη και στους χορούς τους οι Καππαδόκες επικαλούνται την άνωθεν βοήθεια. «Κύριε ‘λέημον, Κύριε ‘λέησον» τραγουδούν στο χορό του «Έι Βασίλη», παραμονή της πρωτοχρονιάς. 

Θυμούμαι την προγιαγιά μου Τοξάνα, που έκλεισε τα μάτια της σε βαθύ γήρας στις αρχές του ‘80, να σταυροκοπιέται με κάθε αφορμή και να μας προτρέπει να κάνουμε το σταυρό μας όταν περνούμε μπροστά από την εκκλησιά ή όταν χτυπά η καμπάνα. Τα μόνα ρωμέικα που ήξερε ήταν το «πάτερ ημών» και το «Κύριε ελέησον». Στο διάβα των αιώνων πολλοί Ρωμιοί της Ανατολής έχασαν την ελληνική λαλιά όχι όμως την ελληνικότητά τους που την ταύτισαν με την πίστη τους. Όπως έχει επισημάνει ο Octave Merlier: «Πράγματι η γλώσσα ενδέχεται ενίοτε να εξαφανιστεί, αλλ’ οι τουρκόφωνοι Έλληνες καππαδοκικών τινών κοινοτήτων, ουδ’ επ’ ελάχιστον έπαυσαν, ως εκ τούτου να παραμένουν γνήσιοι Έλληνες. Και τότε η Εκκλησία διεφύλαξε τον Ελληνισμόν των. Εκεί όπου η γλώσσα είχε παραχωρήσει την θέσιν εις την τουρκικήν, ο Χριστιανισμός είχε γίνει η ζύμη του Ελληνισμού». 

Με την άδεια του Φαναρίου αναπτύχθηκε η λεγόμενη καραμανλήδικη φιλολογία, η γραφή της τουρκικής με ελληνικά γράμματα. Από τις 81 πόλεις, χωριά και οικισμούς που κατοικούσαν Έλληνες προ της Εξόδου, και τους οποίους κατέγραψε το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, οι 49 ήταν τουρκόφωνοι και μόνο 32 ελληνόφωνοι, που κατάφεραν να διατηρήσουν σε αυτές τις νησίδες ελληνισμού την ελληνική γλώσσα. Η απώλεια της ρωμέικης λαλιάς και οι απαξιωτικοί χαρακτηρισμοί πολλών Ελλαδιτών έκαναν ακόμη περισσότερο τραυματική την ενσωμάτωση των Καππαδοκών προσφύγων στην νεοελληνική πραγματικότητα. 

Φέτος συμπληρώνονται 60 χρόνια από την πρώτη έκδοση, το 1953, του οδοιπορικού του νομπελίστα ποιητή Γεώργιου Σεφέρη «Τρεις μέρες στα μοναστήρια της Καππαδοκίας». Εντυπωσιασμένος ο Καππαδόκης στην καταγωγή ποιητής από την εικόνα της προδοσίας του Ιούδα στην Σκοτεινή Εκκλησία στα Κόραμα γράφει: «Δεν μπορώ να διώξω από τη μνήμη μου τα φοβερά αυτά μάτια, ίσως γιατί, την ώρα που τα κοίταζα, συλλογίστηκα πως την προδοσία θα την ονόμαζα σήμερα αδιαφορία». Ας μη γίνουμε, λοιπόν, «προδότες» αδιαφορώντας για την παρακαταθήκη των πατέρων μας, λησμονώντας την Καππαδοκία των Ρωμιών, τα ήθη και τις παραδόσεις μας. 

Παναγιότατε, 

Χάρη στις συντονισμένες σας προσπάθειες άνοιξαν και πάλι εκκλησίες στην Ανατολή και τον Πόντο και ξανακούστηκε το χριστιανικό μήνυμα της ελπίδας. Είθε επί των ημερών σας να αξιωθούμε να ζήσουμε και άλλα θαυμαστά. Άξιος! Πολλά τα έτη σας. 

Επιτρέψτε μου σε ανάμνηση του φετινού προσκυνήματος στην Καππαδοκία να σας προσφέρω ένα αντίγραφο δίσκου του 1720, από τη Μικρά Ασία, με αφιέρωση στον Άγιο Γεώργιο.

