Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΑΛΒΑΝΙΑΣ ΣΤΟ ΑΡΜΑ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΥ ΜΟΣΧΑΣ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Από την Αρχιγραμματεία της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Αλβανίας εκδόθηκε ανακοίνωση (11 Μαρτίου 2023), στην οποία, μεταξύ άλλων σημειώνεται: 

«Με αφορμή πρόσφατα δημοσιεύματα στο διαδίκτυο, η Εκκλησία της Αλβανίας διευκρινίζει ότι δεν πρόκειται να παρασυρθεί στη μέθοδο των αντεγκλήσεων, αναιρέσεων, προσβολών, ανακριβειών και μομφών, όπως επιχειρείται από αναρμοδίους λαϊκούς σε διαδικτυακούς τόπους. Η κατ’ Αλβανίαν Ορθόδοξος Εκκλησία, λοιπόν, δηλώνει προς πάσαν κατεύθυνσιν ότι δεν είναι διατεθειμένη να διαλαλεί στο διαδίκτυο και γενικά στα μέσα μαζικής ενημερώσεως τις απόψεις και τις κρίσεις της, σχετικά με τη στάση και τη συμπεριφορά άλλων τοπικών Ορθοδόξων Εκκλησιών και των Προκαθημένων τους».

Τολμώ να πω ότι η ανακοίνωση της Εκκλησίας της Αλβανίας «φωτογραφίζει» την ελαχιστότητά μου, καθώς εκδόθηκε μετά το πρόσφατο κείμενό μου «Η Εκκλησία της Αλβανίας αποδέχεται τις αποφάσεις του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας;» και δεν έχω δει άλλο κείμενο από «αναρμόδιο λαϊκό» για το θέμα.

Εν πρώτοις θέλω να ξεκαθαρίσω ότι το κείμενό μου ούτε προσβάλλει ούτε περιέχει ανακρίβειες και μομφές. Πώς θα μπορούσε να είναι αλλιώς, άλλωστε, αφού το μεγαλύτερο μέρος του κειμένου μου αναπαράγει πιστά τις θέσεις της Εκκλησίας της Αλβανίας και του προκαθημένου της. Τα συμπεράσματα εξάγονται αβίαστα, δεν είναι αυθαίρετα. 

Λυπούμαι διότι η Εκκλησία της Αλβανίας καταφεύγει για μια ακόμη φορά στην αοριστία και την γενικολογία και αποφεύγει να πει τα πράγματα με το όνομα τους. 

Αναφέρεται στο ανακοινωθέν: «Τα επώδυνα εκκλησιαστικά προβλήματα που έχουν ανακύψει τα τελευταία χρόνια και προσφάτως στην Αφρική, με συνέπεια τις σαφείς ρωγμές στις σχέσεις των τοπικών Ορθοδόξων Εκκλησιών και τη διάχυτη ανησυχία των 0ρθοδόξων πιστών, δεν λύνονται με τη μέθοδο των αλυσιδωτών αντιποίνων από συγκεκριμένες Εκκλησίες και με τη συλλογή συναινέσεων από τις υπόλοιπες δια των μέσων μαζικής ενημερώσεως». 

Η παραπάνω παράγραφος είναι ο ορισμός της ασάφειας! Το μόνο σαφές είναι οι «σαφείς ρωγμές στις σχέσεις των Εκκλησιών». Καμία καταδίκη της θλιβερής στάσης του Πατριαρχείου Μόσχας απέναντι στην ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. 

Καμία καταδίκη του ρωσικού μορφώματος «Πατριαρχική Εξαρχία Αφρικής». Καμία αποδοχή των αποφάσεων του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας σε σχέση με τον καθηρημένο πρ. Κλιν Λεωνίδα. 

Αντ’ αυτών η απόφανση ότι τα προβλήματα «δεν λύνονται με τη μέθοδο των αλυσιδωτών αντιποίνων από συγκεκριμένες Εκκλησίες». 

Είναι θλιβερό να μιλάει τώρα η Εκκλησία της Αλβανίας για «αντίποινα», δηλ. μετά τις κανονικές αποφάσεις του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας, και όχι όταν η Μόσχα πρώτη εκείνη ξεκίνησε τον χορό των αντιποίνων. Δεν ακούσαμε μία λέξη από την Εκκλησία της Αλβανίας όχι μόνο για την διακοπή μνημόνευσης Προκαθημένων από την Ρωσική Εκκλησία, αλλά και για την λίστα της ντροπής που κατήρτισε το Πατριαρχείο Μόσχας και περιλαμβάνει ιεράρχες της Εκκλησίας της Ελλάδος τους οποίους έθεσε σε ακοινωνησία επειδή συλλειτούργησαν με ιεράρχες της Αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Ουκρανίας. 

Ένας «αναρμόδιος λαϊκός», όπως είναι η ελαχιστότης μου, σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να «παρασύρει» την Εκκλησία της Αλβανίας σε «οδούς σκολιάς». Μπορεί, όμως, να καταγράψει με σαφήνεια την δική της …ασαφή διαδρομή στο ουκρανικό ζήτημα. 

Διαβάζουμε στο πρόσφατο ανακοινωθέν: «Καθώς εντείνεται η πρωτοφανής συμφορά της Ορθοδοξίας στην Ουκρανία και η ανείπωτη οδύνη των Ορθοδόξων πιστών κορυφώνεται, επιβάλλεται το ταχύτερον δυνατόν πανορθοδόξος αντιμετώπισις». 

Το ερώτημα τίθεται αυτόματα: Ποια είναι «η πρωτοφανής συμφορά της Ορθοδοξίας στην Ουκρανία»;

Για μένα, τον «αναρμόδιο λαϊκό», η πρωτοφανής συμφορά είναι η ρωσική εισβολή και η απόλυτη στήριξη της από την Εκκλησία της Ρωσίας, η οποία διατυπώνει μια «θεολογία του πολέμου». 

Αυτή η συμφορά, σωστά ισχυρίζεται η Εκκλησία της Αλβανίας, θέλει «πανορθόδοξη αντιμετώπιση», δηλαδή ρητή και κατηγορηματική καταδίκη της θεωρίας του «ρωσικού κόσμου» και της «θεολογίας του πολέμου». Κι ακόμα απόλυτη καταδίκη της ρωσικής εισβολής στην κανονική δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής. 

Κατά την Ειρηνική Επίσκεψη του Πάπα και Πατριάρχου Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ. Θεοδώρου Β’ στην Εκκλησία της Αλβανίας (31 Οκτωβρίου – 5 Νοεμβρίου 2009), ακούσαμε τον Προκαθήμενο του Δευτερόθρονου Πρεσβυγενούς Πατριαρχείου να λέει προς τον Αρχιεπίσκοπο Αναστάσιο: 

«Δεσμοί ἰδιαίτεροι καί ἄρρηκτοι, ὅλως ἐκκλησιαστικοί στά ὅρια τῆς κανονικῆς ἐκκλησιαστικῆς τάξεως καί ἀλληλεγγύης, συνδέουν πάντοτε τήν Πρεσβυγενή Ἐκκλησία τῆς Ἀλεξανδρείας, τό Δευτεροθρόνο Πατριαρχεῖο μέ τήν Ἁγιωτάτη Ἀδελφή Ἐκκλησία τῆς Ἀλβανίας. Δεσμοί ἰδιαίτεροι ἀφοῦ Σεῖς, διακονήσατε ἐπί πολλά χρόνια τήν Ἐκκλησία τῆς Ἀλεξανδρείας. Ζήσατε στήν μακρινή Κένυα μέσα στίς ἱεραποστολές τῆς ἐξωτικῆς αὐτῆς χώρας ἀλλά καί σέ ἄλλες δύσβατες καί πολύ δύσκολες περιοχές. Ὅμως, ἀπό τήν θέση αὐτή, ἐπιθυμοῦμε νά σᾶς εὐχαριστήσουμε δεόντως καί ἐγκαρδίως γιά τήν ἀμέριστη καί συνεχιζόμενη στήριξη καί πολύπλευρη συμπαράστασή σας πρός τό ἔργο τῆς Ἱεραποστολῆς. Ναί Μακαριώτατε, βοηθᾶτε καί ἐνισχύετε τήν Ἱεραποστολή μέ κάθε τρόπο, μέ τήν προσωπικότητά σας, μέ τήν προσευχή σας, μέ τήν πλούσια συγγραφή σας, μέ κάθε τρόπο, τό γνωρίζουμε πολύ καλά αὐτό καί εἶναι ἡ ὥρα τῆς εὐχαριστίας καί τῆς εὐγνωμοσύνης τῆς Ἀλεξανδρινῆς Ἐκκλησίας». 

Και τώρα τι, Μακαριώτατε άγιε Αλβανίας; 

Επιτρέψτε μου να σας θυμίσω την απόλυτη στάση, που αποτελεί πλέον και παρακαταθήκη, του μακαριστού Πισιδίας Σωτηρίου: 

«Μετά και από αυτό το μέγα ατόπημα του Πατριαρχείου Μόσχας κατά του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας, αλλά και μετά από τα όσα έκνομα και αντικανονικά έπραξε και πράττει στην Μητέρα και Τροφό του, δηλαδή προς το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, και μάλιστα μέσα στην από αιώνων Έδρα Του στην Κωνσταντινούπολη, το πραξικόπημα κατά του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας ήταν, για την λογική των Μοσχοβιτών απλά η «φυσική» συνέχεια των δρομολογουμένων από πολύ καιρό πριν παράνομων ενεργειών τους. Και τώρα να περιμένουμε να δούμε να συμβεί το ίδιο και στις Αυτοκέφαλες Εκκλησίες Κύπρου και Ελλάδος και όχι μόνον! 

Ας ξυπνήσουν, λοιπόν, όσοι εκουσίως ή ακουσίως, υποστηρίζουν τις αντικανονικές πράξεις του Πατριαρχείου Μόσχας και ας καταλάβουν τι κακό θα βρει την Ορθόδοξη Εκκλησία με την προτεσταντικής νοοτροπίας τακτική, να ιδρύουν όπου θέλουν ρωσικές σέκτες. Ας σκεφθούν όλοι οι υπεύθυνοι αυτής της τραγικής συμφοράς το μεγάλο κακό που θα γίνει στην ιερή υπόθεση του ευαγγελισμού των Αφρικανών Αδελφών μας και πόσο θα χαίρεται ο διάβολος. Μήπως ήρθε η ώρα να αποφανθεί συνοδικώς η Ορθόδοξη Εκκλησία επί του θέματος, όπως το έπραξε το 1872 καταδικάζοντας τον επάρατο εθνοφυλετισμό;» 

Λυπούμαι να πω – τελικά – ότι η Εκκλησία της Αλβανίας προσδέθηκε στο άρμα της Ρωσικής Εκκλησίας κι αυτό είναι μια συνειδητή επιλογή. Κάθε άλλη απόπειρα προσέγγισης της στάσης της, είναι απλώς «άλλα λόγια ν’ αγαπιόμαστε».

Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΑΛΒΑΝΙΑΣ ΑΠΟΔΕΧΕΤΑΙ ΤΙΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ;

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Η Εκκλησία της Ελλάδος κοινοποίησε, με σχετική εγκύκλιο, την απόφαση του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας για την καθαίρεση του μητροπολίτου πρ. Κλιν Λεωνίδα, «Εξάρχου» του αντικανονικού μορφώματος που ονομάζεται από τους ρώσους «Πατριαρχική Εξαρχία Αφρικής» και δημιουργήθηκε ως αντίποινα για την απόφαση του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας να αναγνωρίσει την Αυτοκεφαλία της Εκκλησίας της Ουκρανίας, που παραχωρήθηκε κανονικώς από το Οικουμενικό Πατριαρχείο. 

Το Πατριαρχείο Βουλγαρίας δέχθηκε, έστω και προσωρινά (μέχρι οριστικής αποφάσεως), τις αποφάσεις του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας. 

Η Εκκλησία της Αλβανίας, της οποίας ο Προκαθήμενος αναδείχθηκε από την πλούσια ιεραποστολική του δράση στην Αφρική, εξακολουθεί να τηρεί σιγήν ιχθύος επί του θέματος. 

Είναι προφανές ότι για τον Αρχιεπίσκοπο Αλβανίας Αναστάσιο ισχύει ακόμα το ανακοινωθέν του της 8ης Ιανουαρίου 2022, όπου έκανε λόγο για «Το ρήγμα από την Ουκρανία στην Αφρική». 

