OΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ: "Το ποτήρι για την Σχολή της Χάλκης ξεχείλισε"

Ρεπορτάζ - φωτό: Νικόλαος Μαγγίνας

«Το ποτήριον της Θεολογικής μας Σχολής έχει, κατά το δη λεγόμενον, «ξεχειλίσει»!». Με αυτά τα λόγια ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, σε ομιλία του χθες Σάββατο στην Αίθουσα του Θρόνου, αμέσως μετά την πανηγυρική θεία Λειτουργία για την εορτή των τριών Ιεραρχών, έδειξε γι' άλλη μια φορά την ενόχλησή του για τη μη επαναλειτουργία της ιστορικής Θεολογικής Σχολής του Οικουμενικού Θρόνου. Ο Προκαθήμενος της Ορθοδοξίας έκανε ιδιαίτερη αναφορά στα σχολεία της ομογένειας που δεν λειτουργούν πλέον καθώς και στην προσπάθεια του Οικουμενικού Πατριαρχείου να διατηρηθούν από τους εναπομείναντες Ρωμιούς. Όπως είπε, το κλείσιμο των σχολείων αποτελεί κατάφορη παραβίαση της Συνθήκης της Λωζάνης ενώ κάλεσε όλους να ενώσουν τις δυνάμεις τους για την στήριξη της ομογένειας η οποία όπως είπε, εκτός από παρελθόν, «έχει και παρόν, δικαιούται να έχει και μέλλον!».

Νωρίτερα παρουσία πλήθους πιστών και ειδικότερα εκπροσώπων του ομογενειακού εκπαιδευτικού κόσμου, τελέστηκε Θεία Λειτουργία χοροστατούντος του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου. Παρέστησαν συμπροσευχόμενοι οι Μητροπολίτες Πέργης κ. Ευάγγελος, Θεοδωρουπόλεως κ. Γερμανός και Μοσχονησίων κ. Απόστολος, ο κ. Νικόλαος Σιγάλας, Πρόξενος της Ελλάδος στην Κωνσταντινούπολη καθώς και Άρχοντες Οφφικίαλοι της Αγίας του Χριστού Μ. Εκκλησίας, η Εφορεία μετά της Λυκειάρχου, Καθηγητών και μαθητών της Πατριαρχικής Μεγάλης του Γενους Σχολής, οι Εφορείες των λοιπών Λυκείων, μετά των Λυκειαρχών, Καθηγητών και μαθητών αυτών, καθώς και Διευθυντές, δάσκαλοι και μαθητές των Σχολών της Πρωτοβαθμίου εκπαιδεύσεως της ομογενείας.

Μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας, ο Πατριάρχης τέλεσε το καθιερωμένο Τρισάγιον υπέρ αναπαύσεως των ψυχών των μακαρίων και αειμνήστων Ιδρυτών, Ευεργετών, Εφόρων, Σχολαρχών, Καθηγητών, Διδασκάλων, Επιμελητών και μαθητών της Πατριαρχικής Μεγάλης του Γένους Σχολής, εις το τέλος του οποίου ευλόγησε τα κόλλυβα, ενώ χορωδία μαθητών έψαλε το «Αιωνία η Μνήμη».
Κατά την δεξίωση που ακολούθησε στην αίθουσα του θρόνου μίλησε ο κ. Στέφανος Μπαϊράμογλου, Άρχων Καστρίνσιος της Μ.τ.Χ.Ε. και Πρόεδρος της Εφορείας της Πατριαρχικής Μεγάλης του Γένους Σχολής.
Η ομιλία του Οικουμενικού Πατριάρχου, που επισφράγισε την εόρτιο εκδήλωση, έχει ως εξής:

Ο Μ Ι Λ Ι Α

ΤΗΣ Α. Θ. ΠΑΝΑΓΙΟΤΗΤΟΣ

ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ

κ. κ. Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Υ

ΕΙΣ ΤΗΝ ΕΟΡΤΗΝ ΤΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

(30 Ἰανουαρίου 2010)

* * *

Ἱερώτατοι ἀδελφοὶ Ἀρχιερεῖς,

Ἐντιμότατε κύριε Γενικὲ Πρόξενε,

Ἐντιμολογιώτατοι Ἄρχοντες,

Ἐλλογιμώτατοι ἐκπαιδευτικοί,

Τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά!

Τὸ ἡμερολόγιον σημειώνει 30 Ἰανουαρίου καὶ τιμῶμεν ἀπὸ κοινοῦ τοὺς «τρεῖς μεγίστους φωστῆρας τῆς τρισηλίου Θεότητος», Βασίλειον τὸν Μέγαν, Ἀρχιεπίσκοπον Καισαρείας τῆς Καππαδοκίας, καὶ Γρηγόριον τὸν Θεολόγον καὶ Ἰωάννην τὸν Χρυσόστομον, Ἀρχιεπισκόπους τῆς Βασιλίδος ταύτης τῶν πόλεων, τοὺς σοφωτάτους διδασκάλους τῆς Ἐκκλησίας καὶ «ἀκραιφνεστάτους Θεολόγους». Ὁ κοινὸς ἑορτασμός των ἐθεσπίσθη τὸν 12^ο αἰῶνα εἰς τὸν καθ’ ἡμᾶς χῶρον καὶ συντόμως ἐξηπλώθη εἰς ὅλην τὴν Ἀνατολικὴν Ἐκκλησίαν.

Οἱ Τρεῖς Ἱεράρχαι, παραλλήλως πρὸς τὴν ἄνωθεν καὶ ἐσωτερικὴν σοφίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἦσαν ἀναμφιβόλως κορυφαῖοι, ἀληθεῖς Πατέρες Πατέρων, ὑπῆρξαν ἐπιφανεῖς μῦσται καὶ τῆς θύραθεν σοφίας, ἐγκρατεῖς τῆς κλασσικῆς ἑλληνικῆς παιδείας καὶ θεράποντες ὅλων σχεδὸν τῶν πτυχῶν τοῦ ἐπιστητοῦ, πανεπιστήμονες, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, μὲ τὰ δεδομένα τῆς ἐποχῆς των! Τὸ γεγονὸς αὐτὸ ὤθησε τὸν σοφὸν ἀκαδημαϊκὸν διδάσκαλον, ἀοίδιμον Κωνσταντῖνον Τυπᾶλδον, τὸν μετὰ ταῦτα πρῶτον Σχολάρχην τῆς Ἱερᾶς Θεολογικῆς ἡμῶν Σχολῆς τῆς Χάλκης καὶ Μητροπολίτην Σταυρουπόλεως, εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀκόμη εὑρισκόμενον, νὰ προτείνῃ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Πολιτείαν ὅπως ἡ ἑορτὴ τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν καθιερωθῆ ὡς ἐπίσημος σχολικὴ ἑορτή, ἑορτὴ τῶν ἑλληνορθοδόξων Γραμμάτων. Τοῦτο ἐγένετο τὸ 1842. Ἔκτοτε, παραλλήλως πρὸς τὸν καθαρῶς ἐκκλησιαστικὸν χαρακτῆρα της, ἡ 30ὴ Ἰανουαρίου προσέλαβε καὶ ἐκπαιδευτικὸν τοιοῦτον, ὁπότε δίδεται πλέον ἡ εὐκαιρία, εἰς κλῆρον καὶ λαόν, εἰς ποιμένας καὶ ποιμαινομένους, εἰς ἱεροφάντας τοῦ θυσιαστηρίου καὶ λειτουργοὺς τῆς παιδείας, εἰς διδάσκοντας καὶ διδασκομένους, νὰ ἐγκύψωμεν ὅλοι μετ’ εὐλαβείας εἰς τὰ τρία ταῦτα καθαρὰ ἐκμαγεῖα τῆς σοφίας, τῆς ἀρετῆς καὶ τῆς χάριτος, νὰ τοὺς ἀποδώσωμεν τὸν ὀφειλόμενον σεβασμόν, νὰ ἀντλήσωμεν ἐξ αὐτῶν μαθήματα, νὰ εὕρωμεν φωτεινὰ παραδείγματα καὶ νὰ ἀκολουθήσωμεν ἐπὶ τὰ ἴχνη των τὴν ἀσφαλῆ ὁδὸν τῆς πνευματικῆς ἀκριβείας, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ εἰς αὐτὴν τὴν ἐνυπόστατον Σοφίαν τοῦ Θεοῦ, τὴν Ἀλήθειαν καὶ τὴν Ζωήν, δηλαδὴ τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν.