"Χριστός Ανέστη" στον Αξό της Καππαδοκίας ύστερα από 90 χρόνια

Καππαδοκία, ρεπορτάζ-φωτογραφίες του Νίκου Μαγγίνα 

Στην Αγιοτόκο Καππαδοκία βρίσκεται από το Σάββατο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος πραγματοποιώντας την καθιερωμένη ετήσια προσκυνηματική επίσκεψη του στην ποτισμένη με το αίμα των Αγίων και των μαρτύρων της Ορθοδοξίας και του Γένους μας μικρασιατική γη. 

Το Σάββατο το απόγευμα χοροστάτησε στην Ακολουθία του Εσπερινού στον Ιερό Ναό της Αγίας Μακρίνας Αξού που μαρτυρεί το παρελθόν του τόπου, το βυζαντινό αλλά και εκείνο που ακολούθησε, της συνύπαρξης ανθρώπων διαφορετικής πίστης σε έναν τόπο που ο χριστιανισμός δημιούργησε πολιτισμό και μέσα στα χώματά του "φιλοξενεί" αμέτρητους κεκοιμημένους αδελφούς. Στον Ιερό Ναό της Αγίας Μακρίνας ακούστηκε και πάλι, ύστερα από 90 χρόνια σιωπής, το "Χριστός Ανέστη". "Ευρισκόμεθα εις την Αξόν της Καππαδοκίας, εις τον χώρον τούτον της καθ' ημάς Ανατολής, όπου αι έννοιαι και τα βιώματα Ορθόδοξος πίστις, θρύλος, παράδοσις, γνώσις, δέησις, διδασκαλία, εξομολόγησις, επιστήμη, δημιουργία, και περιληπτικώς ζωή μαρτυρούν και αποκαλύπτουν", σημείωσε στην ομιλία του, μετά τον εσπερινό, ο Οικουμενικός Πατριάρχης. 

"Ο Ιερός αυτός Ναός της Αγίας Μακρίνης, με τις σκοτεινιασμένες από τον χρόνον και την εγκατάλειψιν αγιογραφίες Αγίων και Μαρτύρων της πίστεώς μας, στέκεται όρθιος και μαρτυρεί. Έργον κάποιου ανώνυμου ασφαλώς αγιογράφου αι τοιχογραφίαι εδώ και εις ολόκληρον την Καππαδοκίαν, αποτελούν μίαν "ζωγραφιάν", βγαλμένην μέσα από το σεντούκι του χρόνου", τόνισε και σε άλλο σημείο της ομιλίας του επεσήμανε: "Μία "ζωγραφιά", λοιπόν, η Αξός της καθ ἡμας Ανατολής. Μία χώρα ρωμηοσύνης και ονείρου. Μία περιοχή δημιουργίας. Ένας τόπος άγιος ο οποίος μας καλεί "να λύσωμεν τον ιμάντα των υποδημάτων μας" και να προσέλθωμεν απλώς, δια να ιδούμε, ευρισκόμενοι επί την ηλίου δύσιν, "φως ιλαρόν, αγίας δόξης, αθανάτου Πατρός, ουρανίου μάκαρος". Και είναι μεγάλη η χαρά και η συγκίνησίς μας να ψάλλωμεν όλοι μαζί απόψε το "Χριστός Ανέστη" και να αναπέμπωμεν σιωπηλήν προσευχήν και μοναδικήν ακολουθίαν, μετά 90 ολόκληρα χρόνια, εις τον ερειπωμένον αυτόν Ιερόν Ναόν της Αγίας Μακρίνης, ο οποίος όμως ίσταται όρθιος και περίβλεπτος εις "μαρτύριον ζωής". Αλλά μήπως εσταμάτησε ποτέ η νοερά δοξολογία των αψύχων και των εμψύχων, των βράχων και της κτίσεως όλης, των πατέρων και αδελφών μας οι οποίοι έζησαν εις τα λαξευτά υπόγεια του πρώτου χωριού της Αξού μέχρι να μεταφερθούν εις το σημερινόν, έργον των χειρών των; Η δοξολογία συνεχίζεται... η παρουσία αέναος... το θαύμα επαναλαμβάνεται αισθητώς και αναισθήτως από τον σύγχρονον άνθρωπον, τον εντόπιον, και κυρίως από τον προσκυνητήν. Είναι όμως θαύμα και η απλή ακόμη προσευχητική παρουσία εις χώρους ημετέρους". 