Εκείνο το ανακοινωθέν, μη το ξεχνάμε, ήταν «βούτυρο στο ψωμί» των Ρώσων, αφού οι ίδιοι οι Ρώσοι διατείνονται ανάλογους ισχυρισμούς. Ότι, δηλαδή, υπάρχει σχίσμα, ότι η Ουκρανία και η Αφρική είναι αιτία και αποτέλεσμα, ότι χρειάζεται Πανορθόδοξη Σύνοδος και τα τοιαύτα. Ενδεικτικό αυτής της εκτίμησης του ανακοινωθέντος του Αλβανίας Αναστασίου είναι ο σχετικός σχολιασμός από την ρωσοκίνητη Ένωση Ορθοδόξων Δημοσιογράφων. 

Σε εκείνο το ανακοινωθέν ο Αλβανίας Αναστάσιος έμοιαζε να έχει αποδεχθεί τη νέα πραγματικότητα ως αναπότρεπτη: «Στο εξής οι απλοί Αφρικανοί θα καλούνται να προσέλθουν στην Ορθοδοξία από δύο Ορθόδοξα Πατριαρχεία, χωρίς να έχουν μυστηριακή κοινωνία μεταξύ τους. Ο σκανδαλισμός και η εξασθένηση της ορθοδόξου μαρτυρίας από τη διχαστική αυτή δραστηριότητα είναι ολοφάνερη. Πρόκειται για οδυνηρή εξέλιξη». 

Το ερώτημα, όμως, είναι αμείλικτο: Ο Αλβανίας Αναστάσιος αποδέχεται την καθαίρεση του πρ. Κλιν Λεωνίδα, την οποία συνοδικώς αποφάσισε το Δευτερόθρονο Πατριαρχείο της Αλεξανδρείας; 

Κι ακόμα: Ο Αναστάσιος της συμφιλίωσης και της καταλλαγής δεν στάθηκε μέχρι τώρα κριτικά στις εμπρηστικές δηλώσεις του Πατριαρχείου Μόσχας σχετικά με την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Δεν μπορεί να δεχθεί κανείς ότι ο Αλβανίας Αναστάσιος δεν ακούει τον Μόσχας Κύριλλο όταν λέει, για παράδειγμα: «Πηγαίνετε γενναία να εκπληρώσετε το στρατιωτικό σας καθήκον. Και να θυμάστε ότι αν δώσεις τη ζωή σου για την πατρίδα σου, θα είσαι με τον Θεό στο βασίλειό του, τη δόξα και την αιώνια ζωή του» (κήρυγμα στο μοναστήρι Zachatyevsky στη Μόσχα). Δεν μπορεί να πιστέψει κανείς ότι ο Αλβανίας Αναστάσιος κλείνει τ’ αυτιά του σε μια τέτοια «θεολογία του πολέμου». 

Επίσης, δεν μπορεί να χωνέψει κανείς ότι ο Αλβανίας Αναστάσιος δέχεται ως τετελεσμένο ή ως «αναγκαίο κακό» την παράλληλη δικαιοδοσία στην Αφρική και τις ύβρεις της Ρωσικής Εκκλησίας εναντίον του Προκαθημένου του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας και τις άθλιες αιτιάσεις των ρώσων για το ιεραποστολικό έργο της Εκκλησίας του Αγίου Μάρκου στην Αφρική. Η όλη στάση της ρωσικής Εκκλησίας απέναντι στην Αλεξάνδρεια δεν είναι απλώς μια «λογική αντιποίνων», αλλά μια εκθεμελίωση της ορθόδοξης εκκλησιολογίας και της πανορθοδόξου ενότητος. Ο Αλβανίας Αναστάσιος μας δίδαξε «ότι δεν είναι ορθό να δρουν μέσα στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Ανατολικής Αφρικής ξεχωριστές «ιεραποστολικές» ομάδες ή πρόσωπα, από τη Φιλλανδία, την Ελλάδα, την Κύπρο, την Αμερική κ.λπ., αλλά όλοι – έστω και αν ενισχύονται οικονομικά από διάφορα κέντρα – οφείλουν να είναι ενταγμένοι στην αρμόδια Μητρόπολη του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας». 

Επίσης, πώς είναι δυνατόν ο Αλβανίας Αναστάσιος να ζητάει σύγκληση Πανορθοδόξου Συνόδου, όταν οι ρώσοι δεν μνημονεύουν τον Οικουμενικό Πατριάρχη, ο οποίος πρέπει να συγκαλέσει και να προεδρεύσει της Συνόδου, αλλά και τους Προκαθημένους Αλεξανδρείας, Κύπρου και Ελλάδος; 

Σε ανακοινωθέν της Εκκλησίας της Αλβανίας (15 Νοεμβρίου 2022) υπογραμμίστηκε ότι: «Η Εκκλησία της Αλβανίας δεν υιοθέτησε ρωσική άποψη, αντιθέτως υπήρξε η πρώτη που επεσήμανε και κατεδίκασε τη χρήση του Ιερού Μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας για την επιβολή των θέσεων του Πατριαρχείου Μόσχας». 

Επομένως, τι θα μπορούσε να συζητηθεί τώρα σε μία Πανορθόδοξη Σύνοδο, με μία Ρωσία η οποία υποστηρίζει μετά μένους τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, εισβάλλει βάναυσα στην δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας στην Αφρική και εργαλειοποιεί την ουσία της Εκκλησίας, δηλαδή το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας; 

Πάντως, ακόμα αναμένουμε με ενδιαφέρον την αντίδραση της Εκκλησίας της Αλβανίας στις πρόσφατες αποφάσεις του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας, που αποτελούν ηχηρή απάντηση στις προκλήσεις και τις αντικανονικές ενέργειες της Μόσχας.

ΤΑ ΕΠΙΣΗΜΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΑΥΤΟΚΕΦΑΛΟΥ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΑΛΒΑΝΙΑΣ

Με αφορμή την χορήγηση της Αυτοκεφαλίας στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας, η συζήτηση περί Αυτοκεφαλίας καλά κρατεί...

Συνεχίζοντας την δημοσίευση ιστορικών Γραμμάτων και κειμένων περί Αυτοκεφαλίας, παραθέτουμε σήμερα τα επίσημα κείμενα που αφορούν στο Αυτοκέφαλο της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Αλβανίας, όπως καταγράφηκαν στο Περιοδικό ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ του Οικουμενικού Πατριαρχείου. 

ΤΟ ΑΥΤΟΚΕΦΑΛΟ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΑΛΒΑΝΙΑΣ by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΠΑΝΩΤΗΣ: Η δις στερεωθείσα Εκκλησία στην Αλβανία τον 20ον αιώνα υπό του Οικουμενικού Θρόνου

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βενιαμίν στηρίζει την πρώτη Ι. Σύνοδο της Εκκλησίας της Αλβανίας (1937)

Του Αριστείδη Πανώτη
Μ. Ιερομνήμονος της Μ.τ.Χ.Ε. 

Η χώρα που σήμερα ονομάζεται Αλβανία είναι  ποικιλόμορφης  γεωλογικής και φυλετικής συνθέσεως. Έχει παράκτια Ιόνια ζώνη και Μεσόγεια εσωτερική ορεινή έκταση με λεκάνες, δάση και λίμνες και κατά περιοχές πολυφυλετική εθνολογική σύνθεση. Λόγω των ανά τους αιώνες πολεμικών περιπετειών του αρχαίου ανατολικού Ιλλυρικού στον τόπο αυτό έχει συμβεί μια φυλετική κράση με διάφορα ανατομικά χαρακτηριστικά που διατηρούνται μέχρι σήμερα. Ένας τόπος που φαίνεται πώς έπαιξε σημαντική επιρροή στην διαμόρφωση της γλωσσικής παραδόσεως ήταν η κεντρική περιοχή του «Άρβανου», όπου  "παρών" ήταν και το ελληνικό στοιχείο και εκ του οποίου και διεσπάρη στην Οικουμένη ο αρβανιτόφωνος πληθυσμός.1  

Κατά την γνώμη του σπουδαίου ιστορικού Βυζαντινολόγου  Κ. Άμαντου  «υπάρχει άφθονο ελληνικό αίμα» στον πυρήνα του λαού της αρχαίας Ιλλυρίας, στο δυτικό τμήμα της οποίας συντελέστηκε η εθνοφυλετική σύνθεση του σημερινού αλβανικού λαού. 2  Στον χώρο αυτό πέρασε η πολιτιστική επιρροή της ελληνιστικής παραδόσεως ήδη από τον 3^ον  π.Χ. αιώνα έχουμε το  θέατρο από τον Βασιλέα της Ηπείρου Πύρρο,  αλλά  και την διέλευση της καταστροφικής ρωμαϊκής λεγεώνος  του ύπατου Αιμίλιου Παύλου και μαρτυρίες από τη κεντρομόλο ένταξη  στην εξουσίας του Ιλλυρικού  ως αποικίας υπό του   Ιουλίου Καίσαρα το 44 π.Χ.

Γενική άποψη του Παλαιοχριστιανικού ερειπιώνα του Βοθρωτού

ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΚΑΙ ΛΟΥΘΗΡΑΝΩΝ ΣΤΑ ΤΙΡΑΝΑ (ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΕΝ)

1η Συνάντηση της Προπαρασκευαστικής Επιτροπής της 18ης Συνεδρίασης της Ολομέλειας της Διεθνούς Μικτής Επιτροπής του Θεολογικού Διαλόγου μεταξύ της Ορθοδόξου Εκκλησίας και της Παγκοσμίου Λουθηρανικής Ομοσπονδίας 

 Τίρανα, Αλβανία, 24 Σεπτεμβρίου - 1 Οκτωβρίου, 2019 

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Θ Ε Ν 

Η 1η Συνάντηση της Προπαρασκευαστικής Επιτροπής για την 18η Συνεδρίαση της Ολομέλειας της Διεθνούς Μικτής Επιτροπής του Θεολογικού Διαλόγου μεταξύ της Παγκοσμίου Λουθηρανικής Ομοσπονδίας και της Ορθοδόξου Εκκλησίας πραγματοποιήθηκε στα Τίρανα της Αλβανίας, από την 24ην Σεπτεμβρίου έως την 1ην Οκτωβρίου 2019. Η Συνάντηση φιλοξενήθηκε από την Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας, ύστερα από γενναιόδωρη πρόσκληση της Α. Μακαριότητος του Αρχιεπισκόπου Τιράνων, Δυρραχίου, και πάσης Αλβανίας κ. Αναστασίου, και έλαβε χώρα στη Σκήτη των Αγίων Μυροφόρων, στη Μονή του Αγίου Βλασίου και της Ορθοδόξου Θεολογικής Ακαδημίας.

Στη Συνάντηση συμπροέδρευσαν από Ορθοδόξου πλευράς, ο Σεβ. Μητροπολίτης Καθ. Δρ. Σασίμων Γεννάδιος (Οικουμενικό Πατριαρχείο), και από πλευράς της Παγκοσμίου Λουθηρανικής Ομοσπονδίας, ο Επίσκοπος Δρ. Johann Schneider (Ευαγγελική Εκκλησία της Κεντρικής Γερμανίας/EKMD), και συζητήθηκε τό θέμα: "Η Θέση και ο Ρόλος του Αγίου Πνεύματος στην Ζωή της Εκκλησίας." 

Οι Ορθόδοξοι εκπρόσωποι ήσαν: ο Σεβ. Μητροπολίτης Καθ. Δρ. Σασίμων Γεννάδιος (Οικουμενικό Πατριαρχείο/Συμπρόεδρος), και ο Πανοσιολ. Αρχιμ. Αγαθάγγελος Σίσκος, (Οικουμενικό Πατριαρχείο, Αρχειοφύλακας) Γραμματέας, ο Πανοσιολ. Αρχιμ. Δρ. Alexei Chehadeh (Πατριαρχείο Αντιοχείας), ο Αιδεσιμολ. Πρωτ. Καθ. Δρ. Γεώργιος Διον. Δράγας (Πατριαρχείο Ιεροσολύμων), ο Αιδεσιμολ. Πρεσβ. Δρ. Cosmin Pricop (Πατριαρχείο Ρουμανίας), ο Σεβ. Μητροπολίτης Δρ. Ταμασού και Ορεινής Ησαΐας (Εκκλησία Κύπρου), ο Καθ. (ομοτ.) Δρ. Χρήστος Βούλγαρης (Εκκλησία Ελλάδος), ο Καθ. Nathan Hoppe (Εκκλησία Αλβανίας), ο Αιδεσιμολ. Πρεσβ. Δρ. Václav Ježek (Εκκλησία Τσεχίας και Σλοβακίας), και ο Αιδεσιμολ. Πρωτ. Στέφανος Χρυσάνθου (Εκκλησία Κύπρου/Σύμβουλος). 