Ἡ κοινὴ ἰδιότης τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν ὡς κορυφαίων Διδασκάλων τῆς Ἐκκλησίας, ὡς καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ δύο ἐξ αὐτῶν ὑπῆρξαν Ποιμένες τῆς Κωνσταντινουπόλεως καὶ ὁ ἕτερος διακεκριμένος Ἱεράρχης τῆς εὐρυτέρας ἐκκλησιαστικῆς της δικαιοδοσίας, ηὔξανεν ἔκπαλαι εἰς τοὺς σεπτοὺς ἰθύνοντας τὰ τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας τὸ αἴσθημα εὐθύνης, τόσον διὰ τὸν κατὰ Θεὸν καταρτισμὸν καὶ ψυχικὸν φωτισμὸν τοῦ χριστωνύμου λαοῦ, κατὰ τὰ πρότυπα τῶν Θεοφόρων Τριῶν Ἱεραρχῶν, ὅσον καὶ διὰ τὴν ἀρτίαν θύραθεν παίδευσίν του. Τοῦτο εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα νὰ λαμβάνουν συστηματικῶς σπουδαίαν πρόνοιαν, ὄχι μόνον διὰ τὸ ἱερὸν κήρυγμα τῶν εὐαγγελικῶν ἀληθειῶν καὶ τὴν κατήχησιν τῶν πιστῶν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν σύστασιν καὶ συντήρησιν σχολῶν καὶ σχολείων, εἰς τὰ ὁποῖα τὰ τέκνα τῆς Ἐκκλησίας θὰ ἐδιδάσκοντο τὴν ὑγιαίνουσαν γνῶσιν, «γράμματα, σπουδάγματα, τοῦ Θεοῦ τὰ πράγματα», ὅπως θὰ ἐσημείωνεν ἡ λαϊκὴ μοῦσα. Τοιουτοτρόπως, τὸ Πατριαρχεῖον, ὁ θεμελιώδης οὗτος καὶ κύριος φορεὺς τοῦ πνευματικοῦ βίου τοῦ Γένους, ὠργάνωσε, κατὰ τοὺς δυσχειμέρους αἰῶνας τοῦ παραπικρασμοῦ, ὑπὸ τὴν αἰγίδα του τὴν παιδείαν, οἱ στυλοβάται τῆς ὁποίας προήρχοντο κατά μέγιστον μέρος ἀπὸ τοὺς κόλπους τοῦ ἱεροῦ Κλήρου.

Ἕν πρόχειρον βλέμμα γύρω μας μᾶς παρουσιάζει μίαν Πατριαρχικὴν Μεγάλην τοῦ Γένους Σχολήν, δημιούργημα τοῦ ἀοιδίμου πρώτου μετὰ τὴν δευτέραν Ἅλωσιν Πατριάρχου Γενναδίου τοῦ Σχολαρίου. Αὕτη βαδίζει τὸ δεύτερον ἥμισυ τῆς ἕκτης ἑκατονταετίας τοῦ βίου της, καὶ κατὰ τὴν μακροτάτην ζωήν της ἐστήριξε σθεναρῶς τὴν πνευματικὴν ὑπόστασιν τοῦ Γένους, τὸ ἐφωδίασε μὲ ἀμετρήτους λογίους καὶ ἐπιστήμονας, καὶ μὲ τὴν μεγαλοπρέπειαν τοῦ νεωτέρου κτηρίου της, ποὺ ἐθεμελιώθη πρὸ 130 ἐτῶν, ἀκριβῶς ὡσὰν σήμερον, ἑορτὴν τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν τοῦ 1880, καταγλαΐζει τὴν περιοχὴν τοῦ Φαναρίου καὶ ὅλην τὴν Πόλιν μας. Νὰ σημειώσωμεν ὅτι ἕν ἀπὸ τὰ λαμπρότερα Ἐγκώμια εἰς τοὺς ἑορταζομένους Τρεῖς Ἱεράρχας εἶναι ποίημα τοῦ πρώτου διδασκάλου τῆς Σχολῆς ἡμῶν ταύτης, τοῦ Ματθαίου Καμαριώτου, μαθητοῦ τοῦ Σχολαρίου!

Βλέπομεν παραλλήλως μίαν Θεολογικὴν Σχολὴν εἰς τὴν Μονὴν τῆς Ἁγίας Τριάδος, ἐπὶ τοῦ λόφου τῆς Ἐλπίδος εἰς τὴν Χάλκην, ἡ ὁποία, εἰς τὰ 127 ἔτη τῆς λειτουργίας της, ἔδωκε στρατειὰν ὅλην λαμπρῶν Πατριαρχῶν, Ἱεραρχῶν, Ἱερέων καὶ Θεολόγων, οἱ ὁποῖοι ἐστελέχωσαν ὄχι μόνον τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον, ἀλλὰ καὶ ἄλλα Πατριαρχεῖα καὶ Αὐτοκεφάλους Ἐκκλησίας. Βεβαίως, κατὰ τὰς τέσσαρας τελευταίας δεκαετίας εὑρίσκεται, παρὰ πᾶσαν ἔννοιαν δικαίου, καταδικασμένη εἰς ἀθέλητον ὕπνον, ἀλλ’ ἔχομεν ἐλπίδας ὅτι συντόμως καὶ πάλιν θὰ ἀνοίξῃ τὰς πύλας της διὰ νὰ ὑποδεχθῆ νέους εὐέλπιδας τῆς Ἐκκλησίας καὶ ὑποψηφίους ἐργάτας τοῦ Εὐαγγελίου. Τὸ ποτήριον τῆς Θεολογικῆς μας Σχολῆς ἔχει, κατὰ τὸ δὴ λεγόμενον, «ξεχειλίσει»! Προσευχόμεθα ὅπως ἡ Ἁγία Τριάς, διὰ τῶν εὐχῶν τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν, κάμῃ τὸ πολυπόθητον θαῦμα, ὥστε ὅλοι νὰ χαρῶμεν «χαρὰν μεγάλην σφόδρα» ἐπὶ τῇ ἐπαναλειτουργίᾳ τῆς σεβασμίας Σχολῆς!