Απευθυνόμενος στους καταγόμενους από την Καππαδοκία προσκυνητές από την Ελλάδα και αλλού και συνοδεύουν στο Πατριαρχικό προσκύνημα ο Οικουμενικός Πατριάρχης υπενθύμισε το χρέος όλων. "Χρέος και ευθύνη όλων μας είναι να ενισχύσωμεν την προσπάθειαν αυτήν, την αναζωογόνησιν δηλαδή της πνευματικής παραδόσεως της Καππαδοκίας και την εμπειρίαν του χριστιανικού τούτου πολιτισμού, του μεγαλουργήσαντος επί δύο και πλέον χιλιετίας". 

Τον Οικουμενικό Πατριάρχη συνοδεύουν οι Μητροπολίτες Προικοννήσου Ιωσήφ, Ικονίου Θεόληπτος και Μπουένος Άιρες Ταράσιος ενώ μεταξύ των προσκυνητών είναι ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Μάξιμος Χαρακόπουλος και η Γενική Γραμματέας Πολιτισμού του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού, κυρία Λίνα Μενδώνη. 

Ακολουθεί ολόκληρη η ομιλία του Οικουμενικού Πατριάρχη στον Ι.Ν. Μακρίνας 

Ιερώτατοι και αγαπητοί εν Χριστώ Αναστάντι αδελφοί, 

Εξοχώτατοι κύριε Υπουργέ και κύριοι Βουλευταί, 

Εντιμολογιώτατοι Άρχοντες οφφικιάλιοι, Πατέρες, Αδελφοί και Τέκνα της Εκκλησίας, ευλογημένοι προσκυνηταί της Αγιοτόκου ταύτης γης της Αξού της Καππαδοκίας, Χριστός Ανέστη! Ευρισκόμεθα εις την Αξόν της Καππαδοκίας, εις τον χώρον τούτον της καθ' ημάς Ανατολής, όπου αι έννοιαι και τα βιώματα Ορθόδοξος πίστις, θρύλος, παράδοσις, γνώσις, δέησις, διδασκαλία, εξομολόγησις, επιστήμη, δημιουργία, και περιληπτικώς ζωη μαρτυρούν και αποκαλύπτουν. 

Ο Ιερός αυτός Ναός της Αγίας Μακρίνης, με τις σκοτεινιασμένες από τον χρόνον και την εγκατάλειψιν αγιογραφίες Αγίων και Μαρτύρων της πίστεώς μας, στέκεται όρθιος και μαρτυρεί. Έργον κάποιου ανώνυμου ασφαλώς αγιογράφου αι τοιχογραφίαι εδώ και εις ολόκληρον την Καππαδοκίαν, αποτελούν μίαν "ζωγραφιάν", βγαλμένην μέσα από το σεντούκι του χρόνου. Εις την "ζωγραφιάν" αυτήν ημείς θα εβλέπαμε με τα πήλινα πεπερασμένα μάτια μας, εάν ημπορούσαμε, τινάζοντας έστω προς στιγμήν τον κουρνιαχτόν του αμφιβληστροειδούς μας και "πλουτίζοντάς τον" με ολίγον θεϊκόν φως, θα εβλέπαμε, λέγομεν, "τα επέκεινα" της ζωγραφιάς: το εσωτερικόν του μυστηρίου, τα φωτοστέφανα αλλά και τα αγκάθινα στεφάνια, και το ανώνυμον, όπως ανώνυμη άλλωστε είναι και η επίγειος ζωη μας, έστω και αν προσπαθούμε να την κάνουμε επώνυμον με "τρόπους" και "λόγους" και με "έργα" ανθρώπινα, βιάζοντας πολλές φορές την ελευθερίαν με την οποίαν μας επροίκισεν ο Θεός. Θα εβλέπαμε, λοιπόν, το μυστήριον, τον στέφανον και το ανώνυμον της ζωής μας. Και γνωρίζομεν έτσι εις μίαν ζωγραφιάν, εις μίαν αγιογραφίαν, του "μυστηρίου την δύναμιν", την δυναμικήν της ζωής, την δόξαν της αληθείας. "Δόξης αεί φρόντιζε της αιωνίου• η γαρ παρούσα ψεύδεται καθ' ημέραν" (Γρηγορίου του Θεολόγου, Έπη Θεολογικά, Ποίημα ΛΒ´, Γνώμαι δίστιχοι, P.G. 37,924). 