Οι ταλαιπωρίες των Ορθοδόξων Εκκλησιών στα Βαλκάνια κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου (1923-1940)

Η παλαιά Μητρόπολη του Βουκουρεστίου

Αριστείδης  Πανώτης                                                                                                                            Άρχων Μ. Ιερομνήμων της Μ.τ.Χ.Ε. 

Θεολόγος ιστορικός –συγγραφέας - Αρχισυντάκτης της Θ.Η.Ε. 

Η στενότερη συνεργασία των Ορθοδόξων της Ανατολικής Ευρώπης με τον Οικουμενικό Θρόνο καταστάθηκε περισσότερο αισθητή κατά τα χρόνια αυτά της παγκόσμιας συρράξεως, με την εμφάνιση των νέων ιδεολογιών που τράφηκαν από τους ολοκληρωτικούς ανταγωνισμούς των ισχυρών κρατών που πληρώθηκαν ακριβά από τους φιλειρηνικούς πληθυσμούς. Ήδη το Οικουμενικό Πατριαρχείο τον Ιανουάριο του 1923 στο επίσημο περιοδικό του με τίτλο: «Το Μέγα βήμα προς την αλληλεγγύην εν τη Ορθοδοξία» συμφωνεί για τη στενότερη προσέγγιση προς επίλυση των διαφόρων χρονιζόντων θεμάτων και για την αντιμετώπιση των έξωθεν επιβουλών που είναι πόθος όλων των Ορθοδόξων της Ανατολικής Ευρώπης και ιδίως όλων αυτών που πρόσφατα ανασυνδέθηκαν με την Μητέρα τους Εκκλησία και έλαβαν κανονικά από το Πατριαρχείο την αυτοδιοίκησή τους μετά πολυετή δεσποτική τσαρική κατοχή. 

ΡΟΥΜΑΝΙΑ

Αυτό το άρθρο απηχεί και τις σκέψεις του Πριμάτου της Ρουμανίας πατριάρχη Μύρωνα, μιας ισχυρής προσωπικότητας της εποχής, που παρενέβη και στην Συνδιάσκεψη της Λωζάννης υπέρ των δικαίων του Πατριαρχείου ως «υπερεθνικού εκκλησιαστικού κέντρου» όλων των Ορθοδόξων της Οικουμένης (Περ. Εκκλ. Αλήθεια,Κπ. ο.π. σσ. 79). Οι ανακαινιστικές σκέψεις των Ρουμάνων κληρικών και θεολόγων εντοπίστηκαν στο συγκληθέν στο Βουκουρέστι Συνέδριο 150 ιερέων εξ’ όλης της Εκκλησίας στην Ρουμανία. Σ’ αυτό, παριστάμενων και αρχιερέων και του αρμόδιου υπουργού Παιδείας και καθηγητών της Θεολογικής Σχολής Βουκουρεστίου, τέθηκαν από τον καθηγητή πρωτ. Ποπέσκου προς μελέτη τέσσερα θέματα: α) της θέσεως της Εκκλησίας στο Κράτος και έναντι των λοιπών Ομολογιών, β) του δικαιώματος της Εκκλησίας να κατέχει και να διαχειρίζεται την περιουσία της, γ) ο θρησκευτικός γάμος να είναι υποχρεωτικός στην χώρα, καθώς και η Κυριακή αργία και επίσης και το μάθημα των θρησκευτικών στους ορθοδόξους μαθητές και να διδάσκεται μόνον από θεολόγους κληρικούς και δ) να ιδρυθεί «Παγκληρική Ένωση» για όλους τους ιερείς της χώρας, ακόμη δε εκφράζεται και η ευχή να δοθεί γρήγορα λύση στον δεύτερο γάμο των χηρευόντων κληρικών «για να παραμένουν φρονιμώτεροι». Απώτερος στόχος αυτού του συνεδρίου ήταν να γίνουν σεβαστά τα δίκαια και η αυτονομία της τοπικής Εκκλησίας και συνταγματικά να κατοχυρωθεί ως η «επικρατούσα» Εκκλησία στην Ρουμανία για να προστατευθεί η ορθοδοξία της από τις πιέσεις των γύρω Ρωμαιοκαθολικών, που εξωθούσαν τους πιστούς προς τον Ουνιτισμό. Στο συνέδριο αυτό παρουσιάστηκαν τα χρονίζοντα προβλήματα σε όλες σχεδόν τις κατά τόπους Ορθόδοξες Εκκλησίες. Αυτό το βλέπουμε και στο θεματολόγιο του συσταθέντος τότε γνωστού ως «Συνεδρίου της Κων/πόλεως»του 1923, του οποίου η σύγκληση ήταν όντως πανορθόδοξο αίτημα, αν κρίνουμε από τις παράλληλες κινήσεις την ίδια εποχή στη Μόσχα και στο Βουκουρέστι. Εξ’ αυτού και η απάντηση του Πατριάρχου Μελετίου εκ του θεσμικού κέντρου της Μητέρας Εκκλησίας με το «Συνέδριο της Κων/πόλεως». Για την λύση του σοβαρού θέματος της θέσεως της Ορθοδόξου Εκκλησίας στο Ρουμανικό κράτος σπουδαία βαρύτητα είχε το υψηλό κύρος του Πατριάρχη Μύρωνα και η ένθερμη συμπαράσταση στη Γερουσία του περίφημου βυζαντινολόγου καθηγητή Μ. Γιόργκαν, οι οποίοι συνετέλεσαν για να ανατραπούν οι σχεδιασμοί της τότε κυβερνήσεως Βρατιάνου «περί ισοτιμίας» των Εκκλησιών στη Ρουμανία και τελικά ψηφίστηκε ο νόμος του κράτους για τα 13.000.000 των Ορθοδόξων Ρουμάνων που αναγνώρισε ως «κυρίαρχη» Εκκλησία του κράτους (Biserika dominanta) μόνον την Ορθόδοξη Εκκλησία και την ξεχώρισε από την Ελληνοκαθολική Εκκλησία των Ουνιτών, ώστε μόνη να ρυθμίζει την διοίκησή της με την συνεργασία του κλήρου και του λαού της. Σ’ αυτήν την αρχική καταξίωση της τοπικής Εκκλησίας, που τότε συντελέστηκε, οφείλεται και η μετά ταύτα θαυμαστή οργάνωση της τοπικής αυτής Εκκλησίας κατά την περίοδο του μεσοπολέμου μέχρι την επιβολή στη χώρα στις 30 Απριλίου 1948 της ερυθρής δικτατορίας του δήθεν λαϊκού κράτους! 