Παραλλήλως πρὸς τὰ κορυφαῖα ταῦτα Ἐκπαιδευτήρια, ἡ Μήτηρ Ἐκκλησία ἵδρυσεν, ἐνίσχυσεν, ὑπεστήριξε ποικιλοτρόπως πλειάδα ἄλλων ἐκπαιδευτηρίων κοινῶν μαθημάτων καὶ γραμμάτων, ἀστικὰς σχολὰς καὶ σχολεῖα, εἰς κάθε γειτονιάν, εἰς κάθε προάστειον, εἰς κάθε πλησιόχωρον κώμην. Καὶ ὄχι μόνον! Ἐντεῦθεν ἐξακτινούμενον τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Μητρὸς Ἐκκλησίας συνέστησεν ἤ ἐνίσχυσε λαμπρὰ ἐκπαιδευτήρια εἰς τὴν Ἰωνίαν, τὴν Αἰολίαν, τὸν Πόντον, τὴν Θρᾴκην, τὰς περὶ τὴν Προποντίδα περιοχάς, τὴν Ἴμβρον, τὴν Τένεδον, τὴν Πάτμον, τὸ Ἅγιον Ὄρος καὶ εἰς πλεῖστα σημεῖα τοῦ σημερινοῦ κράτους τῆς Ἑλλάδος. Τὸ αὐτὸ ἀσφαλῶς ἰσχύει καὶ διὰ τὰς ἀνὰ τὸν κόσμον Ἐπαρχίας τοῦ Θρόνου, ἐν Ἀμερικῇ, Καναδᾷ, Αὐστραλίᾳ, Εὐρώπῃ καὶ ἀλλαχοῦ, μὲ τὰς ἐκεῖ Θεολογικὰς ἡμῶν Σχολάς, τὰ Κολλέγια, τὰ ἡμερήσια, τὰ ἀπογευματινὰ καὶ κατηχητικὰ σχολεῖα κ.ο.κ.

Μεγαλώνυμα Σχολεῖα τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ὅπως τὸ «Ζωγράφειον» καὶ τὸ «Ζάππειον» εἰσέτι εὐτυχῶς λειτουργοῦν, ἐνῷ ἄλλα, ὅπως τὸ «Ἰωακείμειον» καὶ τὸ «Κεντρικὸν Παρθεναγωγεῖον» κ.λπ., ἐτερμάτισαν ἀπὸ ἐτῶν τὴν λειτουργίαν των. Τὸ αὐτὸ συνέβη καὶ μὲ τὰ σχολεῖα τῆς Ἴμβρου καὶ τῆς Τενέδου, κατὰ βίαιον μάλιστα τρόπον, ὅπως γνωρίζετε, καὶ κατὰ κατάφωρον παραβίασιν τῆς Συνθήκης τῆς Λωζάνης. Ἐμείναμεν πλέον, ἀτυχῶς, ὀλίγοι ἐνταῦθα, εἰς τὰς προαιωνίους ἑστίας μας! Χωρὶς νὰ πταίωμεν, ὑπέστημεν τὰς συνεπείας ἀλλοτρίων ἁμαρτημάτων καὶ ὠλιγώθημεν σφόδρα. Ὅμως δὲν ἀπελπιζόμεθα! Δὲν ἔχομεν περιθώριον νὰ ἀπελπιζώμεθα, διότι πιστεύομεν εἰς τὸν ζῶντα Θεόν, ὁ Ὁποῖος καὶ νεκροὺς ἀνιστᾶ, καὶ τὸ Γένος ἡμῶν ἐπὶ αἰῶνας διεφύλαξεν ἐν μέσῳ θυέλλης καὶ πολλῶν καταιγίδων ποικίλων καιρικῶν περιστάσεων! Εἴμεθα ὀλίγοι, ἀλλὰ ἀποφασισμένοι νὰ μείνωμεν καὶ νὰ μὴ κύψωμεν τὴν κεφαλήν! Καὶ τὰς ἐκκλησίας μας κρατοῦμεν, ὅπως βλέπετε, ἀνοικτάς, καὶ μάλιστα τὰς ἀνακαινίζομεν καὶ τὰς ἐξωραΐζομεν τὴν μίαν μετὰ τὴν ἄλλην. Καὶ τὰ σχολεῖα μας θὰ κρατήσωμεν! Δὲν ἔχομεν καμμίαν πρόθεσιν νὰ ἐγκαταλείψωμεν τὴν πνευματικὴν κληρονομίαν τῶν πατέρων μας, οὔτε νὰ ἀθετήσωμεν τὰς ἱερὰς ὑποθήκας τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν! Καλοῦμεν ὅλους, ἕκαστον κατὰ τὰς δυνάμεις του, εἰς εὐγενῆ κοινὴν συστράτευσιν! Ἡ Ὁμογένεια δὲν ἔχει μόνον παρελθὸν εἰς τὰ ἅγια τοῦτα χώματα. Ἔχει καὶ παρόν, δικαιοῦται νὰ ἔχῃ καὶ μέλλον!

Μὲ ὁλοκαρδίους πατρικὰς εὐχὰς καὶ Πατριαρχικὰς εὐλογίας καταστέφομεν ὅλους τοὺς ἀγαπητοὺς συνεορταστάς, μάλιστα δὲ τοὺς ἐκπαιδευτικούς, παλαιμάχους καὶ ἐν ἐνεργείᾳ, καὶ τοὺς προσφιλεστάτους μαθητὰς καὶ μαθητρίας τῶν σχολείων μας. Χρόνια πολλὰ εἰς ὅλους, καλὴν ἐπιμονὴν καὶ ὑπομονὴν εἰς τὴν διδασκαλίαν, τὴν σπουδὴν καὶ μελέτην τῆς κατὰ Θεὸν καὶ τῆς θύραθεν σοφίας, καλὰς ἐπιτυχίας, καὶ δι’ ὅλην τὴν Ὁμογένειαν μίαν καλλιτέραν αὔριον! Ἀμήν!

ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΓΙΑ ΤΟΝ "ΠΡΑΣΙΝΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ"

The Green Patriarch: Ένα ντοκιμαντέρ (διάρκειας 40') που κυκλοφορεί το γκρουπ Becket Films.

Mια απόπειρα καταγραφής των πρωτοβουλιών και της θεολογίας της οικολογίας του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου, ο οποίος είναι παγκοσμίως πλέον γνωστός ως "Ο Πράσινος Πατριάρχης".

Η ΕΟΡΤΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΜΙΔΗΣ ΤΟΥ ΛΕΙΨΑΝΟΥ ΤΟΥ ΑΓ. ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ

φωτό: Νικόλαος Μαγγίνας

Στην σημερινή Θεία Λειτουργία -27 Ιανουαρίου - που τελέστηκε στο Φανάρι επί τη εορτή της ανακομιδής των ιερών λειψάνων του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου Αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως, ο Πατριαρχικός Επίτροπος Μητροπολίτης Μύρων κ. Χρυσόστομος χοροστάτησε κατά την τάξιν "από του Παραθρονίου".
Στον θρόνο είναι η εικόνα του ιερού Χρυσοστόμου, του οποίου το λείψανο ανεκομίσθη εκ της εξορίας - όπου και ετελεύτησε ο Άγιος - στην Βασιλεύουσα, στις 27 Ιανουαρίου 438. Και ο λαός άπας ανεφώνησε: «Απόλαβέ σου τον θρόνον, Άγιε».
Έτσι, αυτή την ημέρα ο Άγιος είναι στον θρόνο του! Δεκαέξι αιώνες μετά... Η μνήμη του ολοζώντανη στην Μεγάλη Εκκλησία!