Μία "ζωγραφιά", λοιπόν, η Αξός της καθ ἡμας Ανατολής. Μία χώρα ρωμηοσύνης και ονείρου. Μία περιοχή δημιουργίας. Ένας τόπος άγιος ο οποίος μας καλεί "να λύσωμεν τον ιμάντα των υποδημάτων μας" και να προσέλθωμεν απλώς, δια να ιδούμε, ευρισκόμενοι επί την ηλίου δύσιν, "φως ιλαρόν, αγίας δόξης, αθανάτου Πατρός, ουρανίου μάκαρος". Και είναι μεγάλη η χαρά και η συγκίνησίς μας να ψάλλωμεν όλοι μαζί απόψε το "Χριστός Ανέστη" και να αναπέμπωμεν σιωπηλήν προσευχήν και μοναδικήν ακολουθίαν, μετά 90 ολόκληρα χρόνια, εις τον ερειπωμένον αυτόν Ιερόν Ναόν της Αγίας Μακρίνης, ο οποίος όμως ίσταται όρθιος και περίβλεπτος εις "μαρτύριον ζωής". Αλλά μήπως εσταμάτησε ποτέ η νοερά δοξολογία των αψύχων και των εμψύχων, των βράχων και της κτίσεως όλης, των πατέρων και αδελφών μας οι οποίοι έζησαν εις τα λαξευτά υπόγεια του πρώτου χωριού της Αξού μέχρι να μεταφερθούν εις το σημερινόν, έργον των χειρών των; Η δοξολογία συνεχίζεται... η παρουσία αέναος... το θαύμα επαναλαμβάνεται αισθητώς και αναισθήτως από τον σύγχρονον άνθρωπον, τον εντόπιον, και κυρίως από τον προσκυνητήν. Είναι όμως θαύμα και η απλή ακόμη προσευχητική παρουσία εις χώρους ημετέρους. 

Χαιρόμεθα, λοιπόν, μαζί σας, αδελφοί και τέκνα, που διαλογιζόμεθα εντός του Ναού τούτου των πατέρων μας και προσευχόμεθα σιωπηλώς, με καρδιές χαρούμενες, με μάτια δακρυσμένα, μαζί με τις παραστάσεις της Ζωγραφιάς, προσευχόμεθα εις Εκείνον που είναι ως αληθώς "Μεγας και ουδείς λόγος εξαρκέσει προς ύμνον των θαυμασίων" Του και γινόμεθα "υμνωδοί άπαυστοι της Θεότητός" Του με μια μόνον παράκλησιν να δεχθή την αίνεσιν "και ημών των πηλίνων και γηγενών και την ικεσίαν ως εύσπλαγχνος". 

Συμπροσευχόμεθα, με τούς παρόντας προσκυνητάς από όλην την Κρήτην, με απογόνους των Αξενών, οι οποίοι ζουν εκεί εις την άλλην χώραν των Αγίων και των ηρώων, οι πρόγονοι των οποίων είχον εγκατασταθή το πρώτον εις την Νεαν Αξόν Γιαννιτσών, αλλά και εις τα υπόλοιπα μέρη της Μακεδονίας, της Θράκης και της Ηπείρου. Χαιρόμεθα με τούς εκπροσώπους των Συλλόγων Μικρασιατών Κρήτης, Πολιτιστικού Φιλισίων, Πολιτιστικού Καλού Χωριού Μονοφατσίου, Φιλων Περιβάλλοντος Φαραγγιανών, Αδελφότητος Αξενών Θεσσαλονίκης, Πολιτιστικού Συλλόγου Αξού Γιαννιτσών. Και αξιολογούμεν το γεγονός ως επανασυνάντησιν και ως αέναον ιερουργίαν του μυστηρίου της ανθρωπίνης ψυχής. Του μυστηρίου του "Ίδε ο άνθρωπος!", ως αναγράφεται και εις υπέρθυρον επιγραφήν οίκου ευπατρίδου Καππαδόκου: "Άνθρωπε! ει μεν φίλος πέφυκας είσελθε χαίρων• ει δε εχθρός και επίβουλος πόρρω της πύλης ταύτης• Σήμερον εμού, αύριον ετέρου και ουδέποτε ουδενός. Εν έτει 1853". Αυτό είναι το μυστήριον της επανασυναντήσεως, το να κατέχης κάτι και συγχρόνως να το θεωρής ξένον και να ομολογής με συντριβήν ότι τίποτε δεν είναι ιδικόν μας, ούτε και αυτό το σώμα, το οποίον ανήκει εις την γην, ούτε η ψυχή, η οποία ανήκει εις τον "των αοράτων Κτίστην". 