ΡΩΣΙΑ - ΔΙΑΣΠΟΡΑ 

Κατά τον «Εμφύλιο Πόλεμο» στη Ρωσία 1917-1922 μεταξύ του Κόκκινου Στρατού του βορρά και του Λευκού Στρατού του νότου, η Αυτοκρατορική Εκκλησία πληρώνει τον εναγκαλισμό της με την απολυταρχία των τσάρων, με το αιματηρό τίμημα του Αθεϊστικού Διωγμού. Όσοι αρχιερείς, κληρικοί, μοναχοί και πιστοί παρέμειναν εδραίοι στην Ορθοδοξία και ευρίσκοντο σε περιοχές ελεγχόμενες από τους Μπολσεβίκους, κατά τον πλέον φρικιαστικό τρόπο μαρτύρησαν. Μετά την κατάρρευση του Στρατού του νότου όσοι επέζησαν τράπηκαν σε φυγή κυρίως δια του ελεύθερου λιμένα της Οδησσού και μεταξύ αυτών ήταν και ο Κιέβου Αντώνιος Χραποβίτσκυ, ο οποίος κατέφυγε στο Φανάρι και η εκεί Ομογένεια τον φιλοξένησε, η δε Ελλάδα στην Αθήνα τον τίμησε και με την ανώτατη διάκρισή της. Στο Φανάρι ζήτησαν προστασία και πολλοί άλλοι Ρώσοι αρχιερείς και κληρικοί από την νότια Ρωσία και από τις επιχορηγούμενες Αποστολές εκ Ρωσίας, που στερήθηκαν πλέον τις οικονομικές προσόδους τους, όπως ήταν εξ Αμερικής ο αρχιεπίσκοπος Αλέξανδρος και εκ της Κίνας ο αρχιεπίσκοπος Ιννοκέντιος κ.α., που κατέφυγαν για προστασία και κοινωνία στην «αιχμάλωτη» Μητέρα τους. Η Κων/πόλη τότε δέχθηκε μυριάδες προσφύγων εκ Ρωσίας που το Πατριαρχείο και η εκεί Ομογένεια τους περιέθαλψε στα καθιδρύματά της και τους διέθρεψε μέχρι να βρεθούν τρόποι μεταφοράς τους στην Ευρώπη και στην Αμερική. Το πρόβλημα της εγκαταστάσεως των εκ Ρωσίας ιεραρχών στο μέσο των φυγάδων χριστιανών ήταν από τα δυσκολότερα ζητήματα γιατί έθετε το κανονικό πρόβλημα της «υπερόριας» ασκήσεως του «ενόριου επισκοπικού λειτουργήματος», που εξ αρχής τέθηκε ως θεμελιώδης αρχή για την πρόληψη κάθε αταξίας και έριδος μέσα στη ζωή της Εκκλησίας. Ο κάθε επίσκοπος είναι εκλεγμένος και συνδεδεμένος με το «ενόριο» ποίμνιο συγκεκριμένου πολίσματος και δεν είναι αυτόβουλος ποιμήν πάσης άλλης γειτονικής ποίμνης ανήκοντος σε έτερο υπεύθυνο «ενόριον» επίσκοπον. Εξ’ αυτού και το περιστατικό ότι κατά τον διωγμό του κλήρου και του λαού από το νησί της Κύπρου υπό των Αράβων, αυτός εγκαταστάθηκε μετά «προνομίων» κανονικά τον 7ον αιώνα με τον λθ΄(36) κανόνα της Ε/Στ΄ Οικ. Συνόδου σε τότε κενό χώρο, στην περιοχή της Μητροπόλεως Κυζίκου, που ονομάστηκε «Νέα Ιουστινιανούπολη» και ο τίτλος αυτός και σήμερα συνάπτεται με τη φήμη του αρχιεπισκόπου Κύπρου. Πολλοί από τους πρόσφυγες αρχιερείς αντιλήφθηκαν ότι υφίστανται πλέον εντός της Μιας κανονικής Ορθοδόξου Εκκλησίας με μόνον εφόδιον την κανονικότητά τους και έγιναν διάφορες προτάσεις. Οι «εμιγκρέδες» της Δυτικής Ευρώπης ζήτησαν άμεση εξάρτηση εκ του Οικουμενικού Θρόνου και το Φανάρι επικέντρωσε την προσοχή του στο πρόσωπο του Μητροπολίτη πρώην Βολυνίας Ευλόγιου Γεωργιέφσκυ1 μάρτυρα της τότε παρακμής του τσαρικού καθεστώτος. Αυτός είχε λάβει εντολή ελευθερίας κινήσεως από τον Πατριάρχη Τύχωνα πριν απομονωθεί και εγκαταστάθηκε στο Παρίσι (1926-1946) μέσα στα όρια της συσταθείσας το 1922 Μητροπόλεως Θυατείρων και Μεγάλης Βρεταννίας. Εκ των πρώτων μελημάτων του ήταν με κάθε τρόπο να προσεγγίσει τους ορθοδόξους ομογενείς του σε κατ’ οίκον εκκλησίες για τη θεία ορθόδοξη λατρεία, όπου υφίστατο κατάλληλος χώρος, και συγκρότησε δίκτυο κοινοτήτων-ενοριών γύρω από το Παρίσι και τις δυτικές πόλεις. Η δεύτερη επιδίωξή του ήταν να συστήσει ένα Ιερατικό Σεμινάριο για να μορφωθεί εκκλησιαστικά ο νέος κλήρος. Αυτό σε λίγο μετεξελίχθηκε κατάλληλα εμπλουτισθέν με αξιόλογα στελέχη στο Θεολογικό Ινστιτούτο του Αγίου Σεργίου που αποτέλεσε από το 1925 πυρήνας διαδόσεως της κατ’ Ανατολάς εκκλησιαστικής Παραδόσεως στον τότε ευρωπαϊκόν κόσμο .Προσωπικότητες όπως οι επίσκοποι Βενιαμίν Φεντσένκοφ και Σέργιος Μπεζοβράζοφ, μετά επίσκοπος Κατάνης, ο Α. Καρτασώφ καθώς και οι πρωθιερείς Σέργιος Μπουλγάκοφ, Βασίλειος Ζενκόβσκυ, Γεώργιος Φλορόβσκυ, Νικόλαος Αφανάσιεφ, Κυπριανός Κέρν κ.ά. κατέστησαν με την προστασία του Φαναρίου την στεγαζόμενη σε πενιχρά κτίρια Σχολή σε εργαστήριο θεολογικής σκέψεως και σπουδής. Όμως η φιλοτσαρική ομάδα που ήδη από το 1917 διαφώνησε με την εκλογή του Τύχωνα ως Πατριάρχη, συνέστησε από το 1919 στη Σταυρούπολη της Νοτιοδυτικής Ρωσίας την «Προσωρινή Ανώτατη Εκκλησιαστική Διοίκηση» υπό τον πρώην Κιέβου Αντώνιο. Αυτός για να αποφύγει το οικτρό τέλος του Κιέβου Βλαδιμήρου από τους Μπολσεβίκους μετά την κατάρρευση του Λευκού Στρατού κατέφυγε στη Κων/πολη.2 Εκεί αρχικά θέλησε να συνεργαστεί ως παλαιός σχολάρχης με το Φανάρι κυρίως στη Σχολή της Χάλκης, η οποία τότε φιλοξενούσε ορφανά του διωγμού από τη Ρωσία και τον Πόντο, κάτι που εκτίμησε η ελληνική κυβέρνηση και όταν ήλθε στην Αθήνα τον περιέβαλε με ακαδημαϊκές και πολιτικές ανώτατες τιμές.3 Όμως μετ’ ολίγον οι διαφυγώντες Ρώσοι αρχιερείς εραστές του τσαρικού παρελθόντος τους, κατέφυγαν στην προστασία του φυλετικά συγγενούς λαού των Σέρβων και με την άδεια του Πατριάρχη Σερβίας Δημητρίου (1920-1930) συνέρχονται σε «Αρχιερατικό Συνέδριο» στο Κάρλοβιτς της Σερβίας. Για να υπάρξουν εκκλησιολογικά οι σύνεδροι επιδιώκουν να διεκδικήσουν κανονικό έδαφος όπως συνέβη με τους Κυπρίους που τους προσφέρθηκε μέρος της Μητροπόλεως Κυζίκου τον 7ον αιώνα. Όμως αντί να απευθυνθούν στην Εκκλησία της Κων/πόλεως, όπως έπραξε ο μητροπολίτης Ευλόγιος, διάλεξαν από εθνοφυλετικό γόητρο τον δρόμον της αυθαιρεσίας του τσαρικού καθεστώτος και συνέπηξαν την λεγόμενη «Υπερόρια Σύνοδον του Καρλοβιτσίου» ως «Διαρκή Σύνοδον» και αξίωσαν όλοι ομογενείς τους ιεράρχες να εξαρτηθούν μόνον απ’ αυτήν. Εξ αυτού και αρνηθέντος του μητροπολίτη Ευλόγιου4 να συνεργαστεί μαζί τους τον κατέστησαν το 1925 υπόδικον. Όμως παρενέβη ο πρώην Κων/πόλεως και τότε δευτερόθρονος ήδη πατριάρχης Αλεξανδρείας Μελέτιος και δι’ επιστολής προς τον πρ. Κιέβου Αντώνιο απέδειξε το ανυπόστατο της υπερόριας δικαιοδοσίας, αλλά και το εν γένει ανύπαρκτο αυτής στη διαχρονική πορεία της κανονικής Εκκλησίας.5 Η «Υπερόριος αυτή Σύνοδος» του Καρλοβιτσίου στην Ευρώπη και στην Αμερική, γνωστή σήμερα και ως ROCOR προκάλεσε μεγάλη διαταραχή στην Ορθοδοξία.6 Αυτήν τη πληγή αγκάλιασε το «πολυπαίπαλον» (πανουργότατον) Πατριαρχείο Μόσχας ενδιαφερόμενον μόνον για τον πολλαπλασιασμό του όγκου του. Τότε προς τιθάσευση αυτού του «νεοπλάσματος» ο πολύπειρος πατριάρχης Μελέτιος αποφαίνεται ότι: «η κάθε Υπερόριος Εκκλησία αντίκειται προς τους Ιερούς Κανόνες και την πράξη της Εκκλησίας» και επομένως: α) Ο Σερβίας δύναται να παραχωρήσει εντός του κανονικού εδάφους του την απρόσκοπτη άσκηση των καθηκόντων τους των εμπερίστατων Ρώσων Ιεραρχών. β) Ουδεμία εξουσία έχουν να χειροτονούν «επί των βαρβαρικών χωρών» που ανήκουν κατά τον 28ον Κανόνα της Δ Οἰκουμενικῆς Συνόδου στον «Πρώτον» της Εκκλησίας Κων/πόλεως. γ) Ο Μητροπολίτης Ευλόγιος καταστάθηκε δια της αναθέσεως εις αυτόν της Εξαρχίας Δυτικής Ευρώπης αρχιερεύς του Οικουμενικού Θρόνου και ουδεμία ανύπαρκτη «υπερόρια Σύνοδος» μπορεί να τον κρίνει!7 Όμως είναι γνωστόν ότι ο «ενόριος προσδιορισμός της διακονίας» μέσα σε συγκεκριμένα όρια πόλεως η περιοχής είναι προϋπόθεση για την εγκατάσταση του ευχαριστιακού σώματος τοπικής Εκκλησίας. Εξ αυτού κατά την κανονική τάξη το ελληνόφωνο, σλαβονικό, αραβόφωνο, γαλλόφωνο και λοιπό ετερόφωνο ποίμνιο των ορθοδόξων της Γαλλίας ποιμαίνεται κανονικά και ελεύθερα μέσα στην υφιστάμενη δικαιοδοσία της Μητροπόλεως Γαλλίας. Όπως πράττουν και οι πιστοί της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας διαφόρων φυλών και γλωσσών που εκκλησιάζονται στους απανταχού ναούς τους. Οι λοιποί ορθόδοξοι ανήκουν σε ανύπαρκτες εκκλησιολογικά «υπερόριες» εθνοφυλετικές παρασυναγωγές.

_________________________

1. Θ.Η.Ε.τ. 5. 1055-1058. 

2. Θ.Η.Ε. τ.Β . στ. 990-993. 

3. Αρ.Πανώτη. «Συνοδικόν».τ. Γ , μέρος Α', σ.202-203. 

4. Θ.Η.Ε. τ.Ε . στ. 1055-1058 

5. Θ.Η.Ε. τ.Β στ. 991-993.Περ. «Πάνταινος» Αλεξ. 1927 σ.514-516 αναδημοσιευθείσα στην «Ορθοδοξία» Κπόλεως τ. ΚΓ 1948. Πβλ. και τους 35ον Αποστ. κανόνα και τον 2ον της Β΄ Οικουμενικής Συνόδου ως και τον 16ον της Αντιόχειας. 

6. Μετά τον θάνατο του Αντωνίου και των διαδόχων του σε πολυκέφαλη τυχοδιωκτική φατρία διασπείρουσα την «Αρχιερωσύνη» προς σύσταση παρασυναγωγών. 

7. Η Εξαρχία αυτή κατοχυρώθηκε με πατριαρχικό και συνοδικό Τόμο στις 17 Φεβρουαρίου του 1931, ο οποίος ήρθη μόλις το 2018. 

ΑΛΒΑΝΙΑ

Η καταβολή του αποστολικού θεμελίου στο νοτιοδυτικό Ιλλυρικό όπου σήμερα η Αλβανία επιβεβαιώνεται από τον πρώτο αιώνα από κείμενα του Αποστόλου των Εθνών Παύλου 1 και από μαρτυρίες που συνεχώς εμπλουτίζονται με τις έρευνες και ανασκαφές περί την Εγνατία Οδό που οδηγούσε από την Θεσσαλονίκη προς την Επίδαμνο (Δυρράχιο). Την χώρα αυτοί διέτρεχαν οι επίσκοποι διάδοχοι του Καισάριου, όπως ήταν ο Άστιος που μαρτύρησε το 98 και ο εξ Αυλώνος Ελευθέριος το 137, καθώς και πλειάδα άλλων μαρτύρων που χάραξαν το σταυρικό μέλλον της εκεί τοπικής Εκκλησίας. Είναι συνεχής η εκεί παρουσία σε όλους τους αιώνες η οργανωμένη εκκλησιαστική ζωή όπως φαίνεται από το πλήθος των αρχαίων βασιλικών που βρίσκονται εκεί και τα μεσαιωνικά καθολικά των Μονών που διασώθηκαν από την καταστροφική μανία των κατά καιρούς επιδρομέων και δυναστών της περιοχής που επιδίωξαν να αφανίσουν την εις Χριστόν πίστη στη χώρα. Όμως η Εκκλησία Κων/πόλεως συνεχώς ανανέωνε τον ιστό της αρχιερωσύνης με θερμουργούς ιεράρχες που αναλάμβαναν την ηγεσία του εκεί χριστεπώνυμου ποιμνίου της και αυτό διασώθηκε μέχρι το 1912 όταν συνεστήθη το νέο Αλβανικό κράτο στην νότια πλευρά του οποίου διασώθηκε το ελληνορθόδοξο ποίμνιο που αποτελούσε το 25 % εκ του συνόλου του αλβανικού λαού. Τον Μάϊο του 1923 οι Ελληνορθόδοξοι αναζητούν την ανεξάρτητη εκκλησιαστικότητά τους, όπως οι γείτονες Σέρβοι και απευθύνονται στην θεσμική τους Μητέρα της Κων/πόλεως, όπως έπραξαν και οι λοιποί Ορθόδοξοι στην Ανατολική Ευρώπη. Επταμελής αντιπροσωπεία μετέβη στο Φανάρι και διεξήχθησαν συνομιλίες, Το Πατριαρχείο μελέτησε τις τοπικές δυσκολίες των εκεί πιστών στην Ορθοδοξία και χορήγησε στην εν Αλβανία Εκκλησία, το «αυτόνομο» και όχι το «αυτοκέφαλο» καθεστώς διοικήσεως, για να μην κατασταθεί η εκεί τοπική Εκκλησία απροστάτευτη από το θεσμικό της Κέντρο της και τελικά κατασταθεί παίγνιο της αλλόθρησκης και εθνικιστικής εξουσίας των κυβερνώντων την Αλβανία, δεδομένου ότι προς βορρά κυρίως βρίσκονταν Ρωμαιοκαθολικοί πληθυσμοί υπό την Βατικάνειο επιρροή. Το Πατριαρχείο θέσπισε ανεξάρτητη διοίκηση στην Αλβανία ώστε να αποτελείται από μια Αρχιεπισκοπή και τέσσερις Μητροπόλεις, που συναποτελούν την επαρχιακή Σύνοδο με όλες τις εξουσίες και τις κανονικές ευθύνες για να συνέρχεται ως τακτική δις του έτους και στη θεία λατρεία της να χρησιμοποιεί τόσο την ελληνική όσο και την αλβανική γλώσσα κατά περίπτωση εκάστης ενορίας. Το προτεινόμενον σχέδιο διοικήσεως περιλαμβάνει ένδεκα όρους προστασίας του ορθοδόξου ποιμνίου του αρχαίου Ιλλυρικού, προς διαφύλαξη της ενότητός του με την Καθολική Ορθοδοξία.2 Όμως το κράτος μολύνθηκε από τις «εθνοφυλετικές» δοξασίες και προσωπικές επιδιώξεις που σε άλλες ευκαιρίες εκθέσαμε. Εξ αυτών ήταν η περίπτωση του Θεοφάνη Μαυρομμάτη (Φανόλη) και του παπα-Βασίλη κ.α. που περιέπλεξαν για χρόνια τα εκκλησιαστικά στην Αλβανία και καθυστέρησε η αναγνώριση της αυτοδιοικήσεως τους γεγονός που συντελέστηκε μόλις το 1937. Στη συνέχεια παρενεβλήθη η ιταλική κατοχή που επιδίωξε δόλια να συνδέσει τους Ελληνορθοδόξους της Αλβανίας με τους Αρβανιτόφωνους της Σικελίας και Κάτω Ιταλίας, που είναι συνδεδεμένοι με τη Μονή Παναγίας της Κρυπτοφέρρης υπαγόμενης στην Εκκλησία της Ρώμης.- Αυτά είναι τα σπουδαιότερα γεγονότα τα οποία συνέβησαν στο μέσο του Α΄ και του Β΄ Μεγάλων Παγκοσμίων Πολέμων, το άλλως λεγόμενο «Μεσοπόλεμο», τα οποία επιβεβαίωσαν μέσα στον 20ον αιώνα το προνόμια και δίκαια της Εκκλησίας Κων/πόλεως, που έχουν άμεση σχέση με την ευταξία μέσα στην δικαιοδοσία της και στην κατ’ Ανατολάς Αγία Ορθόδοξο Καθολική Εκκλησία.- 

1 Ρωμ.ιε .19, Τίτου γ΄12, Β΄ Τιμ. δ΄ 10. 