Στο μέσον του Πατριαρχικού Ναού εκτέθηκαν προς προσκύνησιν από τους πιστούς λείψανα του ιερού Χρυσοστόμου που επεστράφησαν στο Οικουμενικό Πατριαρχείο πριν λίγα χρόνια από το Βατικανό.

Ο Πατριαρχικός Επίτροπος Μητροπολίτης Μύρων κ. Χρυσόστομος χοροστάτησε και στον Εσπερινό της εορτής χθες το απόγευμα 26 Ιανουαρίου (τελευταία φωτό).

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΣΜΥΡΝΗΣ ΣΤΟ ΦΑΝΑΡΙ

“Όχι σε πολεμικά αεροσκάφη πάνω από το Αιγαίο”
Ο Πατριάρχης στηρίζει την ανάπτυξη των Ελληνο-Τουρκικών σχέσεων

Ρεπορτάζ -φωτό: Νικόλαος Μαγγίνας

Ο Πρόεδρος του Εμπορικού Επιμελητηρίου Σμύρνης Ekrem Demirtaş επισκέφθηκε τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο στο Φανάρι, όπου εξέφρασε το σεβασμό του για το έργο το οποίο επιτελεί. Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος τόνισε από την πλευρά του ότι στηρίζει ολόψυχα τις προσπάθειες του Επιμελητηρίου οι οποίες συμβάλλουν στην καλλιέργεια των καλών σχέσεων μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας.
Το εμπορικό επιμελητήριο Σμύρνης εδώ και δεκαπέντε χρόνια καταβάλλει προσπάθειες για την ανάπτυξη των σχέσεων των δύο χωρών. “Στην ανάπτυξη των Τουρκο-Ελληνικών σχέσεων δεν αποβλέπουμε μόνο στην αύξηση των εμπορικών συναλλαγών, αλλά παράλληλα στοχεύουμε σε μια μόνιμη φιλία” τόνισε μεταξύ άλλων ο πρόεδρος και υπογράμμισε το γεγονός ότι ο Γεώργιος Παπανδρέου, ο οποίος προσδίδει μεγάλη σημασία στις σχέσεις των δύο χωρών, και το ότι είναι πρωθυπουργός της Ελλάδος έχει μεγάλη σπουδαιότητα. Στη συνέχεια αναφέρθηκε στον Πρωθυπουργό της Τουρκίας Recep Tayyip Erdoğan ο οποίος προωθεί την πολιτική της “μηδέν προβλήματα με τους γείτονες” και πρόσθεσε ότι “οι προσπάθειες αυτές αυξάνουν την ελπίδα μας. Πρέπει να αξιοποιήσουμε αυτή τη σπουδαία ευκαιρία.”

Το Εμπορικό Επιμελητήριο εδώ και τέσσερα χρόνια έχει ξεκινήσει μια εκστρατεία: “Να μην πετούν στο Αιγαίο πολεμικά αεροσκάφη.” Σχετικά ο Πρόεδρος είπε: “Στη θέση του ήχου των πολεμικών αεροσκαφών προτιμούμε να ακούμε τις φωνές των γλάρων, και στη θέση των πολεμικών πλοίων θέλουμε να βλέπουμε μεταξύ των δύο ακτών πλοία που να μεταφέρουν φορτίο και επιβάτες.” Ο πρόεδρος τόνισε επίσης ότι “αμφότερες οι χώρες, Τουρκία και Ελλάδα, ένα πολύ σημαντικό μέρος του εθνικού εισοδήματός τους το αφιερώνουν στους εξοπλισμούς. Πρέπει να δωθεί ένα τέλος σε αυτή την κατάσταση. Η ειρήνη στο Αιγαίο δεν μπορεί να βρίσκεται στα χέρια ενός νέου πιλότου του οποίου το δάκτυλο βρίσκεται πάνω στο κουμπί της βόμβας.” Ο πρόεδρος ζήτησε τη στήριξη του Πατριάρχου Βαρθολομαίου εκφράζοντας την επιθυμία να δωθεί μεγαλύτερη βαρύτητα στις φετεινές προσπάθειές τους προς αυτήν την κατεύθυνση και τον προσεκάλεσε την 1η Σεπτεμβρίου να παραστεί στην “Αλυσίδα Ειρήνης” 1100 μέτρων που θα δημιουργηθεί από πλοιάρια και των δύο χωρών μεταξύ Kuşadası και Σάμου, στο πιό στενό σημείο μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδος στο Αιγαίο. Ο Πρόεδρος επισήμανε πως αυτή η περιοχή έχει μεγάλη σημασία λόγω του ότι αρκετά χρόνια πριν είχε πραγματοποιηθεί η συνάντηση Γεωργίου Παπανδρέου και Ισμαήλ Τζέμ στη Σάμο, η οποία και κατέστη σύμβολο φιλίας μεταξύ των δύο χωρών. Απευθυνόμενος στον Πατριάρχη ο Πρόεδρος Demirtaş συνέχισε: “Επιθυμούμε να μας στηρίξετε και να συμμετάσχετε στην Αλυσίδα Ειρήνης η οποία σκοπό έχει την ανάπτυξη των Ελληνοτουρκικών σχέσεων. Η στήριξή σας θα δώσει μεγαλύτερο νόημα στις προσπάθειές μας και θα συμβάλει στο να είναι πιο δυναμική.”

Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος από την πλευρά του τόνισε ότι οι δυσκολίες μεταξύ των δύο χωρών συνεχίζουν να υφίστανται καθώς και ότι ορισμένες άσκοπες στενοχώριες επαναλαμβάνονται. “Ως Πατριαρχείο και προσωπικά πάντοτε στηρίζω τις προσπάθειες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη των Ελληνο-Τουρκικών σχέσεων. Και στις δύο χώρες μερίδα του τύπου και κάποιοι κύκλοι μου άσκησαν αρνητική κριτική. Ορισμένες φορές αν και ευρίσκομαι μεταξύ δύο πυρών προσπαθώ να πράξω ό,τι είναι δυνατόν. Κατά τη συνάντηση που θα έχω με τον πρωθυπουργό της Ελλάδας Γεώργιο Παπανδρέου στις 4 Φεβρουαρίου στην Αθήνα, θα εκφράσω για άλλη μια φορά αυτή τη συμπαράστασή μου. Η ανάπτυξη των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών είναι πολύ σημαντική και χρήσιμη για το Πατριαρχείο μας.”
Ο Πατριάρχης ενημέρωσε τον πρόεδρο ότι την 1η Σεπτεμβρίου είναι της Ινδίκτου, δηλαδή η έναρξη του νέου Εκκλησιαστικού έτους στην Ορθόδοξη Εκκλησία και για το λόγο αυτό δεν θα δύναται να παραστεί στην εκδήλωση. Τότε ο Πρόεδρος πρότεινε να αναβληθεί για την πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου ούτως ώστε να παραστεί και ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος στην Αλυσίδα Ειρήνης που θα δημιουργηθεί.
Κατά τη συνάντηση συζητήθηκαν και άλλα θέματα όπως η αναγκαιότητα της επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης.