Γνωρίζομεν επίσης την χαράν την ιδικήν σας, των απογόνων των Αξιωτών δια το σημαντικόν τούτο γεγονός της επανασυναντήσεως Πατριάρχου Οικουμενικού και μελών της κληρουχίας αυτού εις τας εδώ πατρογονικάς εστίας. Τι και "αν δεν ανάβει το καντήλι και αν δεν καίει το λιβάνι", κατά τον ποιητήν; Αρκεί που συνεχίζει "το φως της Αναστάσεως να λάμπη και να φωτίζη" αόρατα και τρανταχτά, "παύον δεινών ημών επαναστάσεις, πάσης θλίψεως απαλλάττον ημάς". 

Άλλωστε, η Αξός, εκ των πλέον σημαντικών κέντρων της Νοτίου Καππαδοκίας, απετέλει, μαζί με το Μιστί, τα Φλογητά, την Μαλακοπήν και την Δηλαν, φάρον της Ορθοδόξου Πιστεως εις την ιστορικήν αυτήν περιοχήν μέχρι το έτος 1924, όταν περιστάσεις και περιπτώσεις του βίου, ανθρώπινοι αδυναμίαι και ακαταστασία ψυχής και σκότος νοός, επέβαλαν την εγκατάλειψιν των ιερών και οσίων και την μεταφύτευσιν του Δενδρου, αλλαχού, όχι όμως της Ρίζης, η οποία παραμένει εδώ και προβληματίζει και τρέφει και ζωογονεί το δέντρον όπου και αν μετεφυτεύθη, έστω και αν απέκτησεν ιδικές του ρίζες, ποτέ τόσο σταθερές σαν τις πρώτες. 

Αισθανόμεθα καθήκον ιερόν, της Μητρός Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως και ιδικόν σας, ως γόνων ευλαβών Καππαδοκών, την διατήρησιν ζώσης της μνήμης της ηρωοτόκου και Αγιοτόκου Καππαδοκικής γης και μέσω της επαφής προς τον τόπον να συνεχίσωμεν την επικοινωνίαν με την ψυχήν των προαπελθόντων Καππαδοκών, εις τούς οποίους "πνεύμα διήλθε και ουχ υπάρχει και ουδείς ανθρώπων επιγινώσκει τον τόπον αυτού" (πρβλ. Ψαλμ. 102, 16), εκεί που αναμένει την τελικήν θείαν κρίσιν κατά τα επί γης έργα. Και ευχόμεθα όλα τα πνεύματα των προαπελθόντων πατέρων μας να αναπαύωνται "εις την κατάπαυσιν του Κυρίου", εις το ανέσπερον φως της Αναστάσεως, που πηγάζει από τον θεοδόχον Τάφον Του. Και αν όμως δεν γνωρίζωμεν που είναι το πνεύμα, βιώνομεν ότι Χριστός Ανέστη και αληθώς μαρτυρείται εις όσα δια της Χάριτος του Θεού κατέλιπε και ενταύθα το καππαδοκικόν πνεύμα προς ευρύτερον παραδειγματισμόν. 

Χρέος και ευθύνη όλων μας είναι να ενισχύσωμεν την προσπάθειαν αυτήν, την αναζωογόνησιν δηλαδή της πνευματικής παραδόσεως της Καππαδοκίας και την εμπειρίαν του χριστιανικού τούτου πολιτισμού, του μεγαλουργήσαντος επί δύο και πλέον χιλιετίας. 

Ως ο τυφλός εκ γενετής, αναζητούμεν και ημείς εις τούς τόπους τούτους το φως εκείνο της ζωής, τον οποίον εφώτιζε τόσους αιώνας τούς πιστούς της Αξού να έχουν ως μοναδικόν προορισμόν εις την ζωήν των, Εκείνον, "τον κατελθόντα εκ των ουρανών και σαρκωθέντα εκ Πνεύματος Αγίου και Μαρίας της Παρθένου και ενανθρωπήσαντα, σταυρωθέντα, παθόντα και ταφέντα και αναστάντα εκ νεκρών..., δι' Ου τα πάντα εγένετο", και ο Οποίος είναι ο μόνος ιατρός των ψυχών και των σωμάτων μας, ο χορηγός του φωτός. 