2 Περ. Εκκλ. Αλήθεια, Κπ. 1923, ο.π. σσ. 148-150. 

Συνεχίζεται

Α. Π.

Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΣΤΟΝ ΑΛΒΑΝΙΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΟΥΚΡΑΝΙΚΟ

Φανάρι, 9 Μαρτίου 2019 

Κατόπιν της δημοσιοποιήσεως από την Αγιωτάτη Εκκλησία της Αλβανίας του από 14.01.2019 γράμματος του Προκαθημένου της προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη, σε σχέση με την Αυτοκεφαλία της Ουκρανίας, το Οικουμενικό Πατριαρχείο δημοσιεύει σήμερα την σχετική απάντησή του προς την Α.Μακαριότητα. 

* * * 

Μακαριώτατε Ἀρχιεπίσκοπε Τιράνων καί πάσης Ἀλβανίας, ἐν Χριστῷ τῷ Θεῷ λίαν ἀγαπητέ καί περιπόθητε ἀδελφέ καί συλλειτουργέ τῆς ἡμῶν Μετριότητος κύριε Ἀναστάσιε, τήν Ὑμετέραν σεβασμίαν Μακαριότητα ἀδελφικῶς ἐν Κυρίῳ κατασπαζόμενοι, ὑπερήδιστα προσαγορεύομεν.

Ἐλάβομεν καί διεξοδικῶς ἐμελετήσαμεν τό ἀπό 14ης παρελθόντος μηνός Ἰανουαρίου ἐ.ἔ Ὑμέτερον ἀδελφικόν Γράμμα κατ᾿ ἀκολουθίαν τῶν ἀπό 24ης Δεκεμβρίου ἡμετέρων τοιούτων, σχετικῶς πρός τάς ἐν Οὐκρανίᾳ ὑφ᾿ ἡμῶν κανονικῶς γενομένας Ἐκκλησιαστικάς Πράξεις καί ἐπί τήν ἀπάντησιν ἥκοντες προαγόμεθα, ὅπως, ἐν πνεύματι ἀληθευούσης διδαχῆς, περί ἧς ὡς ὁ ἐλέῳ Θεοῦ Ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, Νέας Ρώμης καί Οἰκουμενικός Πατριάρχης ἔχομεν χρέος ἔναντι τῶν ἑκασταχοῦ ἁγίων ἀδελφῶν, ἐκθέσωμεν Ὑμῖν τά ἀκόλουθα: 

Οἱ Θεοφόροι Πατέρες, οἱ καί διά τῶν Θείων καί Ἱερῶν Κανόνων ἀναθέσαντες εἰς τόν Θρόνον τῆς τοῦ Κωνσταντίνου τάς γνωστάς τοῖς πᾶσιν πανιέρους καί φρικτάς αὐτοῦ ὑπερορίους εὐθύνας, οὐχί ἐν εἴδει προνομιῶν ἀλλά θυσίας, διεῖδον, Πνεύματι Θεοῦ ἀγόμενοι, τήν ἀνάγκην ὁριστικῆς διευθετήσεως τῶν ἀνά τάς Τοπικάς Ἐκκλησίας ἀναφυομένων προβλημάτων τῶν μή δυναμένων ἵνα ἐπιλυθῶσιν ὑπ᾿ αὐτῶν. Αὕτη ἡ κληρουχία τῆς καθ᾿ ἡμᾶς Μεγάλης τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας διηκονήθη ἀδιαστίκτως καθ᾿ ὅλους τούς παρελθόντας αἰῶνας ἐν πνεύματι συνέσεως καί μετά φόβου Θεοῦ ὑπό τῶν μακαρίων καί ἀοιδίμων Προκατόχων ἡμῶν ἐντός πάντοτε τοῦ καθηγιασμένου καί κανονικῶς ἀμεταθέτου καθεστῶτος τῆς Πενταρχίας τῶν Πρεσβυγενῶν Θρόνων διά τῆς φιλαδέλφου, ὡς εἰκός, ἀλληλοπεριχωρήσεως "εἰς μίαν σύμπνοιαν καί συμφυΐαν πνευματικήν ἑνούμενοι, διά τῆς ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι ἀγάπης, ἀλλήλων ἀντ[ιλαμβανόμενοι]"[1]. Ἐκ ταύτης τῆς διαρκοῦς δισυποστάτου σχέσεως τοῦτο μέν, ἡ πρωτεύουσα τοῦ Κωνσταντινουπόλεως θέσις παντάπασι διακηρύττεται οὐδένα ἐνδοιασμόν ἢ ἀνησυχίαν προκαλέσασα πώποτε παρά τοῖς λοιποῖς Πατριάρχαις, καθ΄ὅσον εἴπερ τις καί ἄλλος ἐγίγνωσκον κάλλιστα ὅτι οὐδείς ἀπολύτως κίνδυνος ὑπῆρχεν εἰς "μή τόν καπνώδη τύφον τοῦ κόσμου δόξωμεν εἰσάγειν τῇ Χριστοῦ Ἐκκλησίᾳ, ἥτις τό φῶς τῆς ἁπλότητος καί τῆς ταπεινοφροσύνης τήν ἡμέραν τοῖς τόν Θεόν ἰδεῖν ἐπιθυμοῦσι προσφέρει"[2] τοῦτο δέ, ὅτι "τό ἀντιλαμβάνεσθαι μέν καί ἐκ τῶν ἐνόντων βοηθεῖν-καθ᾿ ἅ Νεόφυτος Ζ,΄ὁ μακαρίᾳ τῇ λήξει Προκάτοχος ἡμῶν, περιγράφει-πρός τάς χρείας καί τοῖς λοιποῖς ἁγιωτάτοις Πατριαρχικοῖς Ἀποστολικοῖς Θρόνοις, πάνυ προσῆκον ἐκ παλαιοῦ ἡγεῖται ὁ καθ᾿ ἡμᾶς οὑτωσί ἁγιώτατος Πατριαρχικός Ἀποστολικός Οἰκουμενικός Θρόνος, ἀφαιρεῖσθαι γε μήν ἐκείνων τά δίκαια καί πλεονεκτεῖν ἀδικοῦντα, οὐχ ὅπως πράττειν ἀλλ᾿ οὐδέ ἀκούειν ἀνέχεται. Ἐκεῖνο μέν γάρ ἄξιον καί δίκαιον ἑαυτοῦ, τοῦτο δέ τοὐναντίον ἄδικόν τε καί ἀπρεπές"[3]. 

Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΑΛΒΑΝΙΑΣ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΙ ΤΙΣ ΑΠΡΕΠΕΙΕΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΦΑΡΙΣΑΪΣΜΟ ΤΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΑΥΤΟΚΕΦΑΛΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΑΛΒΑΝΙΑΣ 

Ιερά Αρχιεπισκοπή Τιράνων 

ΠΑΡΑΔΟΞΕΣ «ΠΡΩΤΟΤΥΠΙΕΣ» ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ 

Η πρωτάκουστη πρωτοτυπία στα εκκλησιαστικά χρονικά, ένα Γραφείο μιας Ιεράς Μητροπόλεως της Ελλάδος να επιτίθεται προσβλητικά σε Προκαθήμενο μιας γειτονικής Αυτοκεφάλου Εκκλησίας, γεγονός που αντιβαίνει σε κάθε εκκλησιαστική δεοντολογία, συνεχίστηκε. Οι ανώνυμοι συντάκτες του δευτέρου δημοσιεύματος (28.1.2019) έσπευσαν να δικαιολογήσουν την απρέπειά τους, ότι δεν πρόκειται για υβριστικό δημοσίευμα αλλά για «κριτική». 

Προφανώς δεν είναι απλή «κριτική» η καταληκτική φράση, με την οποία τελείωσε θριαμβευτικά το πρώτο τους κείμενο: «Ας μην αναλώνονται (δηλαδή μεταξύ πληθώρας Ορθοδόξων Πατριαρχών, Αρχιεπισκόπων, Επισκόπων κλπ. και ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας) στους ατελέσφορους και επιζήμιους Διαθρησκειακούς Διαλόγους, γενόμενοι εκόντες άκοντες, όργανα των σκοτεινών δυνάμεων για την προώθηση της δαιμονικής πανθρησκείας». 

Αποτελούν απαράδεκτη ύβρη οι λέξεις αυτές, όταν μάλιστα εκτοξεύονται όχι ατομικά από κληρικούς ή θεολόγους, αλλά από ένα θεσμοθετημένο Γραφείο Ιεράς Μητροπόλεως. Και μάλιστα όταν απευθύνονται σε αξιοσέβαστο Ορθόδοξο Προκαθήμενο με πανθομολογούμενο ιεραποστολικό, ποιμαντικό, κοινωνικό έργο, Πανεπιστημιακό Καθηγητή δεκάδων Ελλήνων Μητροπολιτών, τον αναθεμελιωτή της Ορθοδόξου Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Αλβανίας, προσωπικότητα, κατά την φράση του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Πειραιώς κ. Σεραφείμ, «κλεΐζουσα τήν Ὀρθόδοξον Καθολικήν τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίαν». Υπάρχει βαρύτερη βλασφημία από αυτή, η οποία μάλιστα προεκτείνεται εμμέσως και σε όλους εμάς τους Ορθοδόξους της Αλβανίας; Στο δεύτερο εκτενές κείμενο των ένδεκα σελίδων (28.1.2019) δεν βρέθηκε μία λέξη συγγνώμης για τις προσβλητικές τους εκφράσεις. 

Επικαλέστηκαν τη δικαιολογία: «…αποτελεί…. σύνηθες δυστυχώς φαινόμενο … πολλοί Προκαθήμενοι Ορθοδόξων Εκκλησιών και Πατριάρχες να θέτουν εαυτούς υπεράνω πάσης κριτικής…. Θέλουν όμως να λησμονούν ότι στην Αγία Ορθοδοξία μας, …. ο πιστός λαός του Θεού έχει λόγο, και μάλιστα ουσιαστικό, σε θέματα πίστεως…». Ποιον όμως ακριβώς «πιστό λαό του Θεού» εκπροσωπούν οι γνωστοί άγνωστοι «εκκλησιαστικοί αντιεξουσιαστές»; Με ποια διαδικασία εξουσιοδοτήθηκαν; Ποιοί και πώς τους ανέθεσαν την αποστολή να κρίνουν και να κατακρίνουν τους πάντες; Δεν έχει θεσπιστεί από την Ορθόδοξη Παράδοση ένα μητροπολιτικό «Γραφείο» να αυτοαναγορεύεται πανορθόδοξη «Εισαγγελία» και «κριτής της Οικουμένης». Ακόμη, να ενεργεί ως εικονικό λαϊκό δικαστήριο, να εγκαλεί και να καταδικάζει εκείνους, οι οποίοι δεν συμφωνούν με τις δικές τους θεωρίες. Αυτό το κακέκτυπο παπικής Ιεράς Εξετάσεως, που επιχειρεί να τρομοκρατεί σεβάσμιους λειτουργούς της Ορθοδοξίας είναι απαράδεκτο για τις Ορθόδοξες Αυτοκέφαλες Εκκλησίες.

Ο ΑΛΒΑΝΙΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΑΠΑΝΤΑ ΣΕ ΥΒΡΙΣΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Παραθέτω ενδεικτικά αποσπάσματα παλαιότερων κειμένων μου για την δράση του "Γραφείου επί των Αιρέσεων και Παραθρησκειών της Ι. Μητροπόλεως Πειραιώς", το οποίο έχει βάλει στο στόχαστρο και το Οικουμενικό Πατριαρχείο, με αήθεις ανακοινώσεις του σε τακτά χρονικά διαστήματα. 

Εδώ και χρόνια καταγγέλλω την απαράδεκτη τακτική του συγκεκριμένου Γραφείου. 