ΕΝ ΦΑΝΑΡΙΩ ΣΗΜΕΡΟΝ

φωτό: Νικόλαος Μαγγίνας

Οι φωτογραφίες του Ν. Μαγγίνα από το χιονισμένο Φανάρι σήμερα μας μεταφέρουν στην πάλλευκη Κωνσταντινούπολη, όπου η λειτουργική ζωή συντελείται με αμείωτη ένταση.

Σήμερα το πρωί, Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου (έναρξη Τριωδίου) στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι, κατά την Θ. Λειτουργία χοροστάτησε ο Πατριαρχικός Επίτροπος Μητροπολίτης Μύρων κ. Χρυσόστομος.

Σήμερα το απόγευμα στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου ο Εσπερινός επί τη μνήμη του εν Αγίοις Πατρός ημών Γρηγορίου Αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως του Θεολόγου. Τα λείψανα του Αγίου εκτίθενται προς προσκύνησιν στο μέσον του Ναού. Χοροστατεί από του Παραθρονίου ο Επίσκοπος Συνάδων κ. Διονύσιος.

ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΣΤΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΤΩΝ ΣΕΡΒΩΝ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ

Μακαριώτατον

Πατριάρχην τῶν Σέρβων κύριον Εἰρηναῖον,

Εἰς Βελιγράδιον.

Ἐν χαρᾷ καί ἀγαλλιάσει ἐπληροφορήθημεν πάντες ἐν τῷ Οἰκουμενικῷ Πατριαρχείῳ τήν ἐπαξίαν ἀνάρρησιν τῆς Ὑμετέρας φίλης Μακαριότητος εἰς τόν Πατριαρχικόν Θρόνον τῆς Ἁγιωτάτης Ἐκκλησίας Σερβίας.

Συγχαίροντες ἀδελφικῶς καί ἐγκαρδίως, εὐχαριστοῦντες δέ τῷ Δομήτορι

τῆς Ἐκκλησίας Χριστῷ τῷ Θεῷ ἡμῶν, εὐχόμεθα Ὑμῖν μακράν καί ἀφνειᾶ Πατριαρχίαν ἵνα ὁδηγῆτε εἰς νομάς σωτηρίους τόν εὐγενῆ καί εὐσεβῆ καί γενναιόφρονα Σερβικόν λαόν ὡς πνευματικός πατήρ καί Πατριάρχης αὐτοῦ, συμβάλλητε εἰς τήν πανορθόδοξον ἑνότητα καί συνεργασίαν καί δοξάζητε τό πανάγιον ὄνομα τοῦ Θεοῦ διά τῶν λόγων καί διά τῶν ἔργων Ὑμῶν.

Συγχαίροντες καί πάλιν καί πολλάκις ἀναφωνοῦμεν «Ἄξιος», ἀσπαζόμεθα Ὑμᾶς φιλήματι ἁγίῳ καί προσβλέπομεν εἰς τήν ἐπίσκεψιν τῆς Ὑμετέρας λίαν ἀγαπητῆς καί περισπουδάστου ἡμῖν Μακαριότητος εἰς τάς αὐλάς τῆς Μητρός Ἐκκλησίας διά νά ἀνταλλάξωμεν τόν ἐν Χριστῷ ἀδελφικόν ἀσπασμόν, κοινωνήσωμεν ἐκ τοῦ αὐτοῦ Ποτηρίου, φαγόντες τόν ἄρτον τῆς Ζωῆς συνευφρανθῶμεν καί δοξάσωμεν τόν Πατέρα ἡμῶν τόν ἐν τοῖς οὐρανοῖς.

Πατριάρχης Βαρθολομαῖος

---------------------------

Φανάριον, 22.01.2010

ΟΙ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΕΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ ΚΑΙ ΞΑΝΘΗΣ ΣΤΟ ΦΑΝΑΡΙ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ

Εκκλησιαστικαί Ειδήσεις

Ἡ Α. Θ. Παναγιότης, ὁ Πατριάρχης, ἐδέξατο εἰς ἀκρόασιν:

Tόν Σεβ. Μητροπολίτην Ζακύνθου κ. Χρυσόστομον μετά τοῦ Ἐντιμ. κ. Διονυσίου Ραλλάτου, Εἰδικοῦ Συμβούλου τῆς κατ’ αὐτόν Ἱερᾶς Μητροπόλεως.

Tόν Σεβ. Μητροπολίτην Ξάνθης κ. Παντελεήμονα, συνοδευόμενον ὑπό τοῦ Πανοσιολ. Ἀρχιμανδρίτου κ. Παντελεήμονος Μουτάφη, Πρωτοσυγκέλλου αὐτοῦ, μετά τοῦ Ἐντιμολ. κ. Γεωργίου Σαρόγλου, Ἄρχοντος Μαΐστορος τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μ. Ἐκκλησίας, καί τῆς συζύγου αὐτοῦ Εὐγεν. κ. Ἀγγελικῆς (φωτό).

Τόν Πανοσιολ. Μ. Ἀρχιδιάκονον κ. Μάξιμον, ὑποβαλόντα σέβη καί ἐξαιτησάμενον τήν ἁγίαν Πατριαρχικήν εὐχήν καί εὐλογίαν, ἐπί τοῖς ὀνομαστηρίοις αὐτοῦ.

Τόν Πανοσιολ. Ἀρχιμανδρίτην κ. Ἀντίπαν Νικηταρᾶν, Ἡγούμενον τῆς ἐν Πάτμῳ Ἱ. Πατριαρχικῆς καί Σταυροπηγιακῆς Μονῆς Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου καί Εὐαγγελιστοῦ καί Πατριαρχικόν Ἔξαρχον τῆς Ἱερᾶς Νήσου.

Τόν Ἐντιμολ. κ. Δημήτριον Ἀθανάσωφ, Ἄρχοντα Μ. Πρωτέκδικον τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μ. Ἐκκλησίας, ἐντεῦθεν.

Τήν Εὐγεν. κ. Εὔαν Βώκου, Στέλεχος τοῦ ἐνταῦθα Γενικοῦ Προξενείου τῆς Ἑλλάδος.

* * *

Ἐξεπροσωπήθη καταλλήλως κατά:

Τήν τελετήν κοπῆς τῆς πίττας τοῦ Συνδέσμου Ἀποφοίτων τοῦ Ζαππείου Λυκείου ἐν τῇ αἰθούσῃ τελετῶν τῆς Σχολῆς, τήν Τρίτην, 19^ην Ἰανουαρίου.

Τήν τελετήν κοπῆς τῆς πίττας τοῦ Συνδέσμου Ἀποφοίτων τοῦ Ἰωακειμείου Παρθεναγωγείου, ἐν τῇ ἕδρᾳ τοῦ Μορφωτικοῦ καί Καλλιτεχνικοῦ Συνδέσμου Φερίκιοϊ-ΕΡ.Θ.Ο., τήν Τετάρτην, 20ήν ἰδίου.