Είναι αληθώς μεγάλη ευλογία η λατρευτική αυτή σύναξίς μας. Διότι τελείται εις τον Ναόν μιας χαρακτηριστικής πνευματικής μορφής της Καππαδοκίας, της Οσίας Μακρίνης, η οποία εσφράγισε δια του βίου της τον γυναικείον Ορθόδοξον Μοναχισμόν και υπήρξεν υπόδειγμα αγίας γυναικός. Ήτο η προστάτρια των προγόνων σας και η ευλάβεια και καταφυγή προς την Αγίαν είχε κεντρικήν θέσιν εις την ζωήν των. Εις το όνομά της εσεμνύνοντο πολλαί εξ αυτών και μετά τον Κυριον και την Παναγίαν Μητέρα Του εκείνην επεκαλούντο εις εύκαιρον βοήθειαν. Το εκτός του Ιερού τούτου Ναού βαθύ φρέαρ του Αγιάσματός της προσέφερεν αενάως την ίασιν εις πλήθος ασθενούντων, χριστιανών και μη, ως μία άλλη αληθής κολυμβήθρα του Σιλωάμ. Διατί; Απλώς, διότι "δι ἀσκήσεως και ηθών τελειότητος εχρημάτισε νύμφη του Σωτήρος Χριστού περίδοξος" (Απολυτίκιον). Η Αγία και οι τέσσαρες αδελφοί της, ο Μεγας Βασίλειος, ο Άγιος Γρηγόριος Νυσσης, ο Άγιος Ναυκράτιος και ο Άγιος Πετρος Σεβαστείας, συνετέλεσαν σημαντικώς εις την ανάδειξιν της Καππαδοκίας ως θερμοκηπίου ανθήσεως της χριστιανικής πίστεως και μαρτυρίας. 

Η διατήρησις, λοιπόν, ασβέστου της μνήμης της γενετείρας των μακαρίων και δια την φιλευσέβειαν διακρινομένων προγόνων σας, με την πολυποίκιλον δραστηριότητα των Συλλόγων σας απανταχού της γης, και μάλιστα εις την ευλογημένην Ελλάδα, αποτελεί και χρέος ευγνωμοσύνης προς εκείνους, αλλά και χρέος ωφελείας προς τούς σημερινούς και τούς επερχομένους μέχρι της συντελείας του αιώνος απογόνους των. Η καλή γνώσις της ιστορικής πορείας και της Ριζης μας είναι η ασφαλιστική δικλείς δια την καρποφορίαν του μεταφυτευθέντος Δενδρου δια της μιμήσεως αξιεπαίνων πράξεων και της αποφυγής επιμέμπτων λαθών. Συγχρόνως, η άρδευσις της πορείας του βίου με τον πλούτον της πατρογονικής παραδόσεως συντελεί καταλυτικώς εις την κοινωνικήν εξισορρόπησιν και αποτελεί την βάσιν δια την χάραξιν περαιτέρω ορθών πρωτοβουλιών και ενεργειών. 

Αδελφοί και Πατέρες, 

Υμνούντες απόψε Πατέρα, Υιόν και Άγιον Πνεύμα Θεόν, εδώ εις την Αγίαν Μακρίναν της Αξού, είναι βαθυτάτη και συγκλονιστική η συγκίνησίς μας από τον παλμόν των καρδιών σας, τον οποίον αισθανόμεθα να αντηχή εις την ιδικήν μας καρδίαν. Από όλας τας χαράς, τας οποίας δύναται να αισθανθή ο άνθρωπος, η πλέον πλουσία, η περισσότερον πλήρης, η χαροποιούσα την όλην ύπαρξιν περισσότερον από κάθε άλλην, είναι η χαρά της καρδιακής κοινωνίας, της ταυτότητος των αισθημάτων, της εκπομπής και λήψεως εις την ιδίαν συχνότητα της αμοιβαίας αγάπης και τιμής, του σεβασμού και της εκτιμήσεως του ενός προς τον άλλον. 