"Το …περίφημο "Γραφείο επί των Αιρέσεων και Παραθρησκειών της Ι. Μητροπόλεως Πειραιώς", είναι γνωστό πως δεν ασχολείται με τους αιρετικούς, αλλά με τους Ορθοδόξους, οι οποίοι, κατά τη γνώμη των υπευθύνων του Γραφείου, «αιρετίζουν» ή «αποκλίνουν» ή βαφτίζονται «αιρετικοί» κ.ο.κ. Επιλείψει γαρ με διηγούμενον ο χρόνος αν αρχίσω την σχετική παράθεση παραδειγμάτων. 

Το "Γραφείο επί των Αιρέσεων και Παραθρησκειών της Ι. Μητροπόλεως Πειραιώς" καλό θα ήταν να μετονομαστεί σε «Παγκόσμια Αστυνομία της Ορθοδοξίας». Είναι πολύ χειρότερο από το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών, το οποίο καταγγέλλει ολημερίς. Για να μην πω ότι είναι ό,τι χειρότερο έχει να επιδείξει σήμερα η εν Ελλάδι Εκκλησία. 

Το "Γραφείο επί των Αιρέσεων και Παραθρησκειών" της Ι. Μητροπόλεως Πειραιώς, ειδικεύεται στον εντοπισμό "αιρέσεων"και "κακοδοξιών"από Ορθοδόξους.Έτσι έχει ...περιλάβει κατά καιρούς Πατριάρχες, καθηγητές Θεολογικών Σχολών... 

Μ' αυτή την τακτική που ακολουθεί το Γραφείο επί των Αιρέσεων της Μητροπόλεως Πειραιώς οικοδομεί το σώμα της Εκκλησίας; Το Γραφείο αυτό λειτουργεί ως διαλυτικό στοιχείο για την ενότητα της Εκκλησίας. Ας το καταλάβουν αυτό οι "υπεύθυνοι" αλλά και ο κυρίαρχος Μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ."

Ευτυχώς, έρχεται τώρα ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος να απαντήσει συντριπτικά στο εν λόγω "Γραφείο", του οποίου εν τέλει την αποκλειστική ευθύνη φέρει ο μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ. 

Διαβάστε την απάντηση του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας στην ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΟΔΟ.

ΑΛΒΑΝΙΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΡΟΣ ΜΟΣΧΑΣ ΚΥΡΙΛΛΟ: "ΕΙΝΑΙ ΑΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΣΥΜΦΩΝΗΣΩΜΕΝ ΜΕ ΤΟΙΑΥΤΑΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ"

Π.Α. Ανδριόπουλος

Από την Εκκλησία της Αλβανίας εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση:

"Την 22αν Νοεμβρίου 2018, ἐδόθησαν εἰς τήν δημοσιότητα ἀπό ρωσικάς πηγάς ἐπιλεκτικά ἀποσπάσματα [μάλιστα ἀπό ὁρισμένας ἱστοσελίδας μέ παραπλανητικούς τίτλους, ἡμερομηνίας καί αὐθαιρέτους ἐκτιμήσεις] ἐπιστολῆς τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Τιράνων Δυρραχίου καί πάσης Ἀλβανίας κ. Ἀναστασίου πρός τόν Μακαριώτατον Πατριάρχην Μόσχας καί πασῶν τῶν Ρωσιῶν κ. Κύριλλον. 

Πρός πληρεστέραν καί ἀντικειμενικήν ἐνημέρωσιν παντός ἐνδιαφερομένου δημοσιεύομεν ακέραιον τό κείμενον τῆς ὡς ἄνω ἀναφερομένης ἀπαντητικῆς ἐπιστολῆς τοῦ Μακαριωτάτου κ. Ἀναστασίου (τῆς 10ης Ὀκτωβρίου 2018), καί δευτέρας (τῆς 7ης Νοεμβρίου 2018) μετά μεταφράσεως εἰς τήν ἀγγλικήν. 

Ὑπογραμμίζεται ὅτι ἡ πρώτη ἐγράφη τήν 10ην Ὀκτωβρίου (πρό τῆς ἀποφάσεως τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, τῆς 11ης Ὀκτωβρίου 2018) καί ἡ δευτέρα μετά τήν ἀπόφασιν τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ρωσίας (τῆς15ης Ὀκτωβρίου 2018) περί διακοπῆς τῆς εὐχαριστιακῆς κοινωνίας μετά τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου."

Η παρατήρηση του ανακοινωθέντος ότι "ἐδόθησαν εἰς τήν δημοσιότητα ἀπό ρωσικάς πηγάς ἐπιλεκτικά ἀποσπάσματα", προφανώς αναφέρεται πρωτίστως στην σχετική δημοσίευση στην ιστοσελίδα του Τμήματος Εξωτερικών Εκκλησιαστικών Σχέσεων της Ρωσικής Εκκλησίας, με τον τίτλο: "Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Τιράνων και πάσης Αλβανίας Αναστάσιος: Ἀντὶ τῆς ἑνότητος τῶν Ὀρθοδόξων ἐν Οὐκρανίᾳ διαφαίνεται κίνδυνος διασπάσεως τῆς ἑνότητος τῆς Ὀρθοδοξίας ἐν τῇ Οἰκουμένῃ". 

Η ρωσική αυτή εκδοχή, η οποία αναπαρήχθη στο διαδίκτυο, αποκρύπτει εντελώς τα όσα γράφει ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος στον Πατριάρχη Μόσχας Κύριλλο, στην επιστολή του της 7ης Νοεμβρίου, σχετικά με την απόφαση της Ρωσικής Εκκλησίας να απαγορεύσει στους πιστούς της να κοινωνούν σε ναούς και από κληρικούς του Οικουμενικού Πατριαρχείου. 

Εκεί ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος γράφει ότι "είναι αδιανόητον να χρησιμοποιήται η Θεία Ευχαριστία, το κατ' εξοχήν μυστήριον της απείρου αγάπης και άκρας ταπεινώσεως του Χριστού, ως όπλον εναντίον μιας άλλης Εκκλησίας". Λέει ξεκάθαρα ότι "είναι αδύνατον να συμφωνήσωμεν με τοιαύτας αποφάσεις. Η Θεία Ευχαριστία επιβάλλεται να μένη εκτός οιασδήποτε εκκλησιαστικής διενέξεως". 

Ακόμα, ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας είναι πρόθυμος να συμμετάσχει σε μία "κανονικώς συγκληθησομένην Σύναξιν Προκαθημένων", καθώς θεωρεί ότι "τα πλέον ευλογημένα επιτεύγματα της Ορθοδοξίας κατά τας τελευταίας δεκαετίας υπήρξαν αι Συνάξεις των Προκαθημένων των Ορθοδόξων Αυτοκεφάλων Εκκλησιών". Και πρέπει να τονίσουμε ότι αυτές οι Συνάξεις έγιναν με την πρωτοβουλία και την ανύστακτη μέριμνα του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου. 

Στη συνέχεια ολόκληρες οι επιστολές του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας. 

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟ ΑΛΒΑΝΙΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟ

Γράφει ο Θεολόγος-Εκκλησιαστικός Ιστορικός-Νομικός κ. Ιωάννης Ελ. Σιδηράς 

Αρχιεπίσκοπος Τιράνων και Πάσης Αλβανίας Αναστάσιος 

• Επετειακό Αφιέρωμα επί τη συμπληρώσει εικοσιπενταετούς (1992-2017) ευκλεούς και τετιμημένης αρχιεπισκοπικής διακονίας στην μαρτυρική Εκκλησία της Αλβανίας 

• Ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος σε αγαστή συνεργασία και φιλάδελφο πνεύμα ήραν στους ώμους τους το ευθυνοφόρο έργο για την επιτυχή ολοκλήρωση της εν Κρήτη Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδόξου Εκκλησίας

Ολόκληρο το κείμενο στη συνέχεια

Αρχιεπίσκοπος Τιράνων Και Πάσης Αλβανίας Αναστάσιος by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

ΑΡΧΙΕΡΑΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΤΑ ΑΛΒΑΝΙΚΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΗ ΓΩΝΙΑΣ (ΦΩΤΟ ΚΑΙ ΒΙΝΤΕΟ)

PHOTO: © JOHN MINDALA

Σάββατο 25 Ιουνίου 2016 

Απόδοση της εορτής της Πεντηκοστής 

Τελευταία ημέρα των εργασιών της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδοξίας

Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΗΣ ΑΛΒΑΝΙΑΣ ΣΤΟ ΦΑΝΑΡΙ (ΦΩΤΟ)

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ 

Ἡ ἐπίσκεψις τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς Ἀλβανίας Ἐξοχ. κ. Edi Rama εἰς τά Πατριαρχεῖα

(20.11.2015) 

Τήν μεσημβρίαν τῆς Παρασκευῆς, 20ῆς Νοεμβρίου, ὁ Πρωθυπουργός τῆς Ἀλβανίας Ἐξοχ. κ.  προσῆλθεν εἰς τά Πατριαρχεῖα, συνοδευόμενος ὑπό τῆς Ἐξοχ. κ. Lindita Nikolla, Ὑπουργοῦ Παιδείας καί Ἀθλητισμοῦ, τῶν Ἐντιμ. κ.κ. Agron Tare, Γ. Προξένου τῆς Ἀλβανίας ἐνταῦθα, Endri Fuga, Διευθυντοῦ Ἐπικοινωνιῶν, καί Thomas Frasheri, ἐπί κεφαλῆς τοῦ Πρωτοκόλλου, καί τῆς Εὐγεν. κ. Keisi Seferi, Στελέχους τῆς Πρωθυπουργίας, καί ἐγένετο δεκτός μετά τῶν προσηκουσῶν τιμῶν ἐν τῇ κεντρικῇ εἰσόδῳ τῶν Πατριαρχείων ὑπό τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Καλλιουπόλεως καί Μαδύτου κ. Στεφάνου, Πρωτοσυγκελλεύοντος, καί τῶν κληρικῶν τῆς Πατριαρχικῆς Αὐλῆς. 

Ἐν συνεχείᾳ, ἡ Α.Θ. Παναγιότης, ὁ Οἰκ. Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαῖος, ὑπεδέχθη τήν Α. Ἐξοχότητα ἐν τῷ Πατριαρχικῷ Γραφείῳ, ἔνθα Οὗτοι ἔσχον μακράν καί ἐγκάρδιον συνομιλίαν, ἐπί μίαν καί πλέον ὥραν, περί θεμάτων ὡς ὁ διαθρησκειακός διάλογος, ὁ ρόλος τῆς παιδείας καί τῆς θρησκευτικῆς ἀγωγῆς εἰς τήν ἀντιμετώπισιν τοῦ φονταμενταλισμοῦ καί τῆς τρομοκρατίας, ὁ ρόλος καί ἡ θέσις τῶν μειονοτήτων εἰς τήν σύγχρονον πολυπολιτισμικήν κοινωνίαν καί ἡ Ὀρθόδοξος ἐν Ἀλβανίᾳ Ἐκκλησίᾳ, παρουσίᾳ τῶν ὡς ἄνω συνεργατῶν τῆς Α. Ἐξοχότητος καί τῶν Σεβ. Μητροπολίτου Κυδωνιῶν κ. Ἀθηναγόρου, Πανοσιολ. Ἀρχιμ. κ. Βαρθολομαίου, Ἀρχιγραμματέως τῆς Ἁγίας καί Ἱερᾶς Συνόδου, καί Τριτεύοντος κ. Νήφωνος.

Ὁ ὑψηλός ἐπισκέπτης, ἀφοῦ ἐξέφρασε τά διακατέχοντα αὐτόν αἰσθήματα χαρᾶς ὡς ἐκ τῆς παρουσίας του ἐν ταῖς αὐλαῖς τῆς Πρωτοθρόνου Ἐκκλησίας, ἐξῇρε τό κύρος καί τήν αὐθεντίαν αὐτῆς, καί ἀπήντησεν ὁ Πατριάρχης, μνησθείς τῶν ἐπισκέψεών Του ἐν Ἀλβανίᾳ, εὐχαριστήσας τόν Ἐξοχώτατον διά τήν συνδρομήν τῶν Ἀλβανικῶν Ἀρχῶν εἰς τήν φιλειρηνικήν καί ἐποικοδομητικήν μαρτυρίαν τῆς Αὐτοκεφάλου Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας ἐν τῇ Χώρᾳ αὐτοῦ καί ἀναφερθείς εἰς τό ἐπί 23ετίαν καί πλέον ἐπιτελούμενον ἐκεῖ θεάρεστον ἀνακαινιστικόν καί ἀναστηλωτικόν ἔργον ὑπό τοῦ Μακ. Ἀρχιεπισκόπου Τιράνων καί πάσης Ἀλβανίας κ. Ἀναστασίου, εἶτα δέ ἐλήφθησαν ἀναμνηστικαί φωτογραφίαι καί ἀντηλλάγησαν δῶρα. 