φωτογραφίες Ν. Μαγγίνα: Ο Οικουμενικός Πατριάρχης με τους Σεβ. Μητροπολίτες Ζακύνθου και Ξάνθης και τον Πρωτοσύγκελλο της Ι. Μ. Ξάνθης.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΩΝ ΑΛΕΒΙΔΩΝ ΣΤΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ

Ρεπορτάζ - φωτό: Νικόλαος Μαγγίνας

Πρόεδρος Αλεβίδων: "Ο Πατριάρχης αισθάνεται σταυρωμένος και εμείς αισθανόμεθα σε μέγγενη"

Τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο επισκέφθηκε ο Πρόεδρος του Ιδρύματος Εhli Beyt των Αλεβίδων Fermani Altun. Η συνάντηση διεξήχθη σε εγκάρδιο και φιλικό κλίμα. Σε δηλώσεις του κατά την αποχώρησή του από το Πατριαρχείο τόνισε ότι «αυτές τις ημέρες που προωθούνται τα δημοκρατικά ανοίγματα της Κυβέρνησης, και οι δύο Κοινότητες έχουν κοινά προβλήματα. Οι Αλεβίδες καί οι μή Μουσουλμάνοι αναμένουμε λύσεις στα κοινά προβλήματα θρησκευτικής ελευθερίας που αντιμετωπίζουμε».

Αναφερόμενος στις κατά καιρούς συναντήσεις του με τον Οικουμενικό Πατριάρχη επισήμανε το γεγονός ότι πάντοτε στηρίζουν τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο και ότι οι λύσεις που θα δρομολογηθούν για τα προβλήματα του Πατριαρχείου θα διευκολύνουν και την επίλυση των προβλημάτων, με τα οποία βρίσκονται αντιμέτωποι οι Αλεβίδες.

Ο Πρόεδρος των Αλεβίδων, υπογραμμίζοντας το γεγονός ότι υπερασπίζονται την ελευθερία πίστεως, εκφράσεως και λατρείας όλων των ανθρώπων, τόνισε ότι: «Ο σκοπός της επισκέψεώς μας είναι ο διάλογος, η ειρήνη και η αδελφοσύνη. Τις ημέρες που μας πέρασαν ο Πατριάρχης είχε πει ότι «αισθανόμεθα ωσάν να έχουμε σταυρωθεί». Και εμείς αισθανόμεθα «ωσάν να είμεθα στη μέγγενη». Ζούμε το ίδιο πρόβλημα. Στην επίλυση των προβλημάτων της θρησκευτικής ελευθερίας θα αγωνιστούμε μαζί». Και εξέφρασε την αναγκαιότητα της επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, καθώς και της χορήγησης αδείας για την λειτουργία των ευκτηρίων οίκων των Αλεβίδων. "Θα αγωνιστούμε μαζί για να επιτευχθούν οι στόχοι, ώστε οι άνθρωποι να τελούν τα της πίστης τους ελεύθερα και να δύνανται να παρακολουθούν την εκπαίδευση που επιθυμούν".

Ο Fermani Altun αναλύοντας την τοποθέτησή του ότι «αισθανόμεθα σε μέγγενη», τόνισε ότι: «εδώ και χρόνια δεν βλέπουμε καμμία πρόοδο στην Τουρκία σχετική με την επίλυση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουμε. Στην Τουρκία μας συμπεριφέρονται ως πολίτες τρίτης κατηγορίας, μετά τους μη Μουσουλμάνους. Διότι στα κοινά, στην πολιτική, στην έκφραση της πίστης και στην πράξη η κοινωνία των Αλεβίδων αποκόπτεται σε μεγάλη κλίμακα από αυτούς τους τομείς. Θα καταβάλλουμε μαζί προσπάθειες, ούτως ώστε οι κανόνες της Δημοκρατίας να φθάσουν στους ευρωπαϊκούς δείκτες.

Ρωτηθείς σχετικά με την έκφραση του Πατριάρχου Βαρθολομαίου «αισθανόμεθα ωσάν να είμεθα σταυρωμένοι» ο Αλεβής Πρόεδρος είπε: “Το νόημα εκείνης της εκφράσεως συνίσταται στη μη ύπαρξη θρησκευτικής ελευθερίας. Είναι γεγονός ότι οι άνθρωποι που ζούν στην χώρα είναι αντιμέτωποι με τόσα πολλά εμπόδια στο δικαίωμα της πίστης, στην εκπαίδευση και στην λατρεία. Με αυτό το νόημα, με μεταφορική έννοια, μπορούμε να πούμε ότι είναι μία παρομοίωση. Σημαίνει ότι υπάρχει πρόβλημα, υπάρχουν περιορισμοί, πονούμε”.

Ας σημειωθεί ότι οι αλεβίδες στην Τουρκία υπολογίζονται στα 15 εκατομμύρια και άλλα 10 περίπου στο εξωτερικό.

Ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΜΟΥΣΙΚΟΦΙΛΩΝ ΣΤΑ ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ

φωτό: Νίκος Μαγγίνας

Κατά τα εγκαίνια της Έκθεσης για τις Ελληνορθόδοξες Εκκλησίες της Πόλης στο Σισμανόγλειο Μέγαρο του Ελληνικού Προξενείου, έψαλε ο χορός του Συνδέσμου Μουσικοφίλων Πέραν υπό την διεύθυνση του Άρχοντος Πρωτοψάλτου της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας Λεωνίδα Αστέρη.
Ο χορός ψαλτών απέδωσε απολυτίκια των εορτών και των αγίων προς τιμήν των οποίων ανηγέρθησαν οι Εκκλησίες των Ρωμιών της Πόλης, που βλέπει ο επισκέπτης της Εκθέσεως στο Σισμανόγλειο.
Ο Σύνδεσμος Μουσικοφίλων δραστηριοποιείται ευδοκίμως στην Πόλη εδώ και 60 χρόνια, ενώ ο Άρχων Πρωτοψάλτης Λεωνίδας Αστέρης συμπλήρωσε ήδη 25 χρόνια άξιας Πρωτοψαλτίας στον Πάνσεπτο Πατριαρχικό Ναό.

ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ

Ρεπορτάζ - φωτό: Νικόλαος Μαγγίνας

Εγκαινιάσθηκε χθές από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο η έκθεση φωτογραφίας με θέμα εκκλησίες της Πόλης "που ηγιάσθησαν από τα δάκρυα των πονεμένων, τους στεναγμούς των αδικουμένων, τας προσευχάς των πολλαχώς δοκιμαζομένων", όπως τόνισε χαρακτηριστικά ο ίδιος ο Πατριάρχης στην ομιλία του κατά την τελετή ενάρξεως.

Εντυπωσιακή ήταν η προσέλευση των επισκεπτών στην έκθεση, που ξεπέρασαν τους οκτακόσιους, από Ιεράρχες, κληρικούς, Ομογενείς της Πόλης,τούρκους, από την Ελλάδα, ξένους διπλωμάτες, διευθυντές μουσείων, καθηγητές κ.α. Την ιδιαίτερα επιτυχημένη έκθεση που διοργανώθηκε στο Σισμανόγλειο Μέγαρο του Ελληνικού Προξενείου με πρωτοβουλία του Γενικού Προξένου της Ελλάδος Βασιλείου Μπορνόβα, αποτελούσαν φωτογραφίες πενήντα τριών ελληνορθόδοξων εκκλησιών της Κωνσταντινουπόλεως που κτίσθηκαν στην Οθωμανική εποχή, πριν τις μεταρρυθμίσεις του Τανζιμάτ 1839-1856.