Ήδη από της αρχαιοτάτης εποχής οι κατοικήσαντες εις τον ευλογημένον αυτόν τόπον, παλαίοντες μεταξύ του καλού και του κακού, είχον διαγνώσει την υπερτέραν και αυτής της ζωής χαράν της φιλίας και της συγκροτούσης τον κόσμον φιλότητος. Διο και απεδέχθησαν προθύμως και διέσωσαν και διέδωσαν, με τους λόγους και τα έργα τους, με τα συγγράμματά τους, το χριστιανικόν κήρυγμα της αγάπης και της ειρήνης και της συνυπάρξεως και συνεργασίας με όλους τούς λαούς και απέρριψαν ως κίβδηλα τα κηρύγματα του μίσους και της βιαίας επικρατήσεως. Και εγίνοντο με την χάριν του Θεού φωτοδόται και εκπολιτισταί, και ως μικρά ζύμη επέδρων ευεργετικώς επί των ανθρωπίνων κοινωνιών, ως μαρτυρεί η ιστορία. Το Οικουμενικόν Πατριαρχείον καυχάται δια τους Καππαδόκας, τους μικρούς μεν εις αριθμόν αλλά μεγάλους εις αισθήματα. Καυχάται δια τους αειμνήστους Καππαδόκας αλλά και δια σας, τέκνα εν Κυρίω αγαπητά και περιπόθητα, τους απογόνους αυτών, δια την σταθεράν προσήλωσίν σας εις τας ευαγγελικάς αρχάς της αγάπης και της αδελφωσύνης προς όλους, ανεξαρτήτως πίστεως και εθνικότητος, διότι η στάσις σας αυτή είναι η μόνη η οποία δικαιώνει την ανθρωπίνην ιδιότητα. 

Η αγάπη μαλακώνει τας σκληράς καρδίας, συναδελφώνει τούς εχθρούς, ευρίσκει διεξόδους εις τα αδιέξοδα, φωτίζει τα σκότη των καρδιών, δίδει αξίαν εις την ζωήν, επιτυγχάνει τα ακατόρθωτα. Εκεί όπου η ισχύς αποτυγχάνει να επιβάλη το θέλημά της και προκαλεί το σφίγξιμον των χειρών εις γρόνθους, η αγάπη θερμαίνει την ατμόσφαιραν και μεταβάλλει τούς σφιγμένους γρόνθους εις ανοικτάς αγκάλας. 

Η Μήτηρ Εκκλησία αγάλλεται και χαίρει έχουσα τοιαύτα τέκνα. Αυτής της Μητρός σας Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως τον θερμόν ασπασμόν και την ευχήν μεταφέρομεν εις υμάς τους ευλαβείς προσκυνητάς και αποστέλλομεν από εδώ προς πάντας τους όπου γης Καππαδόκας, από του πρεσβυτέρου μέχρι του τελευταίου παιδιού. 

Είναι ευχή ευπρόσδεκτος εις τον Θεόν, διότι προέρχεται από καρδιά όντως μητρική, καρδιά που ξεχειλίζει από αγάπην και ασπάζεται περιπαθώς τούς πάντας μέσα εις ένα αγκάλιασμα οικουμενικόν. Και ακόμα, η ευχή την οποίαν σας μεταφέρομεν από την βασιλίδα των πόλεων, είναι ευχή μητέρας πονεμένης, Εκκλησίας που βαστάζει εν τω σώματι αυτής τα στίγματα του Κυρίου, που φέρει τον ονειδισμόν του Χριστού, που χρειάζεται την αγάπην και την προσευχήν όλων σας. Ανοίξατε, λοιπόν, διάπλατα τας καρδίας σας προς την Μητέρα σας Εκκλησίαν και στηρίξατέ την, δια να συνεχίση την μαρτυρίαν και την αποστολήν της -αποστολήν χρήσιμον εις όλους, όντως οικουμενικήν. 

Και δεχθήτε ως αντίδωρον την ευλογίαν της του Θεού Σοφίας και της του Θεού Ειρήνης, καθώς επίσης και το φως το ανέσπερον και αναστάσιμον, το οποίον αιώνες τώρα μας έρχεται από την χώραν των ζώντων. 

Σας ομιλούμεν, λοιπόν, απόψε, εις τον χώρον αυτόν, μετά 90 χρόνια σιωπής, ο Πατριάρχης σας, δι' ορατών και αοράτων και λέγομεν επιγραμματικώς προς εαυτούς και αλλήλους: 

Ο Χριστός εν τω μέσω ημών! Η χάρις και η αγάπη Αυτού μετά πάντων. Χριστός Ανέστη!