Ἐν συνεχείᾳ, ὁ Ἐξοχώτατος, μετά τῆς συνοδείας του, μετέβη εἰς τόν Π. Πατριαρχικόν Ναόν, ἐν τῷ ὁποίῳ ἐξεναγήθη ὑπό τοῦ Πανοσιολ. Τριτεύοντος κ. Νήφωνος, καί ἀνεχώρησε προπεμφθείς τιμητικῶς κατά τό Π/κόν Πρωτόκολλον.

Τιμητική Διάκρισις τῆς''World Federation of Consuls''πρός τόν Παναγιώτατον (19.11.2015) 

Τό ἑσπέρας τῆς Πέμπτης, 19ης Νοεμβρίου, τήν Α.Θ. Παναγιότητα, τόν Πατριάρχην, ἐπεσκέφθη ἐν τοῖς Πατριαρχείοις ὁμάς διπλωματῶν ἐκ τῆς ἐν ἔτει 1982 ἱδρυθείσης «Παγκοσμίου Ὁμοσπονδίας Προξένων» (''World Federation of Consuls''), πραγματοποιούσης κατ' αὐτάςτό 11ον Συνέδριον αὐτῆς ἐν τῇ Πόλει. Τόν σεπτόν Προκαθήμενον τῆς Ἐκκλησίας προσεφώνησεν ὁ Ἐντιμ. κ. Arnold Foote, ἀπερχόμενος Πρόεδρος τῆς Ὁμοσπονδίας, τοῦ Παναγιωτάτου ἀντιφωνήσαντος καταλλήλως, ἀγγλιστί. 

Κατά τήν διάρκειαν τῆς ἐπισκέψεως ταύτης, ὁ νεοεκλεγείς Πρόεδρος αὐτῆς Ἐντιμ. κ. Αykut Eken προσέφερεν Αὐτῷ τόν Χρυσοῦν Ἀστέρα, ὅστις ἀποτελεῖ τήν ἀνωτάτην τιμητικήν διάκρισιν τῆς εἰρημένης Ὁμοσπονδίας πρός διακεκριμένας προσωπικότητας διεθνοῦς ἐμβελείας, μετά τοῦ σχετικοῦ διπλώματος. 

Σημειωτέον, ὅτι ὁ Πατριάρχης, πρό τινων ἐτῶν, ἀπηύθυνεν ἐπίσημον χαιρετισμόν πρός τά μέλη αὐτῆς, κατά τήν διάρκειαν τῶν ἐν Σμύρνῃ διεξαχθεισῶν ἐργασιῶν τοῦ 9ου Συνεδρίου τῆς Ὁμοσπονδίας.

Η ομιλία του Αρχιεπισκόπου Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας Αναστασίου κατά την τελετή των εγκαινίων του Ιερού Ναού της Αναστάσεως του Χριστού Τιράνων (1 Ιουνίου 2014)

Από τα Θεολογικά Δρώμενα

φωτογραφίες (ευγενική παραχώρηση στο Φως Φαναρίου): 

Μόσχος Γκουτζιούδης

“Αὕτη ἡ ἡμέρα ἥν ἐποίησεν ὁ Κύριος,

ἀγαλλιασώμεθα καί εὐφρανθῶμεν ἐν αὐτῇ” 
(Ψαλμ. 117:24).

Ἐξοχώτατε Κύριε Πρόεδρε  τῆς Δημοκρατίας,
Παναγιώτατε, Οἰκουμενικέ Πατριάρχα, Κύριε Βαρθολομαῖε,
Μακαριώτατοι Προκαθήμενοι καί Σεβασμιώτατοι ‘Eκπρόσωποι τῶν Ὀρθοδόξων Αὐτοκεφάλων Ἐκκλησιῶν,
Ἐξοχώτατoι Κύριε Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, Κύριε Πρωθυπουργέ, Κύριε Δήμαρχε τῶν Τιράνων,
Σεβάσμιοι ἐκπρόσωποι τῶν ἐν Ἀλβανίᾳ Θρησκευτικῶν Κοινοτήτων,
Kύριοι Πρέσβεις,
Προσφιλεῖς ἀδελφοί καί ἀδελφές.

1. Αἰσθήματα δοξολογίας, εὐγνωμοσύνης καί ἀγαλλιάσεως κατακλύζουν τήν ψυχή τῶν Ὀρθοδόξων τῆς Ἀλβανίας καθώς ἀναλογιζόμαστε τίς ἐξαιρετικές εὐεργεσίες τοῦ Θεοῦ κατά τἀ τελευταῖα 23 χρόνια. Καί αὐθόρμητα ἐπανέρχεται στή σκέψη ἡ πρώτη προσωπική ἐπαφή μέ τόν ταλαιπωρημένο Ὀρθόδοξο λαό αὐτῆς τῆς χώρας.

Στίς ἀρχές τοῦ 1991, ἡ Ἱερά Σύνοδος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου ἔλαβε τήν πρωτοβουλία νά μοῦ ἀναθέσει νά ἔρθω στήν Ἀλβανία ὡς Πατριαρχικός Ἔξαρχος, γιά νά διερευνήσω τί εἶχε ἀπομείνει ἀπό τήν ἀθεϊστική λαίλαπα. Ἦταν Ἰούλιος τοῦ 1991 ὅταν φθάσαμε, μέ δύο συνοδούς, στό ἀεροδρόμιο τῶν Τιράνων. Μᾶς ὑποδέχθηκε μιά μικρή ὁμάδα ἡλικιωμένων ἀνθρώπων, ταλαιπωρημένων ἀπό τόν ἀδυσώπητο διωγμό.  Ἀπό ἐκεῖ κατευθυνθήκαμε πρός τόν ἐρειπωμένο ναό τοῦ Εύαγγελισμοῦ. Ἀπό τήν πρώτη στιγμή, θέλησα νά προσδιορίσω τό ούσιαστικό μήνυμα τῆς ἀποστολῆς μου. Ζήτησα νά πάρουν ὅλοι ἀπό ἕνα κερί καί ρώτησα πῶς λένε στά Ἀλβανικά τό “Χριστό Ἀνέστη”. Ἄναψα τό κερί ἀναβοώντας “Krishti u Νgjall”,  δηλαδή “Χριστός Ἀνέστη”. Τό ἕνα μετά τό ἄλλο ἄναψαν τά κεριά τῶν λίγων πιστῶν πού ἀποκρίθηκαν μέ δάκρυα στά μάτια: “Vërtet u Νgjall”, “Ἀληθῶς Ἀνέστη! Ἔκτοτε, τό “Χριστός Ἀνέστη” ἔγινε τό σύνθημα μέ τό ὁποῖο πορευθήκαμε μέχρι σήμερα. Χάρισε φῶς στό μελαγχολικό φθινόπωρο καί τήν παγερή βαρυχειμωνιά  πού ἀκολούθησαν. Καί κυριαρχεῖ στήν πνευματική ἄνοιξη πού τελικά μᾶς χάρισε ὁ Θεός. Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ ἔγινε τό ἐκφραστικώτερο σύμβολο τῆς Ἐκκλησίας μας.

Μέ βαθειά εὐγνωμοσύνη, Παναγιώτατε, ἀναλογιζόμαστε πάντοτε, κλῆρος καί λαός, τήν ἀγάπη καί τήν ἀνύστακτη μέριμνα τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, τῆς Μητρός Ἐκκλησίας, στά ζοφερά χρόνια τοῦ ὁλοκληρωτικοῦ διωγμοῦ. Τίς ἅμεσες προσωπικές Σας ἐνέργειες γιά τήν ἀνασυγκρότηση τῆς Ὀρθοδόξου Αὐτοκεφάλου Ἐκκλησίας τῆς Ἀλβανίας.  Καί κατά τή στιγμή αὐτή τῶν ἐγκαινίων τοῦ νέου Καθεδρικοῦ Ναοῦ, αἰσθανόμαστε τό χρέος νά ἐκφράσουμε, “ἔτι καί ἔτι”, τίς ὁλόψυχες εὐχαριστίες μας.

Ἐπίσης, ἐκ καρδίας εὐχαριστῶ καί ἡμᾶς, Μακαριώτατοι Πατριάρχες Ἱεροσολύμων κ. Θεόφιλε, Σερβίας κ. Εἰρηναῖε, Ρουμανίας κ. Δανιήλ· καί ἡμᾶς, Μακαριώτατοι Ἀρχιεπίσκοποι Κύπρου, κ. Χρυσόστομε, Ἀθηνῶν, κ. Ἱερώνυμε, Βαρσοβίας, κ. Σάββα· καθώς καί ἡμᾶς, Σεβασμιώτατοι Μητροπολίτες, ἐκπρόσωποι τῶν Πατριαρχείων Ἀλεξανδρείας, Ἀντιοχείας, Ρωσίας, Βουλγαρίας καί Γεωργίας, διότι εὐηρεστήθητε νά συμμετάσχητε στήν ἱστορική γιά τήν Ἐκκλησία τῆς Ἀλβανίας αὐτή ἡμέρα.

Ἡ παρουσία σας ἐδῶ κατά τή σημερινή Κυρική, πού συμπίπτει μέ τή μνήμη τῶν Ἁγίων 318 Πατέρων τῆς Α΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου, τονίζει μέ ἰδιαίτερη ἔμφαση τήν ἑνότητα τῆς ρθοδοξίας, τήν ἀλήθεια ὅτι “εἴτε πάσχει ἕν μέλος, συμπάσχει πάντα τά μέλη, εἴτε δοξάζηται ἕν μέλος συγχαίρει πάντα τά μέλη” (Α΄ Κορ. 12:26-27)· καί ὅτι ἡ Ἐκκλησία μας εἶναι ἕνα σῶμα, “τό σῶμα αὐτοό (τοῦ Χριστοῦ), τό πλήρωμα τοῦ τά πάντα ἐν πᾶσι πληρουμένου” (Ἐφεσ. 1:23). Τό σημερινό, λοιπόν, γεγονός δέν ἀποτελεῖ μόνο μεγάλη τιμή γιά τήν Ἐκκλησία τῆς Ἀλβανίας, ἀλλά συγχρόνως καί μιά εὐρύτερη μαρτυρία τῆς “ἀπό περάτων ἕως περάτων” τῆς Οἰκουμένης Ὀρθοδοξίας.

Ἡ παροῦσα ἡμέρα ἐπισφραγίζει μιά ἱστορική περίοδο Πάθους, Ταφῆς καί Ἀναστάσεως τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τῆς Ἀλβανίας. Δέν πρόκειται νά ἀναφερθῶ τώρα στίς συνθῆκες, τά ἀδιέξοδα, τίς παρανοήσεις, τίς συκοφαντίες, τίς ἀντικειμενικές δυσκολίες, τίς σκληρές δοκιμασίες ἤ στά ἐπιτεύγματα κατά τή μακρά 23χρονη περίοδο. Εἶναι πλέον ἀναμφισβήτητο ὅτι, σέ μιά ἐποχή ἀβεβαιότητος καί ἀναταραχῶν, ἡ Ὀρθόδοξος Αὐτοκέφαλος Ἐκκλησία τῆς Ἀλβανίας, μέ τήν παρουσία της καί τίς πολύπλευρες κοινωνικές πρωτοβουλίες της,  τόνωσε τήν πίστη, τήν ἀγάπη καί τήν ἐλπίδα τοῦ Ὀρθοδόξου λαοῦ καί, γενικώτερα, τῆς Ἀλβανικῆς κοινωνίας. Μέ τή δράση της, συνέβαλε οὐσιαστικά, σέ μιά κρίσιμη ἱστορική περίοδο, στήν εὐρύτερη ἀνοικοδόμηση, στήν πνευματική καί κοινωνική ἀνάπτυξη τῆς Ἀλβανίας.