Η έκθεση είναι έργο του Τούρκου βυζαντινολόγου Ζαφέρ Καρατζά.

"Tο αντικείμενον της παρούσης Εκθέσεως είναι οι Ναοί της Κωνσταντινουπόλεως μετά την δευτέραν άλωσιν και μέχρι των μεταρρυθμίσεων του Τανζιμάτ και του Ισλαχάτ" ανέφερε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος μιλώντας για το θέμα της φωτογραφικής έκθεσης περιγράφοντας τις ιστορούμενες εκκλησίες ως "53 τον αριθμόν μικραί, ταπειναί, χαμηλαί, ρυθμού βασιλικής εκκλησίαι, κρυμμέναι πίσω από άλλας μεγαλυτέρας οικοδομάς, ωσάν σεμναί εντροπαλαί κορασίδες παλαιοτέρων εποχών, διά να μη δίδουν στόχον, να μη προκαλούν το κυριαρχούν στοιχείον!".
"Η έκθεση αφορά τους σιωπηλούς αυτούς γείτονές μας, τις εκκλησίες που φτιάχτηκαν πριν από το Τανζιμάτ, που καθώς περνούμε και φεύγουμε από μπροστά τους, και από την ζωή, παραμένουν αυτές αδιάψευστοι μάρτυρες της παρουσίας του ελληνισμού στην Πόλη, μιας ιστορίας που συνδέει το παρελθόν με το μέλλον της πόλεως" σημείωσε στην ομιλία του ο Γενικός Πρόξενος της Ελλάδας κ. Βασίλειος Μπορνόβας.

Η ομιλία του Γενικού Προξένου της Ελλάδος στην Κωνσταντινούπολη Βασιλείου Μπορνόβα

Παναγιώτατε, Σεβασμιότατοι, αξιότιμοι προσκεκλημένοι,

Είναι μεγάλη μας χαρά που εγκαινιάζουμε απόψε στο Σισμανόγλειο Μέγαρο του Γ.Π. της Ελλάδος στην Κων/πολη μία φωτογραφική και ιστορική έκθεση για τις ελληνορθόδοξες εκκλησίες της Πόλης. Η έκθεση αφορά τους σιωπηλούς αυτούς γείτονές μας, τις εκκλησίες που φτιάχτηκαν πριν από το Τανζιμάτ, που καθώς περνούμε και φεύγουμε από μπροστά τους, και από την ζωή, παραμένουν αυτές αδιάψευστοι μάρτυρες της παρουσίας του ελληνισμού στην Πόλη, μιας ιστορίας που συνδέει το παρελθόν με το μέλλον της πόλεως.
Είναι τιμή μας που φιλοξενούμε στην έκθεση αυτή το έργο ενός Τούρκου βυζαντινολόγου, του κ. Ζαφέρ Καρατζά, που έχει αφιερώσει το μεγαλύτερο τμήμα του αξιόλογου επιστημονικού του έργου στην μελέτη των ελληνορθόδοξων εκκλησιών της Πόλης και κυρίως αυτών που προηγήθηκαν των μεταρρυθμίσεων του Τανζιμάτ και, γι’αυτό τον λόγο, αποτελεί τμήμα της επιστημονικής πρωτοπορίας της χώρας αυτής.
Η έκθεση παρουσιάζει τις 53 ελληνορθόδοξες εκκλησίες που χτίστηκαν πριν το Τανζιμάτ. Πέρα από την παρουσίαση των εκκλησιών αυτών, η έκθεση έχει σκοπό να γνωρίσει στο κοινό και την εκκλησία ως λειτουργικό χώρο, με τα επιμέρους στοιχεία του, το νόημα και την χρήση αυτών. Ανοίγουμε, λοιπόν, την πόρτα των εκκλησιών στους συμπολίτες μας, στην ιστορική αυτή πόλη, και τους προσκαλούμε να τις εξερευνήσουν.
Με αυτό το ταξίδι στον τόπο και στον χρόνο, που σας προτείνουμε, θα θέλαμε και εμείς να συμβάλλουμε στην ανάδειξη της Κων/πολης ως πολιτιστικής πρωτεύουσας της Ευρώπης. Με αυτήν την έκθεση επιδιώκουμε να αναδείξουμε την ελληνορθόδοξη παρακαταθήκη αυτής της πόλης, που εκτείνεται σε 2 ηπείρους, να σας προσκαλέσουμε σε μία περιπέτεια ανακάλυψης των πολλών της ταυτοτήτων, που συνυπήρχαν και συνυπάρχουν μέχρι σήμερα.
Είναι ακόμη μεγαλύτερη η χαρά μας που μία τέτοια έκθεση γίνεται σε ένα ιστορικό κτίριο της Πόλης, στο Σισμανόγλειο Μέγαρο, το οίκημα της οικογένειας Σισμάνογλου από την Καππαδοκία. Με μεγάλη μας χαρά θα φιλοξενήσουμε στο όμορφο αυτό κτίριο και άλλες εκθέσεις που θα αναδεικνύουν την διαχρονική παρουσία των Ελλήνων της Πόλης.

H ομιλία του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου

Ιερώτατοι αδελφοί, Εντιμότατε κύριε Γενικέ Πρόξενε, Ελλογιμώτατε Δρ Ζαφέρ Καρατζά, Εντιμολογιώτατοι Άρχοντες, Κυρίαι και κύριοι!

Ο Εντιμότατος Γενικός Πρόξενος της Ελλάδος κ. Βασίλειος Μπορνόβας ήρχισεν ενωρίτατα να μας συνηθίζη εις ευχαρίστους εκπλήξεις πολιτιστικού περιεχομένου! Μετά την ωραίαν εκείνην φωτογραφικήν Έκθεσιν σχετικήν με την συμμετοχήν της Ελλάδος εις τον Β Παγκόσμιον Πόλεμον και τα δεινά, τα οποία υπέστη ο Ελληνικός λαός κατά την διάρκειαν αυτού και ιδιαιτέρως κατά την Κατοχήν της χώρας υπό των δυνάμεων του Άξονος, Έκθεσιν η οποία είχε μεγάλην απήχησιν εις το κοινόν της Πόλεως και εστέφθη από πλήρη επιτυχίαν, απόψε μας προσεκάλεσεν εις την φωτογραφικήν Έκθεσιν του εκλεκτού (Βυζαντινολόγου) Δρος Ζαφέρ Καρατζά, με θέμα: «Οι Ελληνορθόδοξες Εκκλησίες στην Κωνσταντινούπολι, πριν από την περίοδον του Τανζιμάτ». Προφανώς είναι καρπός φιλοτίμου και κοπιώδους εργασίας του κ. Καρατζά, ο οποίος το 2008 εξέδωκεν εις δευτέραν έκδοσιν τουρκιστί σπουδαίον και καλαίσθητον τόμον υπό τον αυτόν τίτλον. Η παρούσα Έκθεσις, εις την οποίαν προβάλλεται το πλούσιον φωτογραφικόν υλικόν του Δρος Ζαφέρ Καρατζά, σκοπόν έχει, συμφώνως προς το σχετικόν Δελτίον Τύπου του Γενικού Προξενείου της Ελλάδος, «την εξοικείωσιν του τουρκικού κοινού με την ελληνορθόδοξον κληρονομίαν της Πόλεως».Μετά την άλωσιν της Πόλεως, ως γνωστόν, οι περισσότεροι και πλέον σημαντικοί και επιφανείς Ναοί μας, με πρώτον εκείνον της του Θεού Σοφίας, μετετράπησαν εις μουσουλμανικά τεμένη. Εις την διάθεσιν ημών απέμειναν ελάχιστοι, οι ταπεινότεροι, μικρότεροι και πενιχρότεροι, οι περισσότεροι των οποίων ήσαν ημικατεστραμμένοι η εντελώς κατεστραμμένοι. Ο μόνος Ναός της Βυζαντινής περιόδου, ο οποίος έμεινε διαχρονικώς εν λειτουργία μέχρι σήμερον, είναι η εν Φαναρίω Παναγία του Μουχλίου. Όταν ήρχισε να οργανούται όπως - όπως ο κοινοτικός βίος της Ομογενείας, μετά πολλής φειδούς εδίδετο, πάντοτε μετ’ εμποδίων γραφειοκρατικών, υπό της τότε Οθωμανικής Πολιτείας η άδεια της ανοικοδομήσεως ωρισμένων εκ των κατεστραμμένων Ναών, προκειμένου να καλυφθούν στοιχειωδώς αι λατρευτικαί ανάγκαι των Ρωμηών. Οι ούτω κτιζόμενοι η αναστηλούμενοι Ναοί, δεν έπρεπε να είναι μεγαλύτεροι η λαμπρότεροι των προηγουμένων, αλλά ταπεινότεροι, χαμηλότεροι, μικρότεροι, χωρίς τρούλλον ή κωδωνοστάσιον, διά να υπογραμμίζεται κατ’ αυτόν τον τρόπον το υπόδουλον των χριστιανών και να αναδεικνύεται η αυθεντία των νέων κυρίων και το υπέρτερον των μουσουλμανικών χώρων λατρείας, είτε επρόκειτο περί τεμενών εξ υπαρχής ως τοιούτων ανεγερθέντων, είτε περί τέως ημετέρων Ναών μετατραπέντων εις τεμένη. Το επαχθές καθεστώς τούτο εκράτησεν αδιακόπως μέχρι τας ημέρας των μεγάλων μεταρρυθμίσεων των μέσων του ΙΘ αἰῶνος, οπότε πλέον επετράπη η ανέγερσις νέων, μεγαλυτέρων, τρουλλαίων, εις υψηλήν και διακεκριμένην τοποθεσίαν, και από πάσης πλευράς ευπαρουσιάστων Ναών, ως λ.χ. η πλησίον του χώρου τούτου ευρισκομένη Αγία Τριάς Σταυροδρομίου και πλείστοι άλλοι.

Το αντικείμενον της παρούσης Εκθέσεως είναι οι Ναοί της Κωνσταντινουπόλεως μετά την δευτέραν άλωσιν και μέχρι των μεταρρυθμίσεων του Τανζιμάτ και του Ισλαχάτ. Αι 53 τον αριθμόν μικραί, ταπειναί, χαμηλαί, ρυθμού βασιλικής εκκλησίαι, κρυμμέναι πίσω από άλλας μεγαλυτέρας οικοδομάς, ωσάν σεμναί εντροπαλαί κορασίδες παλαιοτέρων εποχών, δια να μη δίδουν στόχον, να μη προκαλούν το κυριαρχούν στοιχείον! Αι εκκλησίαι που ηγιάσθησαν από τα δάκρυα των πονεμένων, τους στεναγμούς των αδικουμένων, τας προσευχάς των πολλαχώς δοκιμαζομένων! Αι εκκλησίαι που ήσαν η ανοικτή θερμή πατρική αγκαλιά του Θεού δια τους πατέρας μας, και εξακολουθούν να είναι και δι’ ημάς! Καθώς γνωρίζετε, επί των ημερών της Πατριαρχίας μας, αι περισσότεραι εξ αυτών ανεστηλώθησαν, ανεκαινίσθησαν, εξωραΐσθησαν, τη συνδρομή φιλογενών και φιλοχρίστων χορηγών εκ του εξωτερικού, όπως βεβαίως και αρκεταί εκ των νεωτέρων, με τελευταίαν εκείνην της Παναγίας του Πέραν. Τας αγαπώμεν όλας! Είναι κομμάτι της ψυχής μας! Είναι η ανάσα της ζωής μας! Είναι η έκτυπος σφραγίς της ταυτότητος της «Πονεμένης Ρωμηοσύνης»! Και βεβαίως, εφ’ όσον ζώμεν και αναπνέομεν δεν πρόκειται να τας εγκαταλείψωμεν η να τας αφήσωμεν αλειτουργήτους. Όσον είναι αναμμένο το κανδήλι της ζωής μας, θα είναι αναμμένη και η κανδήλα των εκκλησιών αυτών!Είμεθα, αγαπητοί, πολύ ευγνώμονες προς τον Δρα Ζαφέρ Καρατζά, λαμπρόν επιστήμονα και ερευνητήν, δια την σπουδαίαν εργασίαν του, την οποίαν εκτιμώμεν βαθύτατα. Τόσον το βιβλίον του, όσον και η Έκθεσις αύτη, είναι γέφυραι που συνδέουν όλα τα παιδιά της Πόλεως, Χριστιανούς και Μουσουλμάνους, και συμβάλλουν τα μέγιστα εις την καλλιέργειαν φιλικών και αδελφικών σχέσεων μεταξύ των. Τον συγχαίρομεν θερμότατα και του εκφράζομεν την ολόθυμον ευαρέσκειάν μας. Ταυτοχρόνως εκφράζομεν εξ ίσου την ολόθυμον Πατριαρχικήν ημών ευαρέσκειαν και εγκάρδια συγχαρητήρια εις τον Εντιμότατον Γενικόν Πρόξενον κ. Βασίλειον Μπορνόβαν, ο οποίος, με την ωραίαν πρωτοβουλίαν του αυτήν, συμβάλλει ουσιαστικώς εις τους πανηγυρισμούς δια την ανάδειξιν της Κωνσταντινουπόλεως ως Πολιτιστικής Πρωτευούσης της Ευρώπης δια το 2010. Ευχόμενοι μίαν αύριον με καλλιτέρας συνθήκας δια την ενταύθα ομογένειαν, με ανοικτάς όλας τας εκκλησίας μας και την Ιεράν Θεολογικήν Σχολήν της Χάλκης, με μεγαλυτέραν εξοικείωσιν των Τούρκων συμπατριωτών μας και κατανόησιν και εκτίμησιν της ελληνορθοδόξου κληρονομίας της Πόλεως, με ουσιαστικώς βελτιωμένας τας διακρατικάς σχέσεις Ελλάδος και Τουρκίας και με μίαν Τουρκίαν εντός της μεγάλης οικογενείας της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, πληρουμένων συντόμως των προς τούτο απαραιτήτων προϋποθέσεων, κηρύσσομεν εν ευλογίαις ανοικτήν και εγκαινιάζομεν επισήμως την παρούσαν Έκθεσιν!