2. Ἐμφανέστατο σύμβολο τῆς ἐπίπονης ἐκ θεμελίων ἀνοικοδομήσεως τῆς Ὀρθοδόξου Αὐτοκεφάλου Ἐκκλησίας τῆς Ἀλβανίας, σέ ὅλους τούς τομεῖς, ἀποτελεῖ ὁ νέος αὐτός Καθεδρικός ναός. Ἡ γενική σύλληψη τῆς ἀρχιτεκτονικῆς του συνυφαίνεται μέ πολλούς συμβολισμούς ἀπό τήν Ὀρθόδοξη Παράδοση. Πηγή ἐμπνεύσεως ὑπῆρξε τό ἐπιβλητικό ἐπίτευγμα τῆς Ὀρθοδόξου ἀρχιτεκτονικῆς, ἡ Ἁγία Σοφία, μέ ἀναζήτηση νέου τρόπου ἐκφράσεως, βασισμένου στή σύγχρονη τεχνολογία. Ὁ ναός στηρίζεται σέ τέσσερεις πυλῶνες, οἱ ὁποῖοι σχηματίζουν σταυρό. Ἐπάνω σέ αὐτόν ὑψώνεται ὁ τροῦλλος  μέ 52 παράθυρα, σύμβολο τῶν ἑβδομάδων τοῦ ἔτους· καί στήν κορυφή του δεσπόζει τό ψηφιδωτό τοῦ Παντοκράτορος,  πού συνδέει τόν κτιστό χρόνο μέ τήν αἰωνιότητα.

Στήν κόγχη τοῦ ἱεροῦ, ἕνα ἀκόμη μεγάλο ψηφιδωτό ἀναφέρεται στόν παγκόσμιο θρίαμβο τοῦ Ἀναστάντος, στήν ἐντολή καί ὑπόσχεση μέ τήν ὁποία κλείνει τό κατά Ματθαῖον Εὐαγγέλιο: “ἐδόθη μοι πᾶσα ἐξουσία ἐν οὐρανῷ καί ἐπί γῆς. Πορευθέντες οὖν μαθητεύσατε πάντα τά ἔθνη … Καί ἰδού ἐγώ μεθ’ ὑμῶν εἰμί πάσας τάς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος” (Ματθ. 28:19-20). Ἡ ὅλη παράσταση σχετίζεται μέ τό ἱεραποστολικό νέο ξεκίνημα πού ἄρχισε στήν Ὀρθόδοξη ἑκκλησία  πρίν ἀπό μισό περίπου αἰώνα. Ἡ ἁγιογράφηση προβλέπεται νά συμπληρωθεῖ μέ τόν Μυστικό Δεῖπνο καί ἄλλες παραστάσεις.

Στό σημεῖο αὐτό, ἐπιτρέψατέ μου μία παρένθεση. Πρό ὀλίγων ἡμερῶν, συμπληρώθηκαν πενήντα χρόνια ἀπό τήν χειροτονία τοῦ ὁμιλοῦντος εἰς πρεσβύτερον (24 Μαΐου 1964) καί τήν αὐθημερόν ἀναχώρησή του γιά τήν Ἀφρική. Ἦταν ἐκπρόσωπος μιᾶς νεανικῆς ὁμάδος πού ποθοῦσε τήν ἀναζωπύρωση τῆς Ὀρθοδόξου ἐξωτερικῆς ἱεραποστολῆς καί ἤθελε, ὑπακούοντας στήν τελευταία ἐντολή τοῦ Ἀναστάντος “Πορευθέντες …”, νά πορευθεῖ σέ νέα σύνορα, γιά νά μεταφέρει τό μήνυμα τῆς Ἀναστάσεως σέ ἀνθρώπους ἀδικημένους, πού διψοῦσαν τήν ἀλήθεια τοῦ Εὐαγγελίου. Πολύ ἀργότερα ἀπό τήν Ἀφρική, ἀκολούθησε τό κάλεσμα γιά μιά ἄλλη πορεία, στήν πληγωμένη από τόν ἀθεϊστικό διωγμό  Ἀλβανία.

Στή δυτική ὄψη τοῦ Καθεδρικοῦ, ἡ κεντρική του εἴσοδος θυμίζει ἀνοικτή ἀγκαλιά, πού, σιωπηλά, ἀπευθύνει τήν πρόσκληση τοῦ Οίκοδεσπότου Χριστοῦ “Δεῦτε πρός με πάντες οἱ κοπιῶντες καί πεφορτισμένοι κἀγώ ἀναπαύσω ὑμᾶς” (Μτ 11:28). Μιά πρόσκληση πού συνοψίζει τό μήνυμα τῆς ἀποστολῆς μας.

Ἕνας φωτεινός γαλάζιος ὑαλοπίνακας, παραπέμπει στό οὐράνιο τόξο, σημάδι εἰρήνης καί ἐλπίδος μετά τόν κατακλυσμό. Ἐπάνω ἀπό τήν κεντρική εἴσοδο, ὑψώνεται ἕνας ὀρειχάλκινος σταυρός, περιβαλλόμενος ἀπό δύο στάχυα, σύμβολο τῆς θυσιαστικῆς ἀγάπης καί τῆς ἀφιερώσεως, ὅπως τήν προσδιόρισε ὁ Χριστός πρό τοῦ Πάθους Του: “ἐάν μή ὁ κόκκος τοῦ σίτου πεσών εἰς τήν γῆν ἀποθάνῃ οὗτος μόνος μένει· Ἐάν δέ ἀποθάνῃ, πολύν καρπόν φέρει” (Ἰω. 12:24). Καθοριστικός στίχος τῆς ὅλης πορείας.

Ὅσο γιά τό κωδωνοστάσιο, οἱ τέσσερεις πασχαλινές λαμπάδες παραπέμπουν στούς τέσσερεις Εύαγγελιστές, οἱ ὁποῖοι ἀναγγέλλουν τήν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ.

Τό μικρό παρεκκλήσιο τῆς Γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ ὑπενθυμίζει ὅτι ὅλα ξεκίνησαν ἀπό τήν ταπείνωση καί τήν ἀγάπη τοῦ ἐνανθρωπήσαντος Λόγου. Ὁ Καθεδρικός περιστοιχίζεται ἀπό τό Συνοδικό καί τό Πολιτιστικό Κέντρο, ὑπογραμμίζοντας τήν πεποίθησή μας ὅτι ὁ πολιτισμός συνδέεται ἅμεσα μέ τή ζωή τῆς Ἐκκλησίας. Ὅλα τονίζουν ὄτι στήν Ὀρθόδοξη παράδοση, ἀλληλοπεριχωροῦνται ἡ ἁλήθεια, ἡ ἀγάπη καί τό κάλλος.

Στήν πραγματοποίηση τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ Καθεδρικοῦ αὐτοῦ Ναοῦ συνέβαλαν πολυάριθμοι ἐπώνυμοι καί ἀνώνυμοι: Κατ’ ἀρχήν, οἱ διατελέσαντες Πρωθυπουργοί τῆς Ἁλβανίας κατά τήν τελευταία δεκαετία. Πολλοί δωρητές καί συνεργάτες ἀπό διάφορες χῶρες. –Τά δίπτυχα προσευχῆς τοῦ Ναοῦ, περιλαμβάνουν ἑκατοντάδες ὀνόματα, ὅσων συνέβαλαν στήν ἀνέγερσή του. Ἡ εὐχαριστία μας πρός ὅλους αὐτούς παραμένει εἰλικρινής καί βαθύτατη.

Ἐλπίζουμε ὅτι ὁ Καθεδρικός αὐτός Ναός θά ἀποτελέσει -ὅπως δεηθήκαμε στήν ἀκολουθία τῶν ἐγκαινίων- “λιμένα χειμαζομένων, ἰατρεῖον παθῶν, καταφύγιον άσθενῶν”, πηγή παρηγορίας, ἀγάπης καί ἐλπίδος, συμβάλλοντας στήν ἀνάπυξη μιᾶς δυναμικῆς λειτουργικῆς ζωῆς καί Ὀρθοδόξου πνευματικότητος. Καί ὅτι θά προσφέρει ἀδιάκοπη ἕμπνευση γιά τή συνέχιση «τῆς λειτουργίας μετά τή Λειτουργία». Ὥστε ἡ καθημερινή μας ζωή νά μεταμορφώνεται σέ προσωπική Λειτουργία, ὅπου μέ δοξολογική διάθεση θά μοιραζόμαστε μέ τούς συνανθρώπους μας, ἕργῳ καί λόγῳ, τά δῶρα, πού μᾶς ἕχει χαρίσει ὁ Θεός.

3. Μέσα στά πλαίσια τῆς γενικῆς αύτῆς χαρᾶς καί εύλογίας, έπιβάλλεται νά προσέξουμε καί τό μυστικό μήνυμα, τό ὁποῖο ὁ Θεός στέλνει στόν καθένα μας προσωπικά μέ τήν εύκαιρία αύτή τῶν ἐγκαινίων: Τό χρέος τοῦ προσωπικοῦ ἀνακαινισμοῦ τῆς ὑπάρξεώς μας, γιά νά εἴμαστε “ναοί Θεοῦ ζῶντος”.

Στόν λόγο του “Εἰς τήν καινήν Κυριακήν”,  ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος συνυφαίνει τήν κλήση γιά ριζική ἀνανέωση τῶν πάντων, πού συντελεῖται μέ τήν άνάσταση τοῦ Χριστοῦ, μέ τό χρέος τοῦ χριστιανοῦ γιά ἀδιάκοπη ἀνανεωτική προσπάθεια. Τό βασικό του μήνυμα κορυφώνεται στήν ἀποστροφή: “Τά παρόντα ἐγκαίνια πνευματικῶς πανηγυρίσωμεν”. “Τά ἀρχαῖα παρῆλθεν· Ἰδού γέγονε τά πάντα καινά”. “Τοῦτο τῇ ἑορτῇ καρποφόρησον, τήν καλήν ἀλλοίωσιν ἀλλοιώθητι”. “Ἐγκαινίζεσθε, ἀδελφοί· καί τόν παλαιόν ἄνθρωπον ἀπορρίψαντες, ἐν καινότητι ζωῆς πολιτεύεσθε”. “Οὕτως ἐγκαινίζεται ἄνθρωπος· οὕτω τιμάσθω ὅ ταν ἐγκαινίων ἡμέρα”. `’Ἀνακαινίζου!”, παρακινεῖ τόν καθένα μας ἡ Ἐκκλησία. Καθιέρωσε μέ συνέπεια τή ζωή σου στόν Θεό τῆς ἀγάπης.

Τό μεγάλο ζητούμενο γιά κάθε πιστό, παραμένει, πῶς θά καταστοῦμε ναοί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ὄχι μέ γενικότητες καί ἀοριστίες, ἀλλά καλλιεργώντας τόν καρπό τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στήν καθημερινότητά μας. Καί πῶς, μέ τή ζωή μας, θά εἴμαστε μάρτυρες τῆς δυνάμεως τοῦ Σταυροῦ καί τῆς χαρᾶς τῆς Ἀναστάσεως.

Ἄς εύχηθοῦμε ὁ ἕνας στόν ἄλλο, τό ὁλόλαμπρο ἀναστάσιμο φῶς νά καταυγάζει τήν ὕπαρξή μας, νά ἐνισχύει τήν πίστη μας στόν Σταυρωθέντα καί Ἀναστάντα Χριστό· καί νά στηρίζει τούς ἀγῶνες μας γιά τήν πνευματική πρόοδο τοῦ τόπου μας καί τοῦ κόσμου ὁλόκλήρου.

Ἄς δεηθοῦμε, ὁ Καθεδρικός αὐτός ναός νά καταστεῖ σύμβολο μιᾶς Ὀρθοδοξίας ἀνοικτῆς στόν σύγχρονο κόσμο· χῶρος, ὅπου θά βιώνεται καί θά κηρύσσεται τό μυστήριο τοῦ ἐν Τριάδι Θεοῦ, ἡ ἐν Χριστῶ θεία οἰκονομία διά τοῦ Ἁγίου Πνεύματος·  ἀληθινό φυτώριο πνευματικῆς καλλιεργείας πιστῶν μέ ἀναστάσιμη  συνείδηση πού ἀγκαλιάζει ὅλη τήν Οἰκουμένη· καί ἀκτινοβολεῖ τήν ἀλήθεια, τή δύναμη καί τό κάλλος τῆς Ὀρθοδοξίας.

“Τῷ δέ δυναμένῳ ὑπέρ πάντα ποιεῖσαι ὑπερεκπερισσοῦ ὧν αἰτούμεθα ἤ νοοῦμεν, κατά τήν δύναμιν τήν ἐνεργουμένην ἐν ἡμῖν, αὐτῷ ἡ δόξα ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ εἰς πάσας τά γενεάς τοῦ αἰῶνος ταῶν αἰώνων. Ἀμήν”. (Ἐφεσ. 3:20-